భారత రొయ్యల రాజధాని ఏపీ లోనే.. ప్రపంచ దేశాలకు ఇక్కడి నుంచే ఎగుమతులు!

నీలి విప్లవంలో కీలక పాత్ర.. భారత ఆక్వా రంగంలో నెల్లూరుకు ప్రత్యేక స్థానం..

అమెరికా, జపాన్ దేశాలకు నెల్లూరు రొయ్యలు.. ఆక్వా రంగంలో జిల్లాకు ప్రత్యేక గుర్తింపు..

ఆంధ్రప్రదేశ్ అంటే వ్యవసాయంతో పాటు ఆక్వా రంగానికి కూడా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ముఖ్యంగా రొయ్యల సాగులో రాష్ట్రం దేశంలోనే కీలక స్థానంలో నిలుస్తోంది. రాష్ట్రంలోని పలు తీర ప్రాంత జిల్లాల్లో రొయ్యల చెరువులు విస్తరించి ఉండగా, నెల్లూరు జిల్లా ఈ రంగంలో ప్రత్యేక గుర్తింపు సంపాదించింది. అందుకే నెల్లూరును ‘భారత రొయ్యల రాజధాని’ (Shrimp Capital of India) అని పిలుస్తుంటారు. ఇక్కడి రొయ్యలకు దేశీయ మార్కెట్‌తో పాటు విదేశాల్లోనూ మంచి గిరాకీ ఉంది.

నెల్లూరు జిల్లాలో రొయ్యల సాగు అభివృద్ధి చెందడానికి అక్కడి భౌగోళిక పరిస్థితులు ప్రధాన కారణంగా నిలిచాయి. సుదీర్ఘమైన సముద్ర తీరం, పెన్నా, స్వర్ణముఖి నదుల పరివాహక ప్రాంతాలు, ఉప్పునీటి వనరులు ఆక్వా సాగుకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని కల్పించాయి. ఈ పరిస్థితులను సద్వినియోగం చేసుకున్న స్థానిక రైతులు రొయ్యల పెంపకాన్ని వాణిజ్య స్థాయిలో విస్తరించారు. ముఖ్యంగా 1980వ దశకంలో దేశంలో ఊపందుకున్న నీలి విప్లవం (Blue Revolution)తో ఆక్వా రంగం కొత్త దిశగా అడుగులు వేయగా, నెల్లూరు ఈ అభివృద్ధిలో కీలక కేంద్రంగా ఎదిగింది.

ప్రారంభంలో సంప్రదాయ వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన రైతులు క్రమంగా రొయ్యల సాగువైపు మళ్లారు. చెరువుల నిర్మాణం, పిల్ల రొయ్యల ఉత్పత్తి కోసం హేచరీల ఏర్పాటు, ఆధునిక సాగు పద్ధతుల వినియోగం పెరిగాయి. కాలక్రమేణా జిల్లాలో వేలాది హెక్టార్లలో రొయ్యల చెరువులు విస్తరించాయి. వందలాది హేచరీలు, కోల్డ్ స్టోరేజీలు, రొయ్యల ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు ఏర్పడ్డాయి. నాణ్యత, నిల్వ, ప్యాకేజింగ్ విషయంలో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా మౌలిక సదుపాయాలు అభివృద్ధి చెందడంతో నెల్లూరు ఆక్వా రంగానికి మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది.

నెల్లూరులో ఉత్పత్తి అయ్యే రొయ్యలకు విదేశీ మార్కెట్లలోనూ మంచి గుర్తింపు ఉంది. ముఖ్యంగా టైగర్ ప్రాన్స్, వెనామీ రొయ్యలకు అమెరికా, జపాన్, యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాల్లో డిమాండ్ ఉందని ఆక్వా రంగ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఇక్కడి నుంచి సేకరించిన రొయ్యలను ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాల్లో శుభ్రపరిచి, నాణ్యతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా సిద్ధం చేసి విదేశాలకు ఎగుమతి చేస్తున్నారు. దీంతో స్థానిక ఆక్వా పరిశ్రమకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లతో అనుసంధానం ఏర్పడింది. దేశానికి విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని ఆర్జించడంలోనూ ఈ రంగం తన వంతు పాత్ర పోషిస్తోంది.

రొయ్యల సాగు నెల్లూరు జిల్లా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపింది. గతంలో వ్యవసాయంపైనే ఆధారపడిన పలువురు రైతులు ఆక్వా సాగు ద్వారా ఆర్థికంగా ఎదిగారు. కొందరు పెద్ద స్థాయి వ్యాపారవేత్తలుగా మారగా, మరికొందరు సాగు, హేచరీలు, రవాణా, ప్రాసెసింగ్ వంటి అనుబంధ రంగాల్లో ఉపాధి పొందుతున్నారు. రొయ్యల చెరువుల్లో పనిచేసే కూలీల నుంచి ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లలో పనిచేసే కార్మికుల వరకు అనేక మందికి ఈ పరిశ్రమ జీవనాధారంగా మారింది.

మరోవైపు, రొయ్యల వ్యాపారం వల్ల రవాణా, ప్యాకేజింగ్, కోల్డ్ చైన్, ఎగుమతి సేవలు వంటి అనుబంధ రంగాలు కూడా అభివృద్ధి చెందాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడంతో స్థానిక ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు ఊతం లభించింది. ప్రపంచంలోని పలు దేశాల్లోని సీఫుడ్ రెస్టారెంట్లు, ఆహార మార్కెట్లకు భారతీయ రొయ్యలు చేరుతుండగా, వాటిలో నెల్లూరు ప్రాంతం నుంచి సరఫరా అయ్యే ఉత్పత్తులకు కూడా ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

అయితే రొయ్యల సాగులో నాణ్యతను కాపాడటం, వ్యాధుల నియంత్రణ, నీటి వనరుల నిర్వహణ, ఉత్పత్తి వ్యయాల తగ్గింపు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ధరల మార్పులను ఎదుర్కోవడం వంటి సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. వీటిని సమర్థంగా అధిగమించేందుకు రైతులు శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులు, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అనుసరించడం అవసరం. పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా స్థిరమైన ఆక్వా సాగును ప్రోత్సహించడం కూడా కీలకం.

మొత్తంగా చూస్తే, నెల్లూరు కేవలం రొయ్యల ఉత్పత్తి కేంద్రంగానే కాకుండా, వాటి సాగు నుంచి ప్రాసెసింగ్, ఎగుమతుల వరకు విస్తరించిన ఆక్వా రంగానికి ముఖ్యమైన కేంద్రంగా ఎదిగింది. వేలాది రైతు కుటుంబాలకు ఆదాయాన్ని, అనేక మందికి ఉపాధిని అందిస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో తనదైన ముద్ర వేస్తోంది. అందుకే నెల్లూరు పేరు వినగానే రొయ్యల సాగు, ఆక్వా పరిశ్రమ, విదేశీ ఎగుమతులు గుర్తుకొస్తాయి.