Technology- గాలిని చల్లబరచదు.. వేడిని బయటకు నెడుతుంది…
1902లో మొదలైన చల్లని ప్రయాణం: ఏసీ చరిత్ర - పనితీరు…
డియోడ్రెంట్ స్ప్రే కి ఏసీ కూలింగ్ కి ఉన్న వింత సంబంధం ఇదే…
Air Conditioner: వేసవి కాలంలో బయట నిప్పులు కురిసే ఎండలు ఉన్నప్పుడు, మన గదిని ఒక చిన్న బటన్ నొక్కగానే మంచులా చల్లగా మార్చే ఎయిర్ కండీషనర్ (AC) వెనుక ఉన్న అసలైన సైన్స్ ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. చాలా మంది ఏసీ అంటే కేవలం చల్లని గాలిని ఇచ్చే యంత్రం అనుకుంటారు, కానీ నిజానికి అది మన గదిలోని వేడిని గ్రహించి బయటకు విసిరేసే ఒక 'హీట్ ట్రాన్స్ఫర్' మిషన్,. దీని ప్రస్థానం 1902లో విల్లీస్ క్యారియర్ అనే ఇంజనీర్తో మొదలైంది,. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆయన దీనిని మనుషుల సౌకర్యం కోసం కాకుండా, ఒక ప్రింటింగ్ ఫ్యాక్టరీలో కాగితం తేమ వల్ల పాడవకుండా ఉండటానికి కనిపెట్టారు.
ఈ భారీ వ్యవస్థలో అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన భాగం 'కంప్రెసర్', దీనిని ఏసీకి గుండె లాంటిది అని చెప్పవచ్చు. ఇది సాధారణంగా ఇంటి బయట ఉండే అవుట్డోర్ యూనిట్లో అమర్చబడి ఉంటుంది. దీని పని ఏమిటంటే, లోపల ఉండే రెఫ్రిజరెంట్ గ్యాస్ను (R32 లేదా R410A వంటి ప్రత్యేక రసాయనం) గట్టిగా నొక్కి దాని ఒత్తిడిని పెంచడం,. సైన్స్ సూత్రం ప్రకారం ఏదైనా వాయువును అమితమైన ఒత్తిడికి గురిచేసినప్పుడు దాని ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది, దీనివల్ల కంప్రెసర్ నుండి వచ్చే గ్యాస్ దాదాపు 80 డిగ్రీల వరకు వేడెక్కుతుంది,. ఈ వేడి గ్యాస్ కండెన్సర్ కాయిల్స్లోకి వెళ్ళినప్పుడు, బయట ఉండే ఫ్యాన్ ఆ వేడిని గాలిలోకి పంపించేస్తుంది.
వేడిని వదిలేసిన తర్వాత ఆ గ్యాస్ కాస్త ద్రవంగా మారి, ఒక చిన్న 'ఎక్స్పాన్షన్ వాల్' అనే పరికరానికి చేరుకుంటుంది,. ఇది ఏసీలోని అసలైన మేజిక్ అని చెప్పవచ్చు; మనం డియోడ్రెంట్ స్ప్రే చేసినప్పుడు బాటిల్ ఎంత చల్లగా అవుతుందో, అదే విధంగా ఈ వాల్ ద్వారా ద్రవం బయటకు రాగానే దాని ఒత్తిడి తగ్గిపోయి విపరీతమైన చల్లదనానికి చేరుకుంటుంది. ఈ అతి చల్లని రెఫ్రిజరెంట్ ద్రవం అప్పుడు మన గది లోపల ఉండే 'ఎవాపరేటర్ కాయిల్స్' కు ప్రవహిస్తుంది. ఇక్కడే మన గది చల్లబడే ప్రక్రియ మొదలవుతుంది.
ఇండోర్ యూనిట్లోని బ్లోవర్ మన గదిలోని వేడి గాలిని లాగి, ఈ గడ్డకట్టే చల్లదనంతో ఉన్న కాయిల్స్ పై నుండి పంపిస్తుంది. ఆ సమయంలో గాలిలోని వేడిని రెఫ్రిజరెంట్ ద్రవం గ్రహించుకుంటుంది, ఫలితంగా చల్లబడిన గాలి తిరిగి గదిలోకి వస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో గాలిలోని తేమ నీటి చుక్కలుగా మారి డ్రైన్ పైపు ద్వారా బయటకు వస్తుంది, అందుకే ఏసీ గదిలో మనకు ఉక్కపోత లేకుండా హాయిగా అనిపిస్తుంది. ఈ మొత్తం వ్యవస్థలో రెఫ్రిజరెంట్ గ్యాస్ ఒక క్లోజ్డ్ లూప్లో తిరుగుతూనే ఉంటుంది కాబట్టి, లీకేజీ ఉంటే తప్ప అది ఎప్పటికీ అయిపోదు,.
ప్రస్తుతం వస్తున్న ఇన్వర్టర్ ఏసీలు పాత ఏసీల కంటే ఎంతో తెలివైనవి, ఇవి గది చల్లబడిన తర్వాత కంప్రెసర్ స్పీడ్ను తగ్గించి విద్యుత్తును ఆదా చేస్తాయి,. అయితే, ఏసీలు విపరీతంగా వాడటం వల్ల పర్యావరణానికి కొంత నష్టం కూడా ఉంది. ఇందులో వాడే కొన్ని గ్యాస్లు లీక్ అయితే గ్లోబల్ వార్మింగ్కు కారణమవుతాయి, అలాగే విద్యుత్ ఉత్పత్తి వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాలు పెరుగుతాయి. అందుకే ఏసీని సక్రమంగా మెయింటెనెన్స్ చేస్తూ, తక్కువ సమయంలో వాడటం ద్వారా మనం సుఖంగా ఉంటూనే పర్యావరణాన్ని కూడా కాపాడుకోవచ్చు,.
