Russia: రష్యా నుంచి భారత్‌కు రైలు మార్గం.. హోర్ముజ్‌ జలసంధికి ప్రత్యామ్నాయంగా కొత్త ప్రతిపాదన!

హోర్ముజ్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్‌కు రైలు మార్గం.. రష్యా కీలక ప్రతిపాదన..

హోర్ముజ్ జలసంధి ముప్పుల వేళ.. భారత్‌కు ప్రత్యామ్నాయ రూట్‌పై రష్యా ఫోకస్..

మాస్కో: భారత్‌తో వాణిజ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు రష్యా కొత్త రవాణా మార్గాలపై దృష్టి సారిస్తోంది. సముద్ర మార్గాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడంతో పాటు కీలకమైన సముద్ర జలసంధుల్లో తలెత్తే అంతరాయాలను అధిగమించేందుకు భూ మార్గాలను అభివృద్ధి చేయాలని భావిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా రష్యా నుంచి హిందూ మహాసముద్రం వరకు నేరుగా రైల్వే మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశాన్ని పరిశీలించాలని ఆ దేశ ఉప ప్రధానమంత్రి మరాత్ ఖుస్నుల్లిన్ సూచించారు.

రష్యా వార్తా సంస్థ TASSకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో ఖుస్నుల్లిన్ ఈ ప్రతిపాదనను వెల్లడించినట్లు సమాచారం. భారత్‌కు చేరుకునే మార్గాల్లో సాధ్యమైన ప్రతి ప్రత్యామ్నాయాన్ని పరిశీలించాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.

రష్యా నుంచి హిందూ మహాసముద్రం వరకు రైల్వే అనుసంధానాన్ని పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని ఖుస్నుల్లిన్ అన్నారు. బోస్ఫరస్, హోర్ముజ్ జలసంధులకు సంబంధించిన ప్రమాదాలు, అంతరాయాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాలని సూచించారు.

ఈ మార్గం తుర్క్‌మెనిస్తాన్, ఇరాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్థాన్ మీదుగా వెళ్లే అవకాశాన్ని రష్యా పరిశీలిస్తోంది. భారత్‌కు చేరుకునే అవకాశం కల్పించే ఏ మార్గమైనా పరిశీలనకు అనుకూలమేనన్నది రష్యా వైఖరిగా కనిపిస్తోంది.

ఈ ప్రతిపాదన అమలులోకి వస్తే రష్యా నుంచి భారత్‌కు భూ మార్గంలో రైలు సరుకు రవాణాకు కొత్త అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ప్రస్తుతం సముద్ర రవాణాపై ఆధారపడుతున్న కొన్ని సరుకులకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గం అందుబాటులోకి రావచ్చు.

రష్యా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై దృష్టి పెట్టడానికి ప్రధాన కారణాల్లో హోర్ముజ్ జలసంధి ఒకటి. ప్రపంచంలో అత్యంత కీలకమైన ఇంధన రవాణా మార్గాల్లో ఇది ఒకటి. ప్రపంచ చమురు, ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) రవాణాలో ఈ జలసంధికి కీలకమైన పాత్ర ఉంది.

ఈ మార్గంలో దీర్ఘకాలిక అంతరాయం ఏర్పడితే ఇంధన సరఫరాలు, షిప్పింగ్ ఖర్చులు, బీమా వ్యయాలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఇటువంటి భౌగోళిక, రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో సముద్ర మార్గాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకునేందుకు రష్యా భూ రవాణా మార్గాలను ప్రాధాన్యంగా చూస్తోంది.

తుర్క్‌మెనిస్తాన్, ఇరాన్ మీదుగా నిర్మించే రైల్వే నెట్‌వర్క్ హిందూ మహాసముద్రానికి చేరుకునే మార్గాన్ని కల్పించవచ్చు. అదే మార్గాన్ని ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్థాన్ మీదుగా విస్తరిస్తే భారత్‌తో అనుసంధానానికి మరో అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

అయితే ఈ మార్గం నిర్మాణం అంత సులభం కాదు. భౌగోళిక పరిస్థితులు, రాజకీయ పరిణామాలు, భద్రత, మౌలిక వసతులు వంటి అనేక అంశాలు దీనిపై ప్రభావం చూపుతాయి. పలు దేశాల మీదుగా నిరంతర రైలు సరుకు రవాణా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలంటే భారీ పెట్టుబడులు అవసరం.

అంతేకాకుండా ఆయా దేశాల మధ్య రవాణా ఒప్పందాలు, కస్టమ్స్ విధానాలు, సరిహద్దు సమన్వయం, ట్రాన్సిట్ అనుమతులు వంటి అంశాలపై ఏకాభిప్రాయం అవసరం.

రష్యా–భారత్ మధ్య రైలు అనుసంధానం ఏర్పడితే ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్యానికి కొత్త అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది. సముద్ర మార్గాల్లో అంతరాయాలు ఏర్పడిన సందర్భాల్లో రైలు మార్గం ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగపడుతుంది.

భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ వాణిజ్య మార్గాలను మార్చుతున్న నేపథ్యంలో యూరేషియాలో భూ రవాణా కారిడార్లకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా సముద్ర రవాణా ఖర్చులు లేదా బీమా వ్యయాలు పెరిగినప్పుడు కొన్ని రకాల సరుకులకు రైలు మార్గాలు మరింత ఉపయోగకరంగా మారవచ్చు.

భారత్‌కు ప్రతిపాదిస్తున్న రైలు మార్గం రష్యా చేపడుతున్న విస్తృత రవాణా అనుసంధాన ప్రయత్నాల్లో భాగంగా కనిపిస్తోంది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో కొత్త మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఒకే రవాణా వ్యవస్థపై ఆధారపడే పరిస్థితిని తగ్గించుకోవాలని మాస్కో భావిస్తోంది.

అయితే ప్రస్తుతం ఇది ప్రతిపాదన దశలో ఉన్న ఆలోచన మాత్రమే. రైల్వే మార్గం నిర్మాణానికి సంబంధించి తుది నిర్ణయం లేదా ఖరారైన ప్రాజెక్టు ప్రకటించలేదు. దీనిపై సాధ్యాసాధ్యాల అధ్యయనం, సంబంధిత దేశాలతో చర్చలు, ఆర్థిక పరిశీలనలు జరగాల్సి ఉంటుంది.

ఇదే సందర్భంగా రష్యా ఉప ప్రధానమంత్రి ఖుస్నుల్లిన్ దేశీయ నిర్మాణ రంగం గురించి కూడా మాట్లాడారు. రష్యా నిర్మాణ రంగం ప్రస్తుతం ప్రతి ఏడాది అదనంగా ఒక ట్రిలియన్ రూబుళ్ల పెట్టుబడిని వినియోగించే సామర్థ్యం కలిగి ఉందని ఆయన తెలిపారు. ఈ స్థాయిలో పెట్టుబడులు వరుసగా ఐదేళ్ల పాటు అందుబాటులోకి వస్తే నిర్మాణ రంగ సామర్థ్యాన్ని మరింత విస్తరించి, అదనపు ప్రాజెక్టులను చేపట్టవచ్చని చెప్పారు.

రష్యా నుంచి హిందూ మహాసముద్రం మీదుగా భారత్‌కు రైలు అనుసంధానం ఆలోచన వ్యూహాత్మకంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నప్పటికీ, దీనిని వాస్తవ ప్రాజెక్టుగా మార్చేందుకు అనేక సవాళ్లను అధిగమించాల్సి ఉంటుంది.

మౌలిక వసతులు, భద్రత, రాజకీయ ఒప్పందాలు, సరిహద్దు విధానాలు, పెట్టుబడులు, సరుకు రవాణా ఆర్థిక సాధ్యత వంటి అంశాలపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే ఈ ప్రతిపాదన ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ ఆలోచన అమలులోకి వస్తే రష్యా–భారత్ వాణిజ్యానికి మాత్రమే కాకుండా యూరేషియా ప్రాంతంలో కొత్త భూ రవాణా కారిడార్‌కు మార్గం సుగమం కావచ్చు.