ఏపీలో తేగలు.. తెలంగాణలో గేగులు.. చలికాలంలో తప్పక రుచి చూడాల్సిన ఆహారం!

• ఆంధ్రా, తెలంగాణ మార్కెట్లలోకి వచ్చేశాయి.. ఈ తేగల్లో ఎన్ని పోషకాలున్నాయో తెలుసా?

• రూ.20కే పోషకాల గని.. తేగలు తింటే కలిగే ప్రయోజనాలు ఇవే!

• పల్లెటూళ్లలో ప్రసిద్ధి చెందిన తేగలు.. ఇప్పుడు నగరాల్లోనూ భారీ డిమాండ్!

Food: చలికాలం వచ్చిందంటే చాలు.. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తేగలకు మంచి గిరాకీ ఉంటుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తేగలుగా పిలిచే వీటినే తెలంగాణలోని చాలా ప్రాంతాల్లో గేగులు అని పిలుస్తారు. తాటి చెట్ల నుంచి లభించే ఈ సహజ ఆహారం రుచితో పాటు పోషక విలువలను కూడా కలిగి ఉంటుంది. ఒకప్పుడు పల్లెటూళ్లలో పిల్లలకు ఇష్టమైన చిరుతిండిగా ఉండే తేగలు ఇప్పుడు పట్టణాల్లోనూ ప్రజలను ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఉభయ గోదావరి జిల్లాలతో పాటు తెలంగాణలోని రాజన్న సిరిసిల్ల ప్రాంతాల్లో కూడా వీటి విక్రయాలు జోరుగా సాగుతున్నాయి.

తేగలు ఎలా తయారవుతాయి?

తేగలు అనేవి తాటి చెట్టు నుంచి వచ్చే మొలకలు. తాటి పండ్లు పక్వానికి వచ్చి నేలపై పడిన తర్వాత వాటిని సేకరించి నీరు పారే నేలలో పాతిపెడతారు. కొంతకాలానికి వాటి నుంచి మొలకలు వస్తాయి. అవి పెరుగుతున్న సమయంలో భూమిలో నుంచి తవ్వి తీస్తారు. అనంతరం వాటి ఆకులను తొలగించి, కాండాన్ని ఉడకబెట్టడం లేదా నిప్పులపై కాల్చడం చేస్తారు. ఆ తర్వాత పైన ఉండే పొరను తీసేస్తే లోపల తినడానికి అనువుగా ఉండే తేగలు కనిపిస్తాయి. ఇవి కొద్దిగా తియ్యటి రుచితో ఎంతో ప్రత్యేకంగా ఉంటాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎక్కడ ఎక్కువగా లభిస్తాయి?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తేగలకు ముఖ్యంగా కోనసీమ, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి ప్రాంతాల్లో మంచి పేరుంది. కేశనపల్లి, గూడపల్లి, మొగల్తూరు, ఇరగవరం, చింతూరు వంటి ప్రాంతాల్లో తేగల విక్రయాలు ఎక్కువగా జరుగుతుంటాయి. ఇక్కడి నుంచి విజయవాడ, విశాఖపట్నం వంటి నగరాలకు కూడా సరఫరా చేస్తున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానికంగా పండించే తేగలను ఇతర ప్రాంతాల్లోని బంధువులకు పార్శిళ్ల రూపంలో పంపుతుంటారు.

తెలంగాణలోనూ గేగులకు మంచి డిమాండ్!

తెలంగాణలో తేగలను చాలా ప్రాంతాల్లో గేగులు అని పిలుస్తారు. ముఖ్యంగా రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా కేంద్రంలోని మార్కెట్లలో గేగుల విక్రయాలు జరుగుతున్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రైతులు వీటిని సేకరించి మార్కెట్లకు తీసుకొచ్చి అమ్ముతున్నారు. హైదరాబాద్ సహా ఇతర పట్టణాల్లోనూ సీజన్ సమయంలో వీటిని విక్రయిస్తుంటారు. నాలుగు లేదా ఐదు గేగుల కట్టను రూ.15 నుంచి రూ.20 వరకు విక్రయిస్తున్నట్లు సిరిసిల్ల కథనంలో పేర్కొన్నారు. అయితే ప్రాంతాన్ని బట్టి ధరలు మారవచ్చు.

తేగల్లో ఎలాంటి పోషకాలు ఉంటాయి?

తేగల్లో పీచు పదార్థంతో పాటు కాల్షియం, ఐరన్, ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం వంటి ఖనిజాలు, కొన్ని బి విటమిన్లు ఉంటాయి. వీటిలో కొవ్వు శాతం తక్కువగా ఉండటం మరో ప్రత్యేకత. తేగల్లో ఉండే పోషకాలు శరీరానికి అవసరమైన శక్తిని అందించడంలో, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో భాగంగా ఉపయోగపడతాయి.

జీర్ణక్రియకు ఉపయోగకరంగా..

తేగల్లో ఉండే పీచు పదార్థం జీర్ణక్రియ సక్రమంగా సాగేందుకు తోడ్పడుతుంది. మలబద్ధకం సమస్యను తగ్గించడంలో ఫైబర్ ఉన్న ఆహారం ఉపయోగపడుతుంది. కడుపు నిండిన భావన ఎక్కువసేపు ఉండటంతో అతిగా ఆహారం తీసుకోవాలనే కోరికను కూడా తగ్గించవచ్చు. అందువల్ల బరువు నియంత్రణ కోసం సమతుల్య ఆహారం తీసుకునేవారు వీటిని తమ ఆహారంలో చేర్చుకోవచ్చు.

ఎముకల ఆరోగ్యానికి తోడ్పాటు

తేగల్లో ఉండే కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్ వంటి ఖనిజాలు ఎముకలు, దంతాల ఆరోగ్యానికి అవసరం. అలాగే ఐరన్ శరీరంలో రక్తంలోని హిమోగ్లోబిన్ తయారీకి ఉపయోగపడుతుంది. అయితే తేగలు తినడం వల్ల రక్తహీనత లేదా ఎముకల వ్యాధులు నయమవుతాయని భావించకూడదు. ఇవి సమతుల్య ఆహారంలో ఒక భాగంగా మాత్రమే తీసుకోవాలి.

ఎలా తినాలి? ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?

తేగలను పూర్తిగా ఉడికించిన తర్వాతే తినాలి. కొందరు వీటిని నిప్పులపై కాల్చుకుని తింటారు. మరికొందరు ఉడికించిన తేగలను చిన్న ముక్కలుగా కోసుకుని తింటారు. రుచిగా ఉన్నాయని ఎక్కువ మొత్తంలో తినకూడదు. తొలిసారి తినేవారు కొద్దిగా తీసుకోవడం మంచిది. జీర్ణ సమస్యలు లేదా కిడ్నీ సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు తమ ఆహారంలో చేర్చుకునే ముందు వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తేగలుగా, తెలంగాణలో గేగులుగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ సాంప్రదాయ ఆహారం గ్రామీణ జీవనశైలిలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకుంది. ఆధునిక ఆహారపు అలవాట్ల మధ్య మన పాతకాలపు సహజ ఆహారాలను మళ్లీ గుర్తుచేస్తున్నాయి. సీజన్‌లో మార్కెట్లో కనిపించే ఈ తేగలను రుచి చూడటమే కాకుండా, వాటి పోషక విలువలను కూడా తెలుసుకోవడం మంచిది.