Ellora Caves: ఎల్లోరా గుహలు.. గంజాయితో.. 1,500 ఏళ్లుగా చెక్కుచెదరని కట్టడం!
Ellora Caves: భారతదేశ చరిత్ర, శిల్పకళకు అద్భుత నిదర్శనంగా నిలిచే ఎల్లోరా గుహలు మరోసారి ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. దాదాపు 1,500 ఏళ్లుగా ప్రకృతి ప్రభావాలను తట్టుకుని నిలిచిన ఈ నిర్మాణాల వెనుక ఉన్న సాంకేతికతపై శాస్త్రవేత్తలు ఆసక్తికర విషయాలను వెలుగులోకి తెచ్చారు. గుహల నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన ప్లాస్టర్లో సుమారు 10 శాతం కెనాబిస్ సాటివా ఉన్నట్లు పరిశోధనల్లో గుర్తించారు.
ప్లాస్టర్లో 10 శాతం ‘కెనాబిస్ సాటివా’.. శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలో ఆసక్తికర విషయాలు..
మట్టి, సున్నంతో గంజాయి మిశ్రమం.. ఎల్లోరా గుహల నిర్మాణంలో పురాతన టెక్నాలజీ..
ఔరంగాబాద్: భారతదేశ చరిత్ర, శిల్పకళకు అద్భుత నిదర్శనంగా నిలిచే ఎల్లోరా గుహలు మరోసారి ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. దాదాపు 1,500 ఏళ్లుగా ప్రకృతి ప్రభావాలను తట్టుకుని నిలిచిన ఈ నిర్మాణాల వెనుక ఉన్న సాంకేతికతపై శాస్త్రవేత్తలు ఆసక్తికర విషయాలను వెలుగులోకి తెచ్చారు. గుహల నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన ప్లాస్టర్లో సుమారు 10 శాతం కెనాబిస్ సాటివా (Cannabis sativa) ఉన్నట్లు పరిశోధనల్లో గుర్తించారు.
ఔరంగాబాద్ సమీపంలోని ఎల్లోరా గుహలు యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల్లో ఒకటి. శతాబ్దాలుగా వర్షాలు, ఉష్ణోగ్రతల్లో మార్పులు, కీటకాల ప్రభావం వంటి అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ గుహలు ఇప్పటికీ అద్భుతమైన స్థితిలో ఉన్నాయి. ఈ నిర్మాణాల మన్నికకు కారణం ఏమిటన్న ప్రశ్నకు సమాధానం కనుగొనేందుకు పరిశోధకులు ప్రత్యేక అధ్యయనం చేపట్టారు.
ఆధునిక శాస్త్రీయ పద్ధతులతో పరిశోధన
ఎల్లోరా గుహల్లో ఉపయోగించిన ప్లాస్టర్ నమూనాలను శాస్త్రవేత్తలు సేకరించి విశ్లేషించారు. ఇందుకోసం ఎలక్ట్రాన్ మైక్రోస్కోపీ, ఇన్ఫ్రారెడ్ స్పెక్ట్రోస్కోపీ వంటి ఆధునిక శాస్త్రీయ పద్ధతులను ఉపయోగించారు.
ప్లాస్టర్ నమూనాలను మహారాష్ట్రలోని జల్నా, ఢిల్లీలో లభించిన కెనాబిస్ నమూనాలతో పోల్చారు. ఈ పరిశీలనల్లో ఎల్లోరా గుహల ప్లాస్టర్లో కెనాబిస్ సాటివా(గంజాయి) భాగం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. పరిశోధనల ప్రకారం ప్లాస్టర్ మిశ్రమంలో దాదాపు 10 శాతం వరకు కెనాబిస్ సాటివా ఉండటం నిర్మాణాల మన్నికకు దోహదపడినట్లు తెలుస్తోంది.
కీటకాల నుంచి రక్షణ.. నిర్మాణానికి బలం
కెనాబిస్ కలిపిన ప్లాస్టర్కు మరో ప్రత్యేక లక్షణం కూడా ఉందని పరిశోధకులు గుర్తించారు. కీటకాలు, పురుగులు నిర్మాణాల్లోకి చేరకుండా నిరోధించడంలో ఇది సహాయపడుతుంది. సమీపంలోని అజంతా గుహలలోనూ ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపించినట్లు పరిశోధనల్లో ప్రస్తావించారు.
హెంప్కు ఉండే అంటుకునే లక్షణాలు కూడా నిర్మాణాల్లో కీలకంగా పనిచేస్తాయి. మట్టి, సున్నంతో కలిసినప్పుడు ఇది మంచి బంధన పదార్థంగా మారుతుంది. దీంతో నిర్మాణం గట్టిగా ఉండటమే కాకుండా ఎక్కువకాలం నిలిచే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే ఎల్లోరా గుహల్లో ఉపయోగించిన కొన్ని నిర్మాణ పదార్థాలు వందల సంవత్సరాలు గడిచినా పెద్దగా దెబ్బతినకుండా ఉండగలిగాయని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు.
వేడిని నిలుపుతుంది.. శబ్దాన్ని అడ్డుకుంటుంది
హెంప్కు నిర్మాణ రంగంలో ఉపయోగపడే మరికొన్ని భౌతిక లక్షణాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇది వేడిని నిలుపుకోవడంలో సహాయపడుతుంది. అగ్ని ప్రభావాన్ని కొంతవరకు నిరోధించే లక్షణాలు కూడా ఉన్నట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
అంతేకాకుండా హెంప్ ఆధారిత పదార్థాలు శబ్దాన్ని 90 శాతం వరకు అడ్డుకోగల సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నట్లు పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు. దీంతో భవిష్యత్లో పర్యావరణహిత నిర్మాణాల్లో హెంప్కు మరింత ప్రాధాన్యం లభించే అవకాశం ఉంది.
ఆధునిక నిర్మాణాల్లో హెంప్కు చట్టపరమైన సవాళ్లు
ఎల్లోరా గుహల పరిశోధనలు ఆసక్తికరంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆధునిక భారతదేశంలో నిర్మాణ రంగంలో హెంప్ లేదా కెనాబిస్ వినియోగానికి కొన్ని చట్టపరమైన పరిమితులు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలో కెనాబిస్ 1985 నాటి NDPS చట్టం పరిధిలోకి వస్తుంది. ముఖ్యంగా అధిక THC స్థాయిలు ఉన్న కెనాబిస్పై చట్టపరమైన ఆంక్షలు ఉన్నాయి. అయితే తక్కువ THC స్థాయి కలిగిన పారిశ్రామిక హెంప్కు కొన్ని ప్రయోజనాల కోసం అనుమతులు ఉన్నాయి. సాధారణంగా 0.3 శాతం వరకు THC ఉన్న హెంప్కు నిర్దిష్ట వినియోగాల్లో చట్టపరమైన అవకాశం ఉన్నట్లు పేర్కొంటున్నారు.
అందువల్ల పురాతన నిర్మాణాల్లో హెంప్ వినియోగం కనిపించిందనే కారణంతో ఆధునిక నిర్మాణాల్లో దాని వినియోగం స్వేచ్ఛగా చేయడం సాధ్యం కాదు. సంబంధిత చట్టాలు, అనుమతులను తప్పనిసరిగా పాటించాల్సి ఉంటుంది.
ప్రపంచంలో పెరుగుతున్న ‘హెంప్క్రీట్’ వినియోగం
ఇదిలా ఉంటే ప్రపంచంలోని కొన్ని దేశాల్లో నిర్మాణ రంగంలో హెంప్ ఆధారిత పదార్థాల వినియోగం పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా ఇంగ్లాండ్లో హెంప్క్రీట్ (Hempcrete) వంటి నిర్మాణ పదార్థాలను ఉపయోగిస్తున్నారు.
హెంప్ వేగంగా పెరిగే మొక్క. కలపతో పోలిస్తే తక్కువ సమయంలో పెరుగుతుంది. అంతేకాకుండా వాతావరణంలోని కార్బన్ డయాక్సైడ్ను వేగంగా గ్రహించే సామర్థ్యం కలిగి ఉండటంతో పర్యావరణ పరిరక్షణ కోణంలోనూ దీనికి ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
పురాతన జ్ఞానం.. భవిష్యత్ నిర్మాణాలకు పాఠం
ఎల్లోరా గుహలపై జరిగిన పరిశోధనలు కేవలం పురాతన నిర్మాణ రహస్యాన్ని మాత్రమే బయటపెట్టడం లేదు. అప్పటి నిర్మాణకారులకు సహజ పదార్థాల లక్షణాలపై ఎంత లోతైన అవగాహన ఉందో కూడా సూచిస్తున్నాయి.
కెనాబిస్ సాటివాను మట్టి, సున్నం వంటి పదార్థాలతో కలిపి ఉపయోగించడం ద్వారా మన్నిక, కీటకాల నిరోధకత వంటి ప్రయోజనాలను పొందినట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో హెంప్లోని పర్యావరణ అనుకూల లక్షణాలు ఆధునిక నిర్మాణ రంగానికి కొత్త ఆలోచనలను అందిస్తున్నాయి.
అయితే పురావస్తు పరిశోధనల్లో కనిపించిన పదార్థాన్ని నేటి నిర్మాణాల్లో ఉపయోగించే ముందు శాస్త్రీయ పరీక్షలు, భద్రతా ప్రమాణాలు, చట్టపరమైన అనుమతులు తప్పనిసరిగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఎల్లోరా గుహల పరిశోధన మాత్రం వేల ఏళ్ల నాటి భారతీయ నిర్మాణ విజ్ఞానంలో ప్రకృతి ఆధారిత పదార్థాల వినియోగం ఎంత ప్రత్యేకంగా ఉండేదో మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది.
Tags
1 readers have reacted
