లోకేష్ పై ఫిదా అయిన రాజ్ దీప్! ఇలాంటి గ్రేట్ లీడర్ ను మునుపెన్నడు చూడలేదు!

1.10 లక్షల మంది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ బడులకు తిరిగి వచ్చారు.. నారా లోకేశ్ వ్యాఖ్యలు..

రియల్‌టైమ్ గవర్నెన్స్‌తో కరువు, విద్యుత్ సమస్యల నిర్వహణ.. నారా లోకేశ్..

అమరావతి: ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్య, ఐటీ శాఖల మంత్రి నారా లోకేశ్ తాజాగా ఇచ్చిన మీడియా ఇంటర్వ్యూలో రాష్ట్ర విద్యా సంస్కరణల నుంచి రియల్‌టైమ్ గవర్నెన్స్, పెట్టుబడులు, ఉద్యోగాలు, రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితి, దక్షిణాది రాష్ట్రాల హక్కులు, పార్లమెంట్ డీలిమిటేషన్, జనాభా మార్పులు వంటి అనేక అంశాలపై తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు. విద్యా వ్యవస్థను భవిష్యత్ అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్చడమే తన ప్రధాన ప్రాధాన్యత అని, ప్రజలు, యువత నుంచి నిరంతరం ఫీడ్‌బ్యాక్ తీసుకుంటూ వ్యవస్థలను మెరుగుపరచాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన చెప్పారు. ఈ వ్యాఖ్యలు సెప్టెంబర్ 30, 2026న కోచ్చిలో జరిగిన ఇండియా టుడే సౌత్ కాన్‌క్లేవ్ సందర్భంగా చేసిన ఇంటర్వ్యూలో వచ్చాయి.

లోకేశ్ ప్రధానంగా విద్యా రంగంలో చేపట్టిన మార్పులను వివరించారు. తన ప్రభుత్వం 16 వేల మంది ఉపాధ్యాయులను నియమించి, శిక్షణ ఇచ్చి పాఠశాలల్లోకి పంపిందని చెప్పారు. గత రెండేళ్లలో సుమారు 1.10 లక్షల మంది విద్యార్థులు ప్రైవేట్ పాఠశాలల నుంచి ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు తిరిగి వచ్చారని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఉపాధ్యాయుల నియామకం, శిక్షణ, పాఠశాలల్లో మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల వంటి చర్యలే ఇందుకు కారణమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. గత ప్రభుత్వ కాలంలో సుమారు 12 లక్షల మంది విద్యార్థులు ప్రభుత్వ పాఠశాలల నుంచి ప్రైవేట్ పాఠశాలలకు వెళ్లారని కూడా లోకేశ్ తన వాదనగా ప్రస్తావించారు.

“విద్యా వ్యవస్థను నిన్నటి అవసరాలకు కాకుండా రేపటి అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్చాలి” అన్న దృక్పథంతో ముందుకు సాగుతున్నట్లు లోకేశ్ చెప్పారు. విద్యా వ్యవస్థలో మార్పు ఒక్కరోజులో సాధ్యం కాదని, కనీసం ఒక దశాబ్దం పాటు నిరంతర పెట్టుబడులు, విధానపరమైన కృషి అవసరమని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్ వంటి కొత్త సాంకేతిక అంశాలను విద్యార్థులకు పరిచయం చేస్తున్నామని చెప్పారు. కంప్యూటర్ ల్యాబ్‌ల ఆధునికీకరణతో పాటు భవిష్యత్ ఉద్యోగ మార్కెట్‌కు సరిపోయే మైక్రో కోర్సులను కూడా ప్రవేశపెడుతున్నట్లు వెల్లడించారు.

పరీక్షల నిర్వహణలో పారదర్శకత కూడా తన దృష్టిలో ముఖ్యమైన అంశమని లోకేశ్ తెలిపారు. ఉపాధ్యాయ నియామకానికి కంప్యూటర్ ఆధారిత పరీక్షా విధానాన్ని అమలు చేశామని చెప్పారు. నియామక ప్రక్రియపై 300కు పైగా కేసులు నమోదయ్యాయని, అయితే ఆరోపణల్లో ఏదీ నిరూపించబడలేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. న్యాయస్థానం ఆదేశిస్తే స్వతంత్ర దర్యాప్తుకు కూడా సిద్ధమని చెప్పారు. విద్యార్థుల భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపే పరీక్షల్లో ప్రతి దశను దగ్గరగా పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని అన్నారు.

మధ్యాహ్న భోజన పథకంలో కూడా మార్పులపై లోకేశ్ ప్రస్తావించారు. ప్రతి పాఠశాలలో వేర్వేరుగా వంట చేయడం వల్ల నాణ్యత, సరఫరా, నిల్వల నిర్వహణలో ఇబ్బందులు తలెత్తే అవకాశాలు ఉన్నందున క్లస్టర్ ఆధారిత లేదా స్మార్ట్ కిచెన్ విధానాన్ని తీసుకువస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది. పైలట్ స్థాయిలో కడప జిల్లాలో ఐదు స్మార్ట్ కిచెన్లను ప్రారంభించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఈ విధానం ద్వారా విద్యార్థులకు పరిశుభ్రమైన, పోషక విలువలు కలిగిన నాణ్యమైన భోజనం అందించడంతో పాటు నిర్వహణను మెరుగుపరచడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

విద్యా రంగంతోపాటు రియల్‌టైమ్ గవర్నెన్స్‌పై కూడా లోకేశ్ ప్రత్యేకంగా వివరించారు. వివిధ శాఖల నుంచి వచ్చే సమాచారాన్ని సమీకరించి ఒకే డేటా వ్యవస్థ ద్వారా విశ్లేషించి, అవసరమైన చోట వెంటనే అలర్ట్‌లు, సలహాలు పంపే విధానాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉపయోగిస్తోందని చెప్పారు. నీటి నిర్వహణ, విద్యుత్ సరఫరా ప్రణాళిక, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం, రైతులకు సాగు సూచనలు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మందుల నిల్వల పర్యవేక్షణ వంటి రంగాల్లో డేటా ఆధారిత నిర్ణయాలను ఉపయోగిస్తున్నట్లు తెలిపారు.

రైతుల విషయంలో వాతావరణ అంచనాలను ముందుగానే ఉపయోగించుకుని పంటల సాగుపై సూచనలు ఇవ్వడం కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగమని లోకేశ్ వివరించారు. వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రత, కరువు పరిస్థితులను అంచనా వేసి ఎప్పుడు ఏ పంట వేయాలి అనే సమాచారాన్ని రైతులకు అందించే విధానంపై దృష్టి పెట్టామని చెప్పారు. తీవ్రమైన ఎండలు, ఎల్‌నినో పరిస్థితులు ఎదురైనప్పుడు విద్యుత్ అవసరం సాధారణ స్థాయికి మించి పెరగవచ్చని, అందువల్ల విద్యుత్ శాఖ ముందస్తు ప్రణాళికతో పనిచేయాల్సి ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. 2026లో ఎల్‌నినో ప్రభావంతో భారత్‌లో విద్యుత్ డిమాండ్‌పై ఒత్తిడి పెరిగిందని తాజా వార్తా నివేదికలు కూడా పేర్కొంటున్నాయి.

నీటి నిర్వహణలో ఒక నదీ పరివాహక ప్రాంతం నుంచి మరొక ప్రాంతానికి నీటిని మళ్లించే అవకాశాలను వాతావరణ, జల లభ్యత డేటాతో ముందుగానే అంచనా వేయవచ్చని లోకేశ్ వివరించారు. గోదావరి నుంచి కృష్ణా వైపు నీటిని మళ్లించడం వంటి నిర్ణయాలను అవసరానికి అనుగుణంగా ప్రణాళిక చేయగల సామర్థ్యం రియల్‌టైమ్ డేటా వ్యవస్థలో ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇలాంటి డేటా ఆధారిత నిర్ణయాలతో కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో నీటి నిర్వహణను మెరుగుపరచడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం చూస్తోందని వివరించారు.

ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో మందుల కొరత రాకుండా చూడటానికి కూడా డేటాను ఉపయోగిస్తున్నట్లు లోకేశ్ చెప్పారు. వివిధ శాఖల సమాచారాన్ని ఒకే డేటా లేయర్‌లోకి తీసుకువచ్చి నిల్వలను పర్యవేక్షిస్తూ, అవసరమైనప్పుడు అధికారులకు అలర్ట్‌లు పంపే విధానం ద్వారా సరఫరా సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించే ప్రయత్నం జరుగుతోందని తెలిపారు.

ఉద్యోగాల అంశాన్ని కూడా లోకేశ్ కీలకంగా ప్రస్తావించారు. తనతో మాట్లాడే యువత నుంచి స్పష్టంగా వినిపిస్తున్న ప్రధాన డిమాండ్ “ఉద్యోగాలు” అని ఆయన చెప్పారు. రాష్ట్రంలో సుమారు 20 లక్షల ఉద్యోగాలను సృష్టించాలనే లక్ష్యంతో పాఠ్యాంశాలను పరిశ్రమ అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్చడం, ఐటీఐలను పరిశ్రమలతో అనుసంధానించడం, పెట్టుబడులను కేవలం ప్రకటనల దశలో కాకుండా వాస్తవ ప్రాజెక్టులుగా మార్చడం వంటి చర్యలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నామని తెలిపారు.

పెట్టుబడుల విషయంలో తాను “ABC — Always Be Closing” అనే విధానాన్ని అనుసరిస్తానని లోకేశ్ చెప్పారు. పరిశ్రమాధిపతులను కలిసే ప్రతి సందర్భాన్ని రాష్ట్రానికి పెట్టుబడులు తీసుకురావడానికి ఉపయోగించుకోవాలని భావిస్తానని తెలిపారు. అందులో క్రికెట్ మ్యాచ్‌లకు హాజరయ్యే సందర్భాలు కూడా భాగమేనని, స్టేడియంలోనే పారిశ్రామికవేత్తలు, వ్యాపారవేత్తలతో మాట్లాడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పెట్టుబడుల అవకాశాలను వివరించడం, చర్చలు జరపడం, ఒప్పందాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడం చేస్తానని చెప్పారు. క్రికెట్ మ్యాచ్ కూడా తనకు ఒక రకంగా వ్యాపార నెట్‌వర్కింగ్ వేదికగా మారుతుందని ఆయన వివరించినట్లు ఇండియా టుడే నివేదించింది.

పెట్టుబడులకు సంబంధించిన విషయంలో కేవలం ఎంఓయూలు కుదుర్చుకోవడం కాకుండా పరిశ్రమలు వాస్తవంగా రాష్ట్రంలో ఏర్పడేలా చూడటం ముఖ్యమని లోకేశ్ చెప్పారు. గత ఏడాది దేశంలో వచ్చిన పెట్టుబడుల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ వాటా సుమారు 25 శాతం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఉద్యోగాల కల్పనకు పెట్టుబడులను అనుసంధానం చేయడమే తమ లక్ష్యమని వివరించారు.

రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై కూడా లోకేశ్ తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు. NITI Aayog విడుదల చేసిన Fiscal Health Index 2026లో 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరానికి 18 ప్రధాన రాష్ట్రాల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ 17వ స్థానంలో ఉందని నివేదిక పేర్కొంది. రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితిపై అధిక రుణ భారం, వడ్డీ చెల్లింపులు, వివిధ వ్యయబాధ్యతలు ప్రభావం చూపుతున్నాయని NITI Aayog విశ్లేషించింది.

ఈ నేపథ్యంలో సంక్షేమ పథకాలతో పాటు రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధి, ఉద్యోగాలు, పరిశ్రమల విస్తరణ కూడా సమాంతరంగా సాగాల్సిన అవసరం ఉందని లోకేశ్ అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రజలు దీర్ఘకాలం నగదు బదిలీలపై ఆధారపడకుండా స్థిరమైన ఆదాయ మార్గాలను పొందేలా ఉద్యోగాలు, పరిశ్రమలు, పెట్టుబడులపై దృష్టి పెట్టాలని ఆయన అన్నారు. అదే సమయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా ఆర్థికంగా బలపడే విధంగా ఆదాయాన్ని పెంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని వివరించారు.

దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు కేంద్ర నిధుల పంపిణీ అంశాన్ని కూడా లోకేశ్ ప్రస్తావించారు. జనాభా నియంత్రణ, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ, పారిశ్రామిక అభివృద్ధిలో ముందున్న రాష్ట్రాలకు తగిన మద్దతు అందాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఎక్కువ అభివృద్ధి సాధించిన రాష్ట్రాలు కూడా వనరుల కేటాయింపులో సముచిత స్థానం పొందాలని దక్షిణాది నుంచి వస్తున్న ఆందోళనలను ఆయన ప్రస్తావించారు.

పార్లమెంట్ నియోజకవర్గాల పునర్విభజన లేదా డీలిమిటేషన్‌పై లోకేశ్ స్పష్టమైన రాజకీయ అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించారు. జనాభా నియంత్రణలో ముందున్న దక్షిణాది రాష్ట్రాలు భవిష్యత్ డీలిమిటేషన్‌లో తమ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని కోల్పోయే పరిస్థితి రాకూడదని ఆయన అన్నారు. జనాభా ఆధారిత మార్పులు జరిగితే ఇప్పటికే జనాభా నియంత్రణ సాధించిన రాష్ట్రాల లోక్‌సభ స్థానాల వాటా తగ్గే అవకాశం ఉందన్న దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన నేపథ్యంలో ఈ అంశం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. 2026 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా డీలిమిటేషన్ చేపట్టే అంశంపై ఇదే ప్రధాన రాజకీయ చర్చల్లో ఒకటిగా ఉంది.

టీడీపీ తరఫున ప్రస్తుత పార్లమెంట్ స్థానాల మధ్య ఉన్న రాష్ట్రాల అనుపాతాన్ని సాధ్యమైనంత వరకు కొనసాగించే “proportional representation” విధానాన్ని లోకేశ్ సమర్థించారు. మహిళలకు పార్లమెంట్‌లో 33 శాతం రిజర్వేషన్ అమలుతో డీలిమిటేషన్ అంశాన్ని అనుసంధానం చేయాలని కూడా ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. కాగా, టీడీపీ 2029లో రాష్ట్రంలోని అసెంబ్లీ, లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో పార్టీ టికెట్లలో 33 శాతం మహిళలకు కేటాయించనున్నట్లు 2026 మేలో లోకేశ్ ప్రకటించారు.

జనాభా పరంగా దక్షిణాది రాష్ట్రాలు ఎదుర్కొంటున్న మరో అంశం తక్కువ జననాల రేటు అని లోకేశ్ చెప్పారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు 1.5కి పడిపోయిందని ఆయన పేర్కొన్నారు. దేశంలో జనాభా స్థిరంగా ఉండేందుకు సాధారణంగా సూచించే ప్రత్యామ్నాయ స్థాయి 2.1 కంటే ఇది తక్కువ. ఆర్థికాభివృద్ధి, పట్టణీకరణతో కుటుంబ పరిమాణం తగ్గడం వంటి ధోరణులు దీర్ఘకాలంలో వృద్ధ జనాభా, పని చేసే వయసు జనాభా తగ్గుదల వంటి సమస్యలకు దారితీయవచ్చన్న ఆందోళనలను ఆయన ప్రస్తావించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో TFR 2022-23లో 1.5గా నమోదైనట్లు అందుబాటులో ఉన్న నివేదికలు కూడా పేర్కొంటున్నాయి.

జపాన్, సింగపూర్ వంటి దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న వృద్ధ జనాభా సమస్యల నుంచి పాఠాలు నేర్చుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని లోకేశ్ అభిప్రాయపడ్డారు. రాష్ట్రంలో భవిష్యత్‌లో పనిచేసే వయసులో ఉన్న జనాభా సరిపడా ఉండాలంటే జనాభా సమతుల్యతపై ఇప్పటి నుంచే ఆలోచించాల్సి ఉంటుందని అన్నారు. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు కూడా తక్కువ జనన రేటుపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పిస్తూ ఎక్కువ మంది పిల్లల గురించి మాట్లాడుతున్నారని లోకేశ్ తన వ్యాఖ్యల్లో ప్రస్తావించారు.

పార్టీ వ్యవస్థలో కూడా టెక్నాలజీని విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నట్లు లోకేశ్ చెప్పారు. “మై టీడీపీ” యాప్ ద్వారా పార్టీ కార్యకర్తలతో ప్రత్యక్ష సంబంధాన్ని కొనసాగించడం, వారి నుంచి రియల్‌టైమ్ ఫీడ్‌బ్యాక్ తీసుకోవడం వంటి విధానాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు తెలిపారు. పార్టీ కార్యకర్తల స్థాయిలో సమస్యలు, కార్యక్రమాలు, స్పందనలను త్వరగా నాయకత్వానికి చేరేలా డిజిటల్ కమ్యూనికేషన్ ఉపయోగించుకోవాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. 2026లో పార్టీ కార్యకర్తలు ఈ యాప్‌ను విస్తృతంగా ఉపయోగించాలని లోకేశ్ సూచించినట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

తనపై వచ్చే “నెపో కిడ్” అనే వ్యాఖ్యలపైనా లోకేశ్ స్పందించారు. తన కుటుంబ నేపథ్యం తనకు తెలియని విషయం కాదని, అయితే భవిష్యత్‌లో ముఖ్యమంత్రి లేదా ఉప ముఖ్యమంత్రి వంటి పదవులపై తాను వ్యక్తిగత ఆశలు పెట్టుకోలేదని చెప్పారు. ప్రజల మనసులు గెలుచుకోవడం, తనకు అప్పగించిన బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వర్తించడం తన దృష్టిలో ముఖ్యమని ఆయన పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా విద్యా వ్యవస్థను మార్చడమే ప్రస్తుతం తన ప్రధాన ప్రాధాన్యత అని స్పష్టం చేశారు.

తన వ్యక్తిగత జీవితంలో తన భార్య బ్రాహ్మణి ఇచ్చే సహకారం ఎంతో ముఖ్యమని కూడా లోకేశ్ పేర్కొన్నట్లు ఇంటర్వ్యూ అంశాల్లో వెల్లడైంది. తాను పాదయాత్రలో ఉన్న సమయంలోనూ, మంత్రి మరియు పార్టీ బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలోనూ కుటుంబ బాధ్యతలను పంచుకోవడంలో ఆమె సహకరించారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. కుటుంబం, వ్యాపార వ్యవహారాలు, వ్యక్తిగత బాధ్యతలను ఆమె నిర్వహించడం వల్ల తాను ప్రజా జీవితంపై మరింత సమయం కేటాయించగలుగుతున్నానని ఆయన వివరించారు.

చివరగా, ప్రజా జీవితంలో తనకు అత్యంత ముఖ్యమైన పాఠం “వినడం” అని లోకేశ్ చెప్పారు. యువత, ఓటర్లు, ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు, సమాజంలోని వివిధ వర్గాల నుంచి నిరంతరం సూచనలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. ఏ వ్యవస్థ కూడా పూర్తిగా పరిపూర్ణంగా ఉండదని, లోపాలు కనిపిస్తే వాటిని సరిదిద్దుతూ ముందుకు సాగాల్సిందేనని చెప్పారు.

మొత్తంగా నారా లోకేశ్ తాజా ఇంటర్వ్యూలో విద్యా సంస్కరణలను తన ప్రాధాన్యంగా పేర్కొంటూనే, టెక్నాలజీ ఆధారిత పాలన, ఉద్యోగాల సృష్టి, పెట్టుబడుల ఆకర్షణ, రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థిరత్వం, దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, తక్కువ జననాల రేటు వంటి దీర్ఘకాలిక అంశాలపై తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు. విద్య నుంచి పెట్టుబడుల వరకు ప్రతి రంగంలో డేటా ఆధారిత నిర్ణయాలు, నిరంతర పర్యవేక్షణ, భవిష్యత్ అవసరాలకు అనుగుణమైన విధానాలు అవసరమని ఆయన వ్యాఖ్యల సారాంశం.