పరాగ్వేలో బ్యాంకు కుంభకోణంలో అధ్యక్షుడి పదవి గోవిందా! అరెస్టు చేసి జైలులో విచారణ!

పరాగ్వేలో బ్యాంకింగ్ సంక్షోభం.. 30 లక్షల మంది ఖాతాదారుల సొమ్ము ఫ్రీజ్.. అధ్యక్షుడిపై అభిశంసన వేటు..

ఒక్క బ్యాంకు సంక్షోభంతో కుప్పకూలిన ప్రభుత్వం.. పరాగ్వేలో సంచలన పరిణామాలు..

ప్రజలు కష్టపడి సంపాదించిన డబ్బును బ్యాంకుల్లో దాచుకుంటారు. అవసరమైనప్పుడు ఆ సొమ్ము ఉపయోగపడుతుందని నమ్ముతారు. కానీ ఒక బ్యాంకు ఆర్థిక అవకతవకలకు పాల్పడితే, దాని ప్రభావం లక్షలాది కుటుంబాల జీవితాలపై ఎలా పడుతుందో దక్షిణ అమెరికా దేశమైన పరాగ్వేలో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఉవినో (Uvino) బ్యాంకు కుప్పకూలడంతో దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 30 లక్షల మంది ఖాతాదారుల పొదుపు సొమ్ము నిలిచిపోయిందని ఈ నివేదిక పేర్కొంది. ఈ వ్యవహారం కేవలం బ్యాంకింగ్ రంగానికే పరిమితం కాకుండా రాజకీయ సంక్షోభానికి కూడా దారితీసింది. ప్రజాధనాన్ని ప్రమాదకర రుణాల రూపంలో బ్యాంకుకు మళ్లించారనే ఆరోపణల నేపథ్యంలో అధ్యక్షుడు శాంటియాగో పెనా (Santiago Peña)పై అభిశంసన ప్రక్రియ చేపట్టినట్లు, ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించి అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు సమాచారం. మరోవైపు ప్రజలు వీధుల్లోకి వచ్చి నిరసనలు తెలుపుతుండగా, ఉపాధ్యాయ సంఘాలు దేశవ్యాప్త సమ్మెకు సిద్ధమయ్యాయి.

బ్యాంకు పతనం.. 30 లక్షల మంది ఖాతాదారుల పొదుపు సొమ్ము నిలిపివేత

పరాగ్వేలో వేగంగా విస్తరించిన డిజిటల్ రుణాల సంస్థ ఉవినో బ్యాంకు (Uvino Bank) రుణాల మంజూరులో భారీ అక్రమాలు జరిగినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ముఖ్యంగా బ్యాంకు అంతర్గత వ్యక్తులకు నిబంధనలకు విరుద్ధంగా అధిక ప్రమాదం ఉన్న రుణాలు మంజూరు చేసినట్లు ఆర్థిక నియంత్రణ సంస్థల దృష్టికి వచ్చింది. ఈ వ్యవహారంపై చర్యలు చేపట్టిన పరాగ్వే సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆ సంస్థను దివాలా తీసినట్లు ప్రకటించి తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్నట్లు నివేదిక వెల్లడించింది. దీంతో బ్యాంకులో ఖాతాలు కలిగిన లక్షలాది మంది తమ డబ్బును వెంటనే తీసుకునే అవకాశం కోల్పోయారు.

పరాగ్వే జనాభా సుమారు 60 లక్షలు కాగా, ఈ బ్యాంకులో ఖాతాలు కలిగిన దాదాపు 30 లక్షల మంది తమ పొదుపు సొమ్మును పొందలేకపోయినట్లు సమాచారం. అంటే దేశ జనాభాలో దాదాపు సగం మంది ఈ సంక్షోభం ప్రభావానికి గురయ్యారన్నమాట. చిన్న మొత్తాలను దాచుకున్న సామాన్యుల నుంచి పెద్ద మొత్తాల్లో డిపాజిట్లు చేసిన ఖాతాదారుల వరకు అనేక మంది ఆందోళనకు గురయ్యారు. తమ సొమ్ము ఎప్పుడు తిరిగి వస్తుందో తెలియక కుటుంబ ఖర్చులు, పిల్లల చదువులు, వైద్య అవసరాలు వంటి విషయాల్లో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.

ప్రజాధనాన్ని బ్యాంకుకు మళ్లించారా? అధ్యక్షుడిపై తీవ్ర ఆరోపణలు

ఈ బ్యాంకు సంక్షోభం రాజకీయ వివాదంగా మారడానికి ప్రధాన కారణం ప్రభుత్వ నిధుల మళ్లింపు ఆరోపణలు. అప్పటి అధ్యక్షుడు శాంటియాగో పెనా తన రాజకీయ పలుకుబడిని ఉపయోగించి సుమారు 860 మిలియన్ డాలర్ల ప్రభుత్వ నిధులను ఉవినో బ్యాంకులోకి మళ్లించారని ప్రతిపక్ష నాయకులు ఆరోపించారు. ఈ నిధుల్లో జాతీయ పెన్షన్ నిధులు, ఆరోగ్య రంగానికి కేటాయించిన నిల్వలు కూడా ఉన్నట్లు వారు పేర్కొన్నారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల భవిష్యత్తు భద్రతకు, ప్రజల ఆరోగ్య సేవలకు ఉపయోగపడాల్సిన నిధులను అధిక ప్రమాదం ఉన్న బ్యాంకింగ్ కార్యకలాపాలకు వినియోగించారన్న ఆరోపణలు తీవ్ర కలకలం రేపాయి.

మరోవైపు బ్యాంకు అంతర్గత వ్యక్తులకు నిబంధనలకు విరుద్ధంగా భారీ రుణాలు మంజూరు చేస్తున్నప్పటికీ నియంత్రణ సంస్థలు సరైన సమయంలో చర్యలు తీసుకోలేదని విమర్శలు వచ్చాయి. రుణాల మంజూరులో జరిగిన అవకతవకలను అధికారులు పట్టించుకోలేదని, పర్యవేక్షణలో నిర్లక్ష్యం ప్రదర్శించారని ఆరోపణలు వెల్లువెత్తాయి. ఈ నేపథ్యంలో సెంట్రల్ బ్యాంకు పాత్రపైనా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. అయితే అధ్యక్షుడిపై వచ్చిన ప్రజాధన మళ్లింపు ఆరోపణలు దర్యాప్తులో నిర్ధారణ కావాల్సి ఉంది.

బ్యాంకు ఖాతాదారులకు పరిహారం.. 12 లక్షల మందికి ఊరట

బ్యాంకు మూతపడటంతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న ఖాతాదారులకు పరిహారం చెల్లించే ప్రక్రియను పరాగ్వే సెంట్రల్ బ్యాంక్ ప్రారంభించింది. నవంబర్ 7 నాటికి సుమారు 12 లక్షల మంది ఖాతాదారులకు పాక్షికంగా లేదా పూర్తిస్థాయిలో డిపాజిట్ బీమా పరిహారం అందించినట్లు ప్రకటించింది. ఇందుకోసం సుమారు 160 మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించినట్లు రాయిటర్స్ నివేదించింది. మిగిలిన ఖాతాదారులకు కూడా నిబంధనల ప్రకారం పరిహారం అందించేందుకు చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి. అయితే తమ ఖాతాల్లో ఉన్న మొత్తం డబ్బు ఎప్పుడు అందుతుందనే విషయంలో ఇంకా చాలామందిలో ఆందోళన నెలకొంది. బ్యాంకులో ఉన్న డిపాజిట్లకు బీమా రక్షణ కల్పించే వ్యవస్థ ఉన్నప్పటికీ, డబ్బు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల ప్రజల రోజువారీ ఆర్థిక కార్యకలాపాలు తీవ్రంగా ప్రభావితమయ్యాయి. 

అధ్యక్షుడి రాజీనామా తిరస్కరణ.. అభిశంసనకు మార్గం

బ్యాంకు సంక్షోభం నేపథ్యంలో అధ్యక్షుడు శాంటియాగో పెనాపై రాజకీయ ఒత్తిడి పెరిగింది. ఆయనకు ఉవినో బ్యాంకుతో గతంలో వ్యాపార సంబంధాలు ఉన్నాయనే అంశం కూడా వివాదానికి కారణమైంది. ఈ నేపథ్యంలో నవంబర్ 5న ఆయన అధ్యక్ష పదవికి రాజీనామా సమర్పించారు. అయితే ఆ రాజీనామాను పార్లమెంట్ ఆమోదించలేదు. పరాగ్వే రాజ్యాంగం ప్రకారం మాజీ అధ్యక్షులకు జీవితకాల సెనేటర్ హోదా, దాని ద్వారా కొన్ని చట్టపరమైన రక్షణలు లభించే అవకాశం ఉండటంతో, రాజీనామాను ఆమోదిస్తే విచారణకు ఆటంకం కలగవచ్చని ప్రతిపక్ష సభ్యులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.

దీంతో రాజీనామా ఆమోదం పొందకపోవడంతో అభిశంసన ప్రక్రియ కొనసాగింది. చివరకు నవంబర్ 6న సెనేట్‌లో జరిగిన ఓటింగ్‌లో 45 మంది సభ్యుల్లో 44 మంది పాల్గొనగా, అందరూ పెనాను పదవి నుంచి తొలగించడానికి మద్దతు తెలిపారు. ఒక సభ్యుడు గైర్హాజరయ్యారు. విధుల నిర్వహణలో వైఫల్యం చూపించారనే కారణంతో ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించారు. పరాగ్వేలో 1989లో నియంతృత్వ పాలన ముగిసిన తర్వాత అభిశంసన ద్వారా పదవి కోల్పోయిన రెండో అధ్యక్షుడిగా పెనా నిలిచారు.

అధ్యక్షుడి అరెస్టు.. మాజీ సెంట్రల్ బ్యాంక్ చీఫ్‌పైనా కేసు

అధ్యక్ష పదవి నుంచి తొలగించిన అనంతరం పెనాపై న్యాయపరమైన చర్యలు వేగవంతమయ్యాయి. విశ్వాసద్రోహం, అధికార దుర్వినియోగం, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం ప్రభుత్వ పదవిని ఉపయోగించుకోవడం వంటి ఆరోపణలపై ప్రాసిక్యూటర్లు దర్యాప్తు ప్రారంభించారు. ఆయనను అదుపులోకి తీసుకుని విచారణకు హాజరుపరిచారు. అనంతరం ముందస్తు నిర్బంధం కోసం చర్యలు చేపట్టగా, న్యాయస్థానం ఆయనను సైనిక స్థావరంలోని నిర్బంధ కేంద్రంలో ఉంచాలని ఆదేశించినట్లు వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి. అయితే పెనా తనపై వచ్చిన ఆరోపణలను ఖండించారు.

ఈ కేసులో మాజీ సెంట్రల్ బ్యాంక్ చీఫ్ కార్లోస్ కార్వాల్యో (Carlos Carvallo) పేరు కూడా తెరపైకి వచ్చింది. ఆయన గతంలో ఉవినో సంస్థతో సంబంధాలు కలిగి ఉండటంతో పాటు, పెనా నియమించిన సెంట్రల్ బ్యాంక్ అధిపతిగా పనిచేశారు. బ్యాంకు పర్యవేక్షణలో జరిగిన వైఫల్యాలు, ఆర్థిక అవకతవకలపై ఆయనపైనా దర్యాప్తు జరుగుతోంది. బ్యాంకు అధికారులతో పాటు మరికొందరు వ్యక్తులపై కూడా కేసులు నమోదయ్యాయి. ఈ వ్యవహారంలో మొత్తం 27 మందిపై అభియోగాలు నమోదు చేసినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. 

కొత్త అధ్యక్షుడిగా పెడ్రో అలియానా.. మంత్రివర్గ ఏర్పాట్లు

పెనా పదవి నుంచి తొలగిపోవడంతో అప్పటి ఉపాధ్యక్షుడు పెడ్రో అలియానా (Pedro Alliana) పరాగ్వే నూతన అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. నవంబర్ 6న అధికార మార్పిడి ప్రక్రియ పూర్తయింది. దేశంలో నెలకొన్న రాజకీయ, ఆర్థిక అనిశ్చితిని ఎదుర్కొనేందుకు ఆయన కొత్త మంత్రివర్గాన్ని ఏర్పాటు చేసే పనులు ప్రారంభించారు. బ్యాంకు ఖాతాదారులకు న్యాయం చేయడం, ప్రభుత్వ నిధుల భద్రతను నిర్ధారించడం, ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రజల్లో నమ్మకాన్ని తిరిగి తీసుకురావడం కొత్త ప్రభుత్వానికి ప్రధాన సవాళ్లుగా మారాయి. అయితే సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించేందుకు ఆయన ప్రభుత్వం ప్రకటించిన నిర్దిష్ట ఆర్థిక ప్యాకేజీలు లేదా పూర్తిస్థాయి కార్యాచరణపై ప్రస్తుత నివేదికల్లో వివరాలు లేవు. 

వీధుల్లోకి వేలాది మంది.. పోలీసులతో ఘర్షణలు

తమ కష్టార్జితం బ్యాంకులో చిక్కుకుపోవడంతో వేలాది మంది ఖాతాదారులు వీధుల్లోకి వచ్చారు. వెంటనే తమ డబ్బును తిరిగి ఇవ్వాలని, బ్యాంకు పతనానికి కారణమైన వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు. రాజధాని అసున్సియోన్‌తో పాటు పలు ప్రాంతాల్లో నిరసనలు తీవ్రరూపం దాల్చాయి. కొన్నిచోట్ల ఆందోళనకారులు, భద్రతా సిబ్బంది మధ్య ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి. నిరసనకారులను చెదరగొట్టేందుకు పోలీసులు పెప్పర్ స్ప్రే, రబ్బరు బుల్లెట్లను ప్రయోగించినట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.

మాజీ అధ్యక్షుడు పెనా నివాసం వద్ద కూడా నిరసనలు జరిగాయి. శుక్రవారం అర్ధరాత్రి వందలాది మంది ఆందోళనకారులు ఆయన ఇంటిని చుట్టుముట్టడంతో భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు తలెత్తాయి. ఈ నేపథ్యంలో అధికారులు ఆయనను ఇంటి వద్ద నిర్బంధించి, అనంతరం భద్రతా కారణాలతో సైనిక స్థావరానికి తరలించినట్లు సమాచారం. ప్రజల ఆగ్రహం కేవలం తమ డబ్బు నిలిచిపోవడంపైనే కాకుండా, ప్రభుత్వ నిధుల నిర్వహణలో పారదర్శకత లేకపోవడం, నియంత్రణ సంస్థలు బాధ్యతగా వ్యవహరించకపోవడంపైనా వ్యక్తమవుతోంది. 

40 వేల మందితో ఉపాధ్యాయుల నిరవధిక సమ్మె

బ్యాంకింగ్ సంక్షోభం ప్రభావం విద్యారంగంపైనా పడే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ప్రభుత్వ పెన్షన్ నిధుల భద్రతపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూ పరాగ్వేలోని అతిపెద్ద ఉపాధ్యాయ సంఘం నిరవధిక దేశవ్యాప్త సమ్మెకు పిలుపునిచ్చింది. ఈ సంఘంలో 40 వేలకు పైగా సభ్యులు ఉన్నారు. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల భవిష్యత్తుకు భరోసా కల్పించాల్సిన పెన్షన్ నిధులను ప్రమాదకర ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు వినియోగించారనే ఆరోపణలపై సంఘం తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. పెన్షన్ నిధులకు ప్రభుత్వం తక్షణమే రక్షణ కల్పించాలని డిమాండ్ చేసింది. సోమవారం నుంచి సమ్మె ప్రారంభించాలని నిర్ణయించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. ఈ సమ్మెతో ప్రభుత్వ విద్యా వ్యవస్థ కార్యకలాపాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. 

సెంట్రల్ బ్యాంకు పాత్రపై పెరుగుతున్న ప్రశ్నలు

ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో పరాగ్వే సెంట్రల్ బ్యాంకు పాత్ర అత్యంత కీలకంగా మారింది. బ్యాంకు ఆర్థిక పరిస్థితిని పర్యవేక్షించాల్సిన బాధ్యత దానిదే. అయినప్పటికీ అధిక ప్రమాదం ఉన్న రుణాల మంజూరు, అంతర్గత వ్యక్తులకు రుణాల పంపిణీ, ఆర్థిక లెక్కల్లో అవకతవకలు వంటి అంశాలు ముందుగానే ఎందుకు గుర్తించలేకపోయారనే ప్రశ్నలు ఎదురవుతున్నాయి. నవంబర్ 2న తీసుకున్న నిర్ణయం మేరకు నవంబర్ 3న ఉవినో బ్యాంకుపై పరిష్కార ప్రక్రియను ప్రారంభించినట్లు సెంట్రల్ బ్యాంకు అధికారికంగా ప్రకటించింది. బ్యాంకు కనీస మూలధన నిబంధనలకు అవసరమైన స్థాయిలో కూడా ఆర్థికంగా నిలబడలేకపోయిందని వెల్లడించింది. డిపాజిటర్ల ప్రయోజనాలను కాపాడటం, ఆర్థిక వ్యవస్థలో స్థిరత్వాన్ని కొనసాగించడం తమ చర్యల ప్రధాన ఉద్దేశమని పేర్కొంది. 

పరాగ్వే సంక్షోభం ప్రపంచానికి చెబుతున్న పాఠం

ఒక డిజిటల్ బ్యాంకు పతనం ఎంతటి పరిణామాలకు దారితీయగలదో పరాగ్వే ఉదంతం స్పష్టం చేస్తోంది. లక్షలాది మంది ప్రజల పొదుపు సొమ్ము నిలిచిపోవడం, ప్రభుత్వ పెన్షన్ నిధులపై అనుమానాలు తలెత్తడం, అధ్యక్షుడు పదవి కోల్పోవడం, ప్రజలు రోడ్లపైకి రావడం వంటి పరిణామాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి చోటుచేసుకున్నాయి. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో పారదర్శకత, కఠినమైన పర్యవేక్షణ, ప్రజాధన వినియోగంపై జవాబుదారీతనం ఎంత ముఖ్యమో ఈ ఘటన తెలియజేస్తోంది.

సాంకేతికత ఆధారంగా వేగంగా విస్తరించే డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ సంస్థలకు కూడా పటిష్టమైన ఆర్థిక నియంత్రణలు అవసరం. బ్యాంకులు ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నాయన్నదానికంటే, వాటి వద్ద ఉన్న మూలధనం, రుణాల నాణ్యత, డిపాజిటర్ల సొమ్ముకు ఉన్న భద్రత ముఖ్యమైనవి. పరాగ్వేలో ప్రస్తుతం జరుగుతున్న పరిణామాలు ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ భవిష్యత్తును మాత్రమే కాకుండా, ప్రభుత్వ సంస్థలపై ప్రజల నమ్మకాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయనున్నాయి.