హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లలో కస్టమర్లపై బలవంతంగా సర్వీస్ ఛార్జ్ వసూలు చేయడంపై కేంద్ర వినియోగదారుల పరిరక్షణ సంస్థ (CCPA) మరోసారి కఠినంగా స్పందించింది. ముంబైలోని ప్రముఖ ‘బోరా బోరా’ రెస్టారెంట్ హోటల్ బిల్లులో కస్టమర్ అనుమతి లేకుండానే 10 శాతం సర్వీస్ ఛార్జ్ చేర్చినందుకు CCPA రూ.50,000 జరిమానా విధించింది. అంతేకాదు, సర్వీస్ ఛార్జ్పై అదనంగా జీఎస్టీ కూడా వసూలు చేయడం నిబంధనలకు పూర్తిగా విరుద్ధమని స్పష్టం చేసింది. ఈ ఘటన వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణ విషయంలో దేశవ్యాప్తంగా మరోసారి చర్చకు దారి తీసింది.
CCPA వివరాల ప్రకారం, రెస్టారెంట్కు వచ్చిన కస్టమర్ బిల్లు పరిశీలించగా ఎలాంటి ముందస్తు సమాచారం లేదా సమ్మతి లేకుండానే సర్వీస్ ఛార్జ్ కలిపినట్టు గుర్తించారు. సాధారణంగా సర్వీస్ ఛార్జ్ అనేది పూర్తిగా స్వచ్ఛందం. కస్టమర్ తనకు అందిన సేవలపై సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ ఇష్టపూర్వకంగా చెల్లించే మొత్తం మాత్రమే అది. కానీ, చాలా రెస్టారెంట్లు దాన్ని తప్పనిసరి అన్నట్టు బిల్లులో ఆటోమేటిక్గా జోడిస్తూ వినియోగదారులను మానసికంగా ఒత్తిడికి గురిచేస్తున్నాయి. ఈ కేసులో కూడా అదే జరిగింది అని CCPA తేల్చింది.
సర్వీస్ ఛార్జ్పై జీఎస్టీ వసూలు చేయడం మరింత తీవ్ర నిబంధనల ఉల్లంఘనగా అధికారులు పేర్కొన్నారు. ఎందుకంటే సర్వీస్ ఛార్జ్ అనేది ప్రభుత్వ విధించిన పన్ను కాదు, అది పూర్తిగా స్వచ్ఛంద చెల్లింపు మాత్రమే. అలాంటి మొత్తంపై పన్ను వసూలు చేయడానికి ఎలాంటి చట్టబద్ధమైన ఆధారం లేదని CCPA స్పష్టం చేసింది. దీంతో పాటు, వినియోగదారుల హక్కులను కాలరాస్తూ అక్రమంగా లాభాలు పొందే ప్రయత్నంగా ఈ చర్యను పరిగణించినట్లు తెలిపింది.
ఈ సందర్భంగా CCPA మరోసారి హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లకు స్పష్టమైన హెచ్చరిక జారీ చేసింది. సర్వీస్ ఛార్జ్ను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ తప్పనిసరి చేయరాదని, బిల్లులో ఆటోమేటిక్గా చేర్చకూడదని గుర్తు చేసింది. కస్టమర్ చెల్లించేందుకు నిరాకరిస్తే, ఎలాంటి వాదనలు, ఒత్తిళ్లు లేకుండా ఆ మొత్తాన్ని తొలగించాలని ఆదేశించింది. అంతేకాదు, సర్వీస్ ఛార్జ్ను ప్రభుత్వం విధించిన పన్నుల్లా చూపించడం కూడా చట్టవిరుద్ధమేనని స్పష్టం చేసింది.
గతంలో ఢిల్లీ హైకోర్టు కూడా ఇదే అంశంపై కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. సర్వీస్ ఛార్జ్ పూర్తిగా స్వచ్ఛందమేనని, దాన్ని హోటళ్లు లేదా రెస్టారెంట్లు తప్పనిసరి చేయలేవని స్పష్టంగా పేర్కొంది. వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం ప్రకారం, ఇలాంటి బలవంతపు వసూళ్లు అన్యాయ వాణిజ్య ఆచరణగా పరిగణించబడతాయని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఆ తీర్పు ఉన్నప్పటికీ, కొంతమంది రెస్టారెంట్లు ఇప్పటికీ నిబంధనలను పట్టించుకోకుండా వ్యవహరిస్తుండటం ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది.
ఈ ఘటన నేపథ్యంలో వినియోగదారులు కూడా తమ హక్కులపై అవగాహన పెంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. బిల్లులో అనవసరంగా సర్వీస్ ఛార్జ్ చేర్చినట్లయితే, వెంటనే రెస్టారెంట్ యాజమాన్యాన్ని ప్రశ్నించాలి. అవసరమైతే CCPA లేదా వినియోగదారుల ఫోరమ్లను ఆశ్రయించవచ్చని సూచిస్తున్నారు. ముంబైలోని బోరా బోరా రెస్టారెంట్పై విధించిన రూ.50,000 ఫైన్, ఇతర హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లకు గట్టి హెచ్చరికగా మారనుంది. వినియోగదారుల హక్కులను గౌరవించాల్సిందే అన్న సందేశాన్ని ఈ చర్య బలంగా చాటుతోంది.