నేచర్ లవర్స్ కు బ్యాడ్ న్యూస్.. పర్యాటకుల సంఖ్యపై కోత!
Uttarakhand Plans Eco-Sensitive Zones: ఉత్తరాఖండ్‌లోని ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రాంతం వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌ జాతీయ పార్కులో పర్యాటకుల రాకపోకలను నియంత్రించే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది. పార్కు పర్యావరణాన్ని కాపాడటంతో పాటు, పర్యాటక కార్యకలాపాలను ఎలా నిర్వహించాలనే అంశంపై ప్రత్యేక ప్రణాళిక రూపొందించనుంది. ఇందుకోసం ప్రతిపాదిత పర్యావరణ సున్నిత మండలం (Eco-Sensitive Zone – ESZ) పరిధి, నియమాలు, పర్యాటకుల సంఖ్యను భరించే సామర్థ్యం వంటి అంశాలను అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు.
వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌లో పర్యాటకుల సంఖ్యపై నియంత్రణ? పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఉత్తరాఖండ్‌ కొత్త ప్రణాళిక..
వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌లో పర్యాటకానికి కొత్త రూల్స్‌? పర్యావరణ పరిరక్షణపై ప్రభుత్వం దృష్టి..
డెహ్రాడూన్‌: ఉత్తరాఖండ్‌లోని ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రాంతం వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌ జాతీయ పార్కులో పర్యాటకుల రాకపోకలను నియంత్రించే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది. పార్కు పర్యావరణాన్ని కాపాడటంతో పాటు, పర్యాటక కార్యకలాపాలను ఎలా నిర్వహించాలనే అంశంపై ప్రత్యేక ప్రణాళిక రూపొందించనుంది. ఇందుకోసం ప్రతిపాదిత పర్యావరణ సున్నిత మండలం (Eco-Sensitive Zone – ESZ) పరిధి, నియమాలు, పర్యాటకుల సంఖ్యను భరించే సామర్థ్యం వంటి అంశాలను అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు.
వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌ జాతీయ పార్కుతో పాటు రాజాజీ జాతీయ పార్కు చుట్టూ కూడా పర్యావరణ సున్నిత మండలాల ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలను ఉత్తరాఖండ్‌ ప్రభుత్వం సిద్ధం చేస్తోంది. అయితే, రెండు పార్కుల భౌగోళిక పరిస్థితులు, పర్యావరణ ప్రాధాన్యం వేర్వేరుగా ఉండటంతో వాటికి విడివిడిగా ప్రణాళికలు రూపొందించనున్నారు. అటవీశాఖ ప్రధాన కార్యదర్శి ఆర్‌.కె. సుధాంశు ఈ అంశాన్ని సమగ్రంగా పరిశీలించి అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని అధికారులను ఆదేశించినట్లు శాఖ అందించిన సమాచారం పేర్కొంటోంది.
వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌లో పర్యాటకుల సంఖ్యే కీలకం
హిమాలయ ప్రాంతంలో ఉన్న వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌ అరుదైన పుష్పజాతులు, సహజ సౌందర్యం, సున్నితమైన పర్యావరణ వ్యవస్థకు ప్రసిద్ధి. ఇక్కడికి వచ్చే పర్యాటకుల సంఖ్య పెరిగితే ప్రకృతి వనరులపై ఒత్తిడి పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల ఈ పార్కు ఎంతమంది సందర్శకులను పర్యావరణానికి నష్టం కలగకుండా భరించగలదనే అంశాన్ని అధికారులు ప్రధానంగా పరిగణనలోకి తీసుకోనున్నారు.
ఈ సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి జిల్లా యంత్రాంగం, పర్యాటక శాఖ, ఇతర సంబంధిత ప్రభుత్వ విభాగాల నుంచి వివరాలు సేకరించనున్నారు. పర్యాటకుల రాకపోకలు, సందర్శన కార్యకలాపాలు, పార్కు సహజ వనరులపై వాటి ప్రభావం వంటి అంశాల ఆధారంగా అవసరమైన నియంత్రణలను ప్రతిపాదించనున్నారు.
పర్యాటకాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేయడం కంటే, పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా సందర్శనలను నిర్వహించడం ఈ ప్రణాళికలో కీలక ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది. అయితే, రోజుకు లేదా ఒక నిర్దిష్ట సమయంలో ఎంతమంది పర్యాటకులను అనుమతించాలనే విషయంపై ఇంకా తుది నిర్ణయం వెలువడలేదు.
రాజాజీ జాతీయ పార్కుకు వేరే ప్రణాళిక
రాజాజీ జాతీయ పార్కు విషయంలో పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు న్యాయపరమైన గడువులు కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన ప్రస్తుత వైఖరిని వివరిస్తూ సమాధానం సిద్ధం చేస్తోంది. ఈ సమాధానాన్ని వారంలోగా పంపాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం సూచిస్తోంది.
ఈ ప్రక్రియలో న్యాయ నిపుణుల సలహాలు తీసుకోవాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. రాజాజీ పర్యావరణ సున్నిత మండలానికి సంబంధించిన కొన్ని అంశాలపై రాష్ట్ర మంత్రివర్గం నుంచి మార్గదర్శకత్వం కోరే అవకాశాన్ని కూడా పరిశీలిస్తోంది. కోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా చర్యలు తీసుకుంటూనే, పార్కు చుట్టుపక్కల నివసించే ప్రజల అవసరాలను ఎలా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలనే అంశాన్ని అధికారులు పరిశీలించనున్నారు.
ఏ కార్యకలాపాలకు అనుమతి? దేనిపై ఆంక్షలు?
ప్రతిపాదిత పర్యావరణ సున్నిత మండలాల్లో చేపట్టే కార్యకలాపాలను మూడు విభాగాలుగా వర్గీకరించనున్నారు. అవి నిషేధిత కార్యకలాపాలు, నియంత్రణలతో అనుమతించే కార్యకలాపాలు, అనుమతించదగిన కార్యకలాపాలు. పార్కుల పర్యావరణానికి హాని కలిగించే చర్యలను నిషేధించడం, కొన్ని కార్యకలాపాలకు నిర్దిష్ట షరతులు విధించడం, పర్యావరణానికి అనుకూలమైన కార్యకలాపాలకు అవకాశం కల్పించడం ఈ విధానంలో భాగంగా ఉంటుంది.
అలాగే, ప్రతి ప్రాంతానికి జోనల్‌ మాస్టర్‌ ప్లాన్‌ రూపొందించడం, ప్రతిపాదిత నియమాలు సక్రమంగా అమలవుతున్నాయో లేదో పర్యవేక్షించేందుకు కమిటీ ఏర్పాటు చేయడం వంటి అంశాలను కూడా ప్రణాళికల్లో చేర్చనున్నారు. సంబంధిత జిల్లాల నుంచి వచ్చే నివేదికలను పరిశీలించిన తర్వాత మండలాల విస్తీర్ణం, సరిహద్దులు, కార్యకలాపాలపై నియంత్రణలకు సంబంధించిన వివరాలను ఖరారు చేయనున్నారు.
స్థానిక ప్రజల అవసరాలకూ ప్రాధాన్యం
పర్యావరణ సున్నిత మండలాల ఏర్పాటు కేవలం అడవులు, వన్యప్రాణులు, ప్రకృతి వనరులను కాపాడటానికే పరిమితం కాదు. ఆ ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజల జీవనోపాధి, స్థానిక అవసరాలు, పర్యాటక రంగంపై ఆధారపడిన వ్యాపారాల పరిస్థితులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
కొత్త నిబంధనల వల్ల ఏ కార్యకలాపాలపై ఆంక్షలు పడతాయి? స్థానిక ప్రజలు తమ రోజువారీ పనులను కొనసాగించేందుకు ఎలాంటి అవకాశాలు ఉంటాయి? పర్యాటక రంగానికి ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయి? అనే ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానాలు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. అందుకే ప్రజల అభిప్రాయాలు, స్థానిక పరిస్థితులను అధ్యయనం చేసి ప్రణాళికలను రూపొందించడం ముఖ్యమని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
ప్రకృతి పరిరక్షణకు, అభివృద్ధికి మధ్య సమతుల్యత
వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌, రాజాజీ జాతీయ పార్కులకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు వేర్వేరు సమస్యలను పరిష్కరించాల్సి ఉంది. వ్యాలీ ఆఫ్ ఫ్లవర్స్‌లో పర్యాటకుల సంఖ్యను పర్యావరణ సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా నిర్వహించడం ప్రధాన అంశం కాగా, రాజాజీ విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా నిర్ణీత గడువులో చర్యలు తీసుకోవడం కీలకంగా మారింది.
రెండు ప్రాంతాల్లోనూ పర్యావరణ పరిరక్షణ, స్థానిక ప్రజల ప్రయోజనాలు, పర్యాటక కార్యకలాపాల మధ్య సమతుల్యత సాధించాల్సి ఉంటుంది. ప్రతిపాదిత పర్యావరణ సున్నిత మండలాల సరిహద్దులు, నిబంధనలు ఖరారైన తర్వాతే ఏ కార్యకలాపాలపై నిషేధం ఉంటుంది, వేటికి షరతులతో అనుమతి లభిస్తుంది, ఏవి కొనసాగవచ్చనే విషయంపై స్పష్టత వస్తుంది.
ప్రకృతి సంపదను భవిష్యత్‌ తరాలకు అందించాలంటే పర్యాటకాన్ని బాధ్యతాయుతంగా నిర్వహించడం అవసరం. అదే సమయంలో స్థానిక ప్రజల జీవనోపాధికి అనవసరమైన ఇబ్బందులు కలగకుండా చూడాలి. ఈ రెండు లక్ష్యాలను ఎంత సమర్థంగా సమన్వయం చేస్తారన్నదే ఉత్తరాఖండ్‌ ప్రభుత్వం రూపొందిస్తున్న ప్రణాళికల విజయాన్ని నిర్ణయించనుంది.
Tags
Be the first to react
