ఏపీకి దెబ్బ మీద దెబ్బ.. నష్ట నివారణ.. 6,800 చెరువులపై ప్రత్యేక దృష్టి!

వరుస తుపాన్లను ఎదుర్కొనేందుకు ముందస్తు ఏర్పాట్లు.. 31 వేల విద్యుత్ స్తంభాలు, 185 ప్రత్యేక బృందాలతో సిద్ధమైన ప్రభుత్వం..

తుపాను ముప్పు.. 3,066 మంది గర్భిణులు, 1,008 మంది బాలింతలను ఆసుపత్రులకు తరలింపు..

వరుసగా రెండు తుపాన్లు విరుచుకుపడితే ప్రకృతి విపత్తు తీవ్రత మరింత పెరుగుతుంది. మొదటి తుపాను సృష్టించిన నష్టం నుంచి అధికారులు, ప్రజలు పూర్తిగా కోలుకోకముందే రెండో తుపాను రావడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మారుస్తుంది. నేల ఇప్పటికే తడిసిపోయి ఉండటం, చెట్ల వేర్లు బలహీనపడటం, విద్యుత్ స్తంభాలు నేలలో పట్టుకోల్పోవడం, జలాశయాలు నిండిపోవడం వంటి కారణాలతో రెండో తుపాను సమయంలో ప్రమాదాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. మొదటి తుపాను తర్వాత పనిచేసిన క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది కూడా తీవ్ర అలసటకు గురవుతారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో రెండో తుపాను సమయంలో ప్రమాద తీవ్రత సాధారణ తుపానుతో పోలిస్తే పది రెట్లు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందని అధికారులు అంచనా వేశారు.

ఈ సవాళ్లను దృష్టిలో పెట్టుకుని ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం ముందుగానే అప్రమత్తమైంది. మొదటి తుపాను తర్వాత ఎదురైన సమస్యలను సమీక్షించి, రెండో తుపాను వల్ల ఎక్కడ ఎక్కువ నష్టం జరిగే అవకాశం ఉందో గుర్తించింది. విద్యుత్ వ్యవస్థ, చెరువులు, కాలువలు, రహదారులు, ప్రజల భద్రత వంటి అంశాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టింది. ముందస్తు ప్రణాళికతో నష్టాన్ని తగ్గించడంతో పాటు ప్రాణనష్టం జరగకుండా చర్యలు చేపట్టింది.

మొదటి తుపాను కారణంగా విద్యుత్ వ్యవస్థకు తీవ్ర నష్టం వాటిల్లింది. వేల కిలోమీటర్ల మేర విద్యుత్ లైన్లు దెబ్బతినడంతో వాటిని త్వరగా పునరుద్ధరించడం ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారింది. స్థానిక సిబ్బందితోనే ఇంత భారీ స్థాయిలో మరమ్మతులు పూర్తి చేయడం సాధ్యం కాదని గుర్తించిన అధికారులు ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి నిపుణులైన సిబ్బందిని ముందుగానే రప్పించారు. విద్యుత్ సరఫరా పునరుద్ధరణ కోసం 31 వేల విద్యుత్ స్తంభాలు, 613 బ్యాకప్ జనరేటర్లను క్షేత్రస్థాయిలో సిద్ధంగా ఉంచారు. తెలంగాణ నుంచి 500 మంది విద్యుత్ సిబ్బందిని, కర్ణాటక నుంచి అవసరమైన పరికరాలతో పాటు 500 మంది నైపుణ్యం కలిగిన సిబ్బందిని రప్పించారు. ఇతర ప్రాంతాల నుంచి కూడా ప్రత్యేక సహాయక బృందాలను అందుబాటులో ఉంచారు.

రెండో తుపాను సమయంలో భారీ వర్షాలు కురిస్తే చెరువులు, నీటి నిల్వ కేంద్రాలు తెగిపోయి సమీప గ్రామాలు ముంపునకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. దీనిని ముందుగానే గుర్తించిన అధికారులు ఆరు జిల్లాల్లోని 6,800 చెరువులపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు. చెరువుల్లో నీటి ప్రవాహానికి అడ్డంకిగా ఉన్న మట్టి, కాలువల్లో పేరుకుపోయిన పూడికను తొలగించే పనులు చేపట్టారు. నీరు సులభంగా బయటకు వెళ్లేలా కాలువలను శుభ్రం చేశారు. చెరువులు గండ్లు పడకుండా, గ్రామాలు నీట మునగకుండా ఈ చర్యలు తీసుకున్నారు.

తుపాను హెచ్చరికలను ప్రజలకు ముందుగానే చేరవేయడంలోనూ అధికారులు ప్రత్యేక చర్యలు చేపట్టారు. మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారా హెచ్చరిక సందేశాలు పంపించారు. ప్రమాదం పొంచి ఉన్న ప్రాంతాల నుంచి వేలాది మందిని సురక్షితంగా సహాయ శిబిరాలకు తరలించారు. అక్కడ వారికి భోజనంతో పాటు అవసరమైన సహాయక సామగ్రిని అందుబాటులో ఉంచారు. ముఖ్యంగా గర్భిణులు, బాలింతల భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ప్రసవ సమయం దగ్గరగా ఉన్న 3,066 మంది గర్భిణులను, 1,008 మంది బాలింతలను ముందుగానే గుర్తించి ఆసుపత్రులకు తరలించారు. తుపాను సమయంలో అత్యవసర వైద్య సేవలకు ఇబ్బంది కలగకుండా వైద్య బృందాలు, అంబులెన్సులను సిద్ధంగా ఉంచారు.

తుపాను కారణంగా చెట్లు కూలిపోవడం, రహదారులు మూసుకుపోవడం వంటి సమస్యలను వెంటనే పరిష్కరించేందుకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేశారు. జాతీయ విపత్తు స్పందన దళం (NDRF), రాష్ట్ర విపత్తు స్పందన దళం (SDRF) బృందాలను ముందుగానే రంగంలోకి దించారు. వీటితో పాటు 185 ప్రత్యేక బృందాలను ఏర్పాటు చేసి రహదారులపై పడిపోయిన చెట్లను తొలగించడం, రాకపోకలకు అంతరాయం కలగకుండా చూడటం వంటి బాధ్యతలు అప్పగించారు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సహాయక చర్యలు వేగంగా కొనసాగించేందుకు ఈ బృందాలను కీలక ప్రాంతాల్లో సిద్ధంగా ఉంచారు.

విపత్తు సమయంలో నిధుల కొరత వల్ల క్షేత్రస్థాయి పనులు నిలిచిపోకూడదని ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. అత్యవసర సహాయక చర్యలు, మరమ్మతులు, అవసరమైన పరికరాల కొనుగోలు కోసం అధికారులకు వెంటనే రూ.37 కోట్లను విడుదల చేసింది. దీనివల్ల ప్రతి చిన్న అవసరానికి అనుమతుల కోసం ఎదురుచూడకుండా అధికారులు స్థానికంగానే అవసరమైన పనులు చేపట్టేందుకు అవకాశం కలిగింది. మరోవైపు కేంద్ర ప్రభుత్వ సహకారం కోసం ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షాకు అధికారికంగా లేఖ రాశారు. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో ఫోన్‌లో నేరుగా మాట్లాడి విపత్తు సమయంలో కేంద్రం నుంచి అవసరమైన సహాయం అందేలా చర్యలు తీసుకున్నారు.

మొదటి తుపాను సమయంలో రాత్రింబవళ్లు పనిచేసిన క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది రెండో తుపాను వచ్చే సమయానికి శారీరకంగా, మానసికంగా అలసిపోయారు. అయినప్పటికీ పరిస్థితి తీవ్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని విద్యుత్, రెవెన్యూ, వైద్య, మున్సిపల్, విపత్తు నిర్వహణ శాఖల సిబ్బంది సమన్వయంతో పనిచేశారు. నేలలో తేమ ఎక్కువగా ఉండటం, చెట్ల వేర్లు బలహీనపడటం, విద్యుత్ స్తంభాలు అస్థిరంగా మారడం వంటి పరిస్థితుల్లో మరమ్మతులు చేయడం సాధారణ సమయాల కంటే ప్రమాదకరంగా మారింది. వేల కిలోమీటర్ల మేర దెబ్బతిన్న విద్యుత్ లైన్లను పునరుద్ధరించాల్సి రావడంతో ఇతర రాష్ట్రాల సిబ్బంది సహకారం కూడా కీలకంగా మారింది.

ఇన్ని ముందస్తు చర్యలు తీసుకున్నప్పటికీ మురసు తుపాను కారణంగా మొత్తం రూ.343.9 కోట్ల మేర ఆస్తి నష్టం జరిగినట్లు ప్రాథమికంగా అంచనా వేశారు. అయితే ముందుగానే ప్రమాద ప్రాంతాలను గుర్తించడం, ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడం, విద్యుత్ పునరుద్ధరణకు అవసరమైన సామగ్రిని సిద్ధం చేయడం, సహాయక బృందాలను అందుబాటులో ఉంచడం వల్ల ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించడంతో పాటు మరింత పెద్ద స్థాయిలో జరిగే నష్టాన్ని నియంత్రించగలిగామని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.

ప్రకృతి వైపరీత్యాలను పూర్తిగా అడ్డుకోవడం సాధ్యం కాకపోయినా, ముందస్తు ప్రణాళిక, శాఖల మధ్య సమన్వయం, ప్రజలకు సకాలంలో హెచ్చరికలు, అత్యవసర వనరుల సిద్ధతతో వాటి ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చని ఈ చర్యలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా వరుస తుపాన్ల సమయంలో ప్రజల ప్రాణాలను కాపాడటంతో పాటు విద్యుత్, రవాణా, వైద్య సేవలను సాధ్యమైనంత త్వరగా పునరుద్ధరించడం ఎంత ముఖ్యమో ఈ అనుభవం మరోసారి స్పష్టం చేసింది.