పెట్రోల్, డీజిల్ కార్లకు బ్రేక్.. ప్రభుత్వ వాహనాల కొనుగోలుపై కేంద్రం సంచలన నిర్ణయం!

Government Makes Electric Cars the Default Choice: దేశంలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై కేంద్ర ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాల్లో ఉద్యోగుల కోసం కొత్త కార్లు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకే మొదటి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కోసం కొనుగోలు చేసే ఎలక్ట్రిక్ కార్ల గరిష్ఠ ధర పరిమితిని రూ.10 లక్షల నుంచి రూ.20 లక్షలకు పెంచింది. పెట్రోల్, డీజిల్, హైబ్రిడ్ కార్ల కొనుగోలుకు మాత్రం గరిష్ఠంగా రూ.10 లక్షల పరిమితిని కొనసాగించింది. ఈ మేరకు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని వ్యయ విభాగం నవంబర్ 10న కార్యాలయ మెమోరాండం జారీ చేసింది. ఈ కొత్త నిబంధనలు తక్షణమే అమల్లోకి వస్తాయని స్పష్టం చేసింది.

Kasthuri S

Published November 12, 2026, 9:02 AM IST

4 min read Edited By: Ch Rajasekhar

Government Makes Electric Cars the Default Choice

ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కార్లకు ఇక ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలే.. రూ.20 లక్షల వరకు కొనుగోలుకు కేంద్రం అనుమతి..

ప్రభుత్వ కార్ల కొనుగోలు నిబంధనల్లో మార్పులు.. ఈవీలకు రెట్టింపు బడ్జెట్ కేటాయింపు..

న్యూఢిల్లీ: దేశంలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇకపై కేంద్ర ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాల్లో ఉద్యోగుల కోసం కొత్త కార్లు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకే మొదటి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కోసం కొనుగోలు చేసే ఎలక్ట్రిక్ కార్ల గరిష్ఠ ధర పరిమితిని రూ.10 లక్షల నుంచి రూ.20 లక్షలకు పెంచింది. పెట్రోల్, డీజిల్, హైబ్రిడ్ కార్ల కొనుగోలుకు మాత్రం గరిష్ఠంగా రూ.10 లక్షల పరిమితిని కొనసాగించింది. ఈ మేరకు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని వ్యయ విభాగం (Department of Expenditure) నవంబర్ 10న కార్యాలయ మెమోరాండం జారీ చేసింది. ఈ కొత్త నిబంధనలు తక్షణమే అమల్లోకి వస్తాయని స్పష్టం చేసింది.

ప్రభుత్వ కార్ల స్థానంలో ఈవీలు

ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని వివిధ శాఖలు, విభాగాలు ఉపయోగిస్తున్న పెట్రోల్, డీజిల్ కార్ల జీవితకాలం పూర్తయినప్పుడు లేదా వాటిని మార్చాల్సిన పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు సాధారణంగా ఎలక్ట్రిక్ కార్లనే కొనుగోలు చేయాలని ఆర్థిక శాఖ సూచించింది. ప్రభుత్వ వాహనాల కొనుగోలు విధానంలో ఈవీలను 'డిఫాల్ట్ అండ్ ప్రిఫర్డ్ ఛాయిస్'గా ప్రకటించింది. అంటే ప్రత్యేక కారణాలు లేకపోతే కొత్త కారు కొనుగోలు సమయంలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనానికే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

ఇప్పటివరకు సంప్రదాయ ఇంధన కార్లతో పోలిస్తే ఎలక్ట్రిక్ కార్ల కొనుగోలు ధర కొంత ఎక్కువగా ఉండటం వాటి వినియోగానికి ఒక అడ్డంకిగా మారింది. ఈ సమస్యను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈవీలకు రూ.20 లక్షల వరకు నెట్ డీలర్ ప్రైస్ (NDP) పరిమితిని అనుమతించారు. అదే సమయంలో పెట్రోల్, డీజిల్, హైబ్రిడ్ కార్లకు రూ.10 లక్షల పరిమితినే కొనసాగించారు. తద్వారా ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల కొనుగోలుకు ప్రభుత్వం ఆర్థికంగా ఎక్కువ వెసులుబాటు కల్పించింది.

చమురు దిగుమతులు తగ్గించడం.. కాలుష్యానికి అడ్డుకట్ట

ఈ నిర్ణయం వెనుక కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రెండు ప్రధాన లక్ష్యాలు ఉన్నాయి. మొదటిది.. పెట్రోల్, డీజిల్ వంటి శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని తగ్గించడం ద్వారా విదేశాల నుంచి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం. రెండోది.. వాహనాల నుంచి వెలువడే కాలుష్య ఉద్గారాలను నియంత్రించి నగరాల్లో గాలి నాణ్యతను మెరుగుపరచడం.

ముఖ్యంగా హైదరాబాద్, ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు వంటి వాహనాల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే నగరాల్లో పెట్రోల్, డీజిల్ వాహనాల నుంచి వెలువడే పొగ వాయు కాలుష్యానికి ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా ఉంది. ప్రభుత్వ వాహనాలను క్రమంగా ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలుగా మార్చడం ద్వారా రోడ్లపై నేరుగా వెలువడే కాలుష్య ఉద్గారాలను తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఈ ప్రయోజనం ఎంతవరకు ఉంటుందనేది విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఉపయోగించే ఇంధన వనరులు, ఈవీల వినియోగం పెరిగే వేగం, ఛార్జింగ్ సదుపాయాలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎలక్ట్రిక్ కార్ల కంపెనీలకు కొత్త అవకాశాలు

కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీ సంస్థలకు కూడా ప్రయోజనం చేకూర్చే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వ శాఖలు పెద్ద సంఖ్యలో కార్లను కొనుగోలు చేసే సంస్థాగత వినియోగదారులు కావడంతో, వాటి నుంచి ఆటోమొబైల్ కంపెనీలకు స్థిరమైన డిమాండ్ ఏర్పడవచ్చు. ముఖ్యంగా రూ.20 లక్షల ధర పరిమితిలో అందుబాటులో ఉన్న ఎలక్ట్రిక్ కార్ల తయారీదారులకు కొత్త మార్కెట్ అవకాశాలు లభించనున్నాయి.

ప్రభుత్వ శాఖల్లో పాత కార్ల స్థానంలో కొత్త ఈవీలు అందుబాటులోకి వస్తే ఛార్జింగ్ స్టేషన్ల నిర్వహణ సంస్థలు, ఫ్లీట్ ఆపరేటర్లు, వాహనాల మరమ్మతులు, నిర్వహణ సేవలు అందించే కంపెనీలకు కూడా వ్యాపార అవకాశాలు పెరుగుతాయి. ప్రభుత్వ వాహనాల కోసం ప్రత్యేక ఛార్జింగ్ సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేయాల్సిన అవసరం ఏర్పడటంతో ఈ రంగంలో పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉంది.

కొనుగోలు ధర మాత్రమే కాదు.. నిర్వహణ ఖర్చులపైనా దృష్టి

ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల కొనుగోలులో ప్రారంభ ధరతో పాటు వాటి మొత్తం జీవితకాల నిర్వహణ ఖర్చులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని కేంద్రం సూచించింది. సాధారణంగా ఎలక్ట్రిక్ కార్ల కొనుగోలు ధర ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, విద్యుత్ ఛార్జింగ్ ఖర్చు, వినియోగ విధానం, నిర్వహణ అవసరాలను బట్టి దీర్ఘకాలంలో ఖర్చులు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. పెట్రోల్, డీజిల్ కార్లతో పోలిస్తే కొన్ని ఈవీల నిర్వహణ ఖర్చులు తక్కువగా ఉండవచ్చు.

ప్రభుత్వ శాఖలు తమ వాహనాలను సాధారణంగా చాలా సంవత్సరాల పాటు ఉపయోగిస్తాయి. ఈ నేపథ్యంలో కారు కొనుగోలు సమయంలో చెల్లించే ధరతో పాటు, దాని వినియోగ కాలంలో అయ్యే మొత్తం వ్యయాన్ని లెక్కించడం ద్వారా ఏ వాహనం ఆర్థికంగా ప్రయోజనకరమో నిర్ణయించుకోవచ్చని ఈ విధానం సూచిస్తోంది.

పెట్రోల్, డీజిల్ కార్లకు పూర్తిగా నిషేధం లేదు

కేంద్రం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చినప్పటికీ, పెట్రోల్, డీజిల్, హైబ్రిడ్ కార్ల కొనుగోలుపై పూర్తిగా నిషేధం విధించలేదు. కొన్ని శాఖలకు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలను కొనుగోలు చేయడం లేదా వాటిని వినియోగించడం ఆచరణ సాధ్యం కాకపోవచ్చు. ఛార్జింగ్ సదుపాయాలు లేకపోవడం, ప్రయాణించే దూరం, విధుల స్వభావం వంటి కారణాలతో ఈవీలు సరిపోని పరిస్థితులు ఉండవచ్చు.

అలాంటి సందర్భాల్లో సంబంధిత శాఖలు తమ నిర్ణయానికి సరైన కారణాలను వివరిస్తూ వ్యయ విభాగానికి ప్రతిపాదన పంపాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రతిపాదనకు సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ లేదా విభాగం కార్యదర్శి ఆమోదం తప్పనిసరి. అలాగే ఆర్థిక సలహాదారు (Financial Adviser) సమ్మతి కూడా పొందాలి. అనంతరం వ్యయ విభాగం ప్రతి ప్రతిపాదనను విడివిడిగా పరిశీలించి తుది నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.

సంప్రదాయ కార్లను అద్దెకు తీసుకోవాలన్నా అనుమతి తప్పనిసరి

ప్రభుత్వ శాఖలు అవసరాల కోసం పెట్రోల్, డీజిల్ కార్లను అద్దెకు తీసుకోవాలనుకున్నా ఇదే తరహా నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకు బదులుగా సంప్రదాయ ఇంధన వాహనాలను అద్దెకు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఎందుకు ఏర్పడిందో స్పష్టంగా వివరించాలి. సంబంధిత శాఖ కార్యదర్శి ఆమోదం, ఆర్థిక సలహాదారు సమ్మతి పొందిన తర్వాతే ఈ ప్రతిపాదనను వ్యయ విభాగం పరిశీలనకు పంపాలి.

2022లో తీసుకున్న నిర్ణయానికి కొనసాగింపుగా కొత్త ఆదేశాలు

ప్రభుత్వ రవాణాలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వినియోగాన్ని పెంచేందుకు కేంద్రం గతంలోనూ చర్యలు చేపట్టింది. 2022 సెప్టెంబర్ 1న వ్యయ విభాగం జారీ చేసిన మెమోరాండంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలను అద్దెకు తీసుకోవాలని సూచించింది. ఇప్పుడు నవంబర్ 10న జారీ చేసిన తాజా ఆదేశాలు ఆ విధానాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్తున్నాయి.

అంటే ప్రభుత్వ శాఖలు కేవలం అద్దె వాహనాల విషయంలోనే కాకుండా, సొంతంగా కొత్త కార్లు కొనుగోలు చేసే సమయంలోనూ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. దీంతో ఈవీల తయారీ సంస్థలు, అద్దె వాహన సేవలు అందించే కంపెనీలకు మరిన్ని అవకాశాలు ఏర్పడనున్నాయి.

ఈవీల కొనుగోలుకు గడువు, లక్ష్యాలు ప్రకటించని కేంద్రం

కేంద్ర ప్రభుత్వం తాజా నిర్ణయం తీసుకున్నప్పటికీ, అన్ని ప్రభుత్వ శాఖలు ఎన్ని ఎలక్ట్రిక్ కార్లు కొనుగోలు చేయాలనే లక్ష్యాలను మాత్రం నిర్దేశించలేదు. అలాగే పాత ప్రభుత్వ వాహనాలన్నింటినీ ఎప్పటిలోగా ఈవీలుగా మార్చాలనే గడువును కూడా ప్రకటించలేదు. ఇప్పటికే ఉన్న కార్ల జీవితకాలం, వాటిని మార్చాల్సిన అవసరం, మార్కెట్లో అందుబాటులో ఉన్న ఎలక్ట్రిక్ మోడళ్లు, ఛార్జింగ్ సదుపాయాల లభ్యత ఆధారంగానే ఈవీల కొనుగోళ్లు జరగనున్నాయి.

ఇక 2022 సెప్టెంబర్ 1న జారీ చేసిన కార్యాలయ మెమోరాండం, ఆ తర్వాత వచ్చిన ఇతర ఆదేశాల్లోని మిగిలిన నిబంధనలు యథాతథంగా కొనసాగుతాయి. కార్ల కొనుగోలు, అద్దెకు తీసుకోవడం వంటి ప్రక్రియలు సవరించిన జనరల్ ఫైనాన్షియల్ రూల్స్ (GFR), 2017 నిబంధనలకు అనుగుణంగా జరగాలి.

మొత్తంగా కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం దేశంలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వినియోగానికి ప్రభుత్వ స్థాయిలో మరింత ప్రోత్సాహాన్ని అందించనుంది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కోసం కొత్త కారు కొనుగోలు చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు ఈవీలకే మొదటి అవకాశం ఇవ్వడం, వాటి ధర పరిమితిని రూ.20 లక్షలకు పెంచడం ఈ రంగానికి సానుకూల పరిణామం. అయితే ఈ నిర్ణయం క్షేత్రస్థాయిలో ఎంత వేగంగా అమలవుతుంది? ప్రభుత్వ శాఖలు ఎన్ని ఈవీలను కొనుగోలు చేస్తాయి? ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు ఎంతవరకు అందుబాటులోకి వస్తాయి? అన్న అంశాలపై ఈ విధానం అసలు ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది.