Railways: రైలు ప్రయాణికులకు గుడ్‌న్యూస్.. చెత్త సమస్యకు రైల్వేల కొత్త సిస్టమ్!

రైలు బోగీల్లో చెత్త సమస్యకు చెక్.. 367 లీటర్ల సామర్థ్యంతో కొత్త గార్బేజ్ డిస్పోజల్ సిస్టమ్..

లాంగ్ జర్నీలో ఇక చెత్త కుప్పలు కాకుండా కొత్త విధానం.. ఝాన్సీ వర్క్‌షాప్‌లో ప్రోటోటైప్ సిద్ధం..

చిన్న డస్ట్‌బిన్‌ల స్థానంలో అండర్‌గేర్ గార్బేజ్ కలెక్టర్.. రైల్వే పట్టాలపై చెత్త పడే సమస్యకు కూడా పరిష్కారం..

న్యూఢిల్లీ: రైలు ప్రయాణంలో చెత్త డస్ట్‌బిన్‌ నిండిపోవడం ప్రయాణికులకు ఎదురయ్యే సాధారణ సమస్య. ముఖ్యంగా సుదీర్ఘ ప్రయాణాల్లో బోగీల్లో చెత్త పెరుగుతూ ఉంటుంది. డస్ట్‌బిన్‌ సామర్థ్యం సరిపోకపోతే చెత్త బయటకు పొంగుతుంది. దీంతో ప్రయాణికుల ప్రాంతాల్లో అపరిశుభ్రత ఏర్పడటంతో పాటు కొందరు చెత్తను రైలు బయటకు వేయాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది.

ఈ సమస్యకు పరిష్కారం చూపేందుకు భారతీయ రైల్వేలు కొత్త గార్బేజ్ డిస్పోజల్ సిస్టమ్‌ను అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి. ఝాన్సీలోని వాగన్ రిపేర్ వర్క్‌షాప్ ఈ వ్యవస్థకు ప్రోటోటైప్‌ను రూపొందించింది. చెత్తను ఎక్కువ మొత్తంలో నిల్వ చేయడంతో పాటు, ప్రయాణ సమయంలో డస్ట్‌బిన్‌లను తరచూ ఖాళీ చేయాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.

ప్రస్తుత విధానంలో ఏ సమస్య?
ప్రస్తుతం LHB కోచ్‌లలో చెత్త సేకరణ కోసం సాధారణంగా రెండు డస్ట్‌బిన్‌లు ఉంటాయి. ఒక్కో డస్ట్‌బిన్‌ సామర్థ్యం సుమారు 15 నుంచి 20 లీటర్లు ఉంటుంది. సాధారణ లేదా తక్కువ దూర ప్రయాణాలకు ఈ సామర్థ్యం సరిపోవచ్చు. అయితే ఎక్కువ గంటలు కొనసాగే ప్రయాణాల్లో చెత్త నిరంతరం పెరుగుతుంది. దీంతో డస్ట్‌బిన్‌లు త్వరగా నిండిపోతాయి.

చెత్త పొంగిపోవడం వల్ల బోగీల్లో అపరిశుభ్రత ఏర్పడుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో చెత్తను బయటకు విసిరేయడం వల్ల రైల్వే పట్టాలపై కూడా వ్యర్థాలు పేరుకుపోతాయి. ఈ పరిమితిని అధిగమించేందుకు రైల్వేలు చిన్న డస్ట్‌బిన్‌లకు బదులుగా ఎక్కువ సామర్థ్యం ఉన్న సేకరణ వ్యవస్థను ప్రతిపాదించాయి.

మూడు భాగాలతో కొత్త వ్యవస్థ
కొత్త గార్బేజ్ డిస్పోజల్ సిస్టమ్‌లో ప్రధానంగా మూడు భాగాలు ఉంటాయి. 
గార్బేజ్ డ్రాప్ బాక్స్
కనెక్టర్
అండర్‌గేర్ గార్బేజ్ కలెక్టర్
ప్రయాణికులు ఎప్పటిలాగే కోచ్‌ ఫ్లోర్‌పై ఏర్పాటు చేసే డ్రాప్ బాక్స్‌లో చెత్త వేయవచ్చు.

డ్రాప్ బాక్స్‌ నుంచి చెత్తను కిందకు తీసుకెళ్లేందుకు ఫ్లోర్‌ మరియు కోచ్‌ కింద భాగం మధ్య కనెక్టర్‌ను ఏర్పాటు చేస్తారు. దీని ద్వారా చెత్త నేరుగా కోచ్‌ కింద అమర్చే పెద్ద కలెక్టర్‌లోకి చేరుతుంది.

గురుత్వాకర్షణ ఆధారంగా చెత్త తరలింపు
ఈ వ్యవస్థలో గ్రావిటీ ఫెడ్ మెకానిజం ఉపయోగిస్తారు. అంటే ప్రయాణికుల ప్రాంతం నుంచి చెత్త సహజంగా కిందకు జారుతూ అండర్‌గేర్ కలెక్టర్‌లోకి చేరుతుంది.

ప్రయాణ సమయంలో చెత్తను మళ్లీ మళ్లీ చేతితో సర్దాల్సిన అవసరం ఉండదు. నిర్వహణ సమయంలో కలెక్టర్‌ను ఖాళీ చేసే వరకు చెత్త అందులోనే నిల్వ ఉంటుంది. దీంతో సిబ్బందిపై పని భారం కూడా తగ్గే అవకాశం ఉంది.

18 లీటర్ల నుంచి 367.4 లీటర్లకు
కొత్త వ్యవస్థలో అత్యంత ముఖ్యమైన మార్పు చెత్త నిల్వ సామర్థ్యం. ప్రస్తుతం ఉన్న వ్యవస్థలో సుమారు 18 లీటర్ల సామర్థ్యం ఉండగా, ప్రతిపాదిత అండర్‌గేర్ గార్బేజ్ కలెక్టర్ సామర్థ్యం 367.4 లీటర్లు.

అంటే ఒక ప్రయాణంలో నిరంతరం ఉత్పత్తి అయ్యే చెత్తను ఎక్కువ మొత్తంలో నిల్వ చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. డస్ట్‌బిన్‌లు పొంగిపోయే పరిస్థితులు తగ్గుతాయని రైల్వే వర్క్‌షాప్ భావిస్తోంది.

కోచ్‌ కింద ఖాళీగా ఉన్న స్థలాన్ని సమర్థంగా వినియోగించేలా ఈ వ్యవస్థను రూపొందించారు. అదే సమయంలో ప్రస్తుతం ఉన్న అండర్‌గేర్, నిర్మాణ భాగాలకు అంతరాయం కలగకుండా డిజైన్ చేశారు.

స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో నిర్మాణం
కొత్త గార్బేజ్ కలెక్టర్‌ను స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారు చేస్తున్నారు. దీనివల్ల తుప్పు నిరోధకత, నిర్మాణ బలం, ఎక్కువ కాలం పనిచేసే సామర్థ్యం లభిస్తాయని వర్క్‌షాప్ తెలిపింది. కలెక్టర్‌ను సులభంగా తొలగించి ఖాళీ చేసేందుకు ప్రత్యేకమైన 3:10 టేపర్ డిజైన్‌ను ఉపయోగించారు.

డ్రాప్ బాక్స్‌, కలెక్టర్‌ను రెండు వైపుల నుంచి విడివిడిగా శుభ్రం చేసుకునేలా కూడా వ్యవస్థను రూపొందించారు. దీంతో శానిటేషన్, దుర్వాసన నియంత్రణ సులభం కానుంది.

రైల్వే పట్టాలపై చెత్త పడటానికి కూడా చెక్
డస్ట్‌బిన్‌లు నిండిపోయినప్పుడు కొంతమంది ప్రయాణికులు చెత్తను కోచ్‌ బయటకు వేస్తుంటారు. దీనివల్ల రైల్వే పట్టాల వెంట వ్యర్థాలు పేరుకుపోతాయి.

కొత్త వ్యవస్థలో ఎక్కువ సామర్థ్యంతో పాటు ప్రయాణికులకు అందుబాటులో ఉండే చెత్త సేకరణ సదుపాయం ఉంటుంది. దీంతో బోగీల్లో చెత్త పేరుకుపోవడం, పట్టాలపై వ్యర్థాలు పడేయడం వంటి సమస్యలు తగ్గే అవకాశం ఉంది.

పరిశుభ్రమైన ప్రయాణానికి కొత్త అడుగు
ఝాన్సీ వర్క్‌షాప్‌ రూపొందించిన ఈ వ్యవస్థను ఆచరణాత్మక, ఆర్థికంగా అందుబాటులో ఉండే, పర్యావరణహిత పరిష్కారంగా రైల్వే అభివర్ణించింది.

చెత్త నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, వ్యర్థాలను సమర్థంగా సేకరించడం ద్వారా కోచ్‌లను మరింత పరిశుభ్రంగా ఉంచవచ్చని తెలిపింది. ప్రయాణికుల సంతృప్తిని పెంచడంతో పాటు రైల్వే పరిసరాలను ఆరోగ్యకరంగా ఉంచడంలో ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుందని పేర్కొంది.

ప్రస్తుతం ఇది ప్రోటోటైప్ దశలో ఉంది. రైలు ప్రయాణంలో తరచూ కనిపించే చెత్త సమస్యకు ఈ కొత్త విధానం ఆచరణలో ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుందో తదుపరి దశల్లో స్పష్టమవుతుంది.