వీధి చివరిదాకా ఘుమఘుమలు, అమోఘమైన రుచి "పులుసు కూర పొడి" ! అరగంటలో తయారు ఆరు నెలల నిల్వ!

• చుక్క నూనె లేకుండా, తడి తగలకుండా.. ఆరు నెలల పాటు నిల్వ ఉండే పక్కా కొలతలు!

• అర కేజీ ధనియాలు, పావు కేజీ ఎండుమిరపకాయలతో అమోఘమైన దినుసుల మేళవింపు!

• కార్తీక మాసపు వ్రతాలకు వెల్లుల్లి లేని పొడి.. సాధారణ రోజులకు ఘాటైన వెల్లుల్లి పొడి!

Recepies: తెలుగు వారి నిత్యాన్నదానంలో, రోజువారీ భోజనంలో రకరకాల కూరగాయల పులుసులు, సాంబారులకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పూర్వ కాలంలో బజారులో దొరికే కృత్రిమ రసాయనాలు, ప్రిజర్వేటివ్‌లు కలిపిన ప్యాకెట్ మసాలాలను వాడకుండా ఇంట్లోనే స్వచ్ఛమైన దినుసులతో మసాలా పొడులను దంచి నిల్వ చేసుకునేవారు. ప్రముఖ వంటల నిపుణులు పళని స్వామి అందించిన ఈ ప్రత్యేక 'పులుసుపొడి' (కుళంబు పొడి) ఏ పులుసులో వేసినా దాని రుచిని అమాంతం పెంచుతుంది. ఆనపకాయ, బెండకాయ, ములక్కాడ లేదా చామదుంపల పులుసు ఏదైనా సరే.. చివర్లో ఈ పొడి ఒక చెంచా వేస్తే నాలుగు ఇళ్లకు సువాసన వ్యాపించి భోజన ప్రియుల నోరూరిస్తుంది.

దినుసుల ఎంపిక – ఎండబెట్టే కీలక ప్రక్రియ

ఈ పులుసుపొడి ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండాలంటే దినుసుల ఎంపిక మరియు శుభ్రత చాలా కీలకం. అర కిలో ధనియాలు, పావు కిలో నాణ్యమైన ఎండుమిరపకాయలు తీసుకోవాలి. ఇందులో రంగు కోసం కాశ్మీరీ మిర్చి, ఘాటు కోసం గుంటూరు మిర్చిని సమపాళ్లలో కలుపుకుంటే మంచిది. వీటికి తోడు 100 గ్రాముల చొప్పున కందిపప్పు, పచ్చి శనగపప్పు, బియ్యం, 50 గ్రాముల చొప్పున ఛాయ మినప్పప్పు, జీలకర్ర, అలాగే పాతిక గ్రాముల (25 గ్రాములు) చొప్పున మిరియాలు, ఆవాలు, మెంతులు సిద్ధం చేసుకోవాలి. ముద్ద ఇంగువ మినహా మిగిలిన అన్ని దినుసులను, కడిగి ఆరబెట్టిన కరివేపాకును కనీసం రెండు రోజుల పాటు ఎండలో బాగా ఎండబెట్టాలి.

నూనె లేకుండా డ్రై రోస్ట్ చేసే పద్ధతి

దినుసులను వేయించే విధానంలోనే ఈ పొడి అసలైన సువాసన దాగి ఉంది. పొయ్యి మీద ఇనుప లేదా మట్టి మూకుడు పెట్టి మంటను చాలా తక్కువగా ఉంచాలి. చుక్క నూనె కూడా వేయకుండా డ్రై రోస్ట్ చేయాలి. మొదట ధనియాలను వేసి కేవలం వేడి తగిలి సువాసన వచ్చే వరకు వేయించి తీయాలి. అనంతరం కందిపప్పు, శనగపప్పు, బియ్యం, మినప్పప్పులను విడివిడిగా దోరగా వేయించాలి. ఆ తర్వాత జీలకర్ర, మిరియాలు, ఆవాలు, మెంతులు, ఎండుమిర్చి, కరివేపాకులను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి సన్నని సెగపై వేడి తగిలేలా వేయించి ఒక పెద్ద పాత్రలో పోసి పూర్తిగా చల్లారనివ్వాలి.

ఇంగువ, సొంటి కొమ్ములు మరియు కల్లుప్పుతో రక్షణ

ఈ మసాలాకు ప్రాణప్రదమైనవి ఇంగువ, సొంటి మరియు పసుపు కొమ్ములు. చిన్న నిమ్మకాయంత ముద్ద ఇంగువను చిన్న ముక్కలుగా తుంచి పెనంపై వేడి చేయాలి. పసుపు కొమ్ములు, 3 సొంటి కొమ్ములను ముక్కలుగా చేసి కాస్త ఎక్కువ సమయం దోరగా వేయించి పచ్చిదనం పోయేలా చూడాలి. చివరగా 25 గ్రాముల రాళ్ల ఉప్పును (కల్లుప్పు) కూడా పెనంపై వేసి వేడి తగిలించి కలపాలి. కల్లుప్పు వేయడం వల్ల తేమ పూర్తిగా నశించి, ఈ పొడి 6 నెలల పాటు ఏమాత్రం పురుగు పట్టకుండా, బూజు రాకుండా భద్రంగా ఉంటుంది.

మెత్తటి పిండి పద్ధతి – రెండు భాగాలుగా విభజన

చల్లారిన దినుసులన్నింటినీ మిక్సీలో వేసే ముందు సొంటి, పసుపు కొమ్ములను రోట్లో కచ్చాపచ్చాగా దంచితే మిక్సీ బ్లేడులు పాడవకుండా ఉంటాయి. అన్నింటినీ మిక్సీ జార్‌లో వేసి మెత్తగా పొడి పట్టి, జల్లెడలో వేసి పిండిలా జల్లించుకోవాలి. ఇలా తయారైన స్వచ్ఛమైన పులుసుపొడిని రెండు సమాన భాగాలుగా చేసుకోవాలి. ఒక భాగాన్ని అలాగే స్వచ్ఛంగా డబ్బాలో భద్రపరుచుకోవాలి. ఇది కార్తీక మాసం, శ్రావణ మాసం, ఏకాదశి, సంక్రాంతి వంటి పర్వదినాలు, వ్రతాలు మరియు ఉల్లి-వెల్లుల్లి ముట్టని పూజా సమయాల్లో దైవ నైవేద్యాలకు వాడుకోవడానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.

వెల్లుల్లి దంచే కిటుకు – ఆరు నెలల నిల్వ రహస్యం

రెండో భాగం కోసం తగినన్ని తాజా వెల్లుల్లి రెబ్బలను తొక్క తీయకుండా రోట్లో వేసి రోకలితో కచ్చాపచ్చాగా దంచాలి. ఇలా దంచిన వెల్లుల్లి ముద్దను రెండో భాగం పొడిలో వేసి రోకలితో లేదా చేత్తో సమంగా కలిసేలా బాగా తిరగకలపాలి. తొక్కతో దంచడం వల్ల వెల్లుల్లి నూనెలు పొడికి పట్టి సాటిలేని ఫ్లేవర్‌ను ఇస్తాయి. ఈ రెండు రకాల పొడులను పూర్తిగా గది ఉష్ణోగ్రతకు చల్లారిన తర్వాత గాలి చొరబడని గాజు సీసాల్లో లేదా స్టీల్ డబ్బాల్లో నిల్వ చేసుకుంటే ఆరు నెలల దాకా తాజా సువాసనతో ఉంటాయి. రోజూ వండే ఏ పులుసునైనా క్షణాల్లో అమృతంలా మార్చడానికి ఇది గృహిణులకు ఒక గొప్ప వరంగా నిలుస్తుంది.