గుంటకల్ రాగానే రైలు రాకెట్‌లా ఎందుకు దూసుకెళ్తుంది!

• రైళ్ల స్పీడ్‌ను నిర్ణయించేది లోకో పైలట్ వ్యక్తిగత నిర్ణయం కాదు.. సెక్షనల్ పర్మిటెడ్ లిమిట్సే ప్రామాణికం!

• రాయలసీమ ఖనిజాలు, పరిశ్రమల సరుకు రవాణాకు వెన్నెముక.. గూడ్స్, ప్యాసింజర్ రైళ్ల అద్భుత సమన్వయం!

• ట్రాక్ జియోమెట్రీ, అలైన్‌మెంట్ నిరంతర పర్యవేక్షణ.. కంట్రోల్ రూమ్స్, ఫీల్డ్ టీమ్స్ సమన్వయ ఫలితం!

Travel: రైలు ప్రయాణికులలో చాలామంది గమనించే ఆసక్తికరమైన అంశం ఏమిటంటే.. రైలు గుంటకల్ డివిజన్ పరిధిలోకి అడుగుపెట్టగానే అకస్మాత్తుగా వేగం పెరిగి గంటకు 130 కిలోమీటర్ల వేగంతో దూసుకెళ్తున్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాయలసీమ ప్రాంతంలో ఉన్న గుంటకల్ పేరు భారత రైల్వే మ్యాప్‌లో అత్యంత ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది. ఇది కేవలం ఒక పెద్ద స్టేషన్ మాత్రమే కాదు, దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక రైల్వే లైన్లు వేర్వేరు దిశల్లోకి విడిపోయే అత్యంత కీలకమైన జంక్షన్.

చారిత్రక నేపథ్యం – మీటర్ గేజ్ నుంచి దక్షిణ మధ్య రైల్వే వరకు

గుంటకల్ ప్రాముఖ్యత ఒక్క రోజులో రాలేదు. ముంబై–చెన్నై మరియు బెంగళూరు వైపు సాగే అతిపెద్ద రైల్వే కారిడార్లకు ఇది సహజమైన కనెక్టింగ్ పాయింట్‌గా ఎదిగింది. గతంలో ఇక్కడ మీటర్ గేజ్ వ్యవస్థ కీలకంగా ఉండేది. అనంతరం బ్రాడ్ గేజ్‌కు మారడంతో భారీ లోడ్లు, ఎక్కువ రైళ్ల రాకపోకలను తట్టుకునే సామర్థ్యం లభించింది. గుంటకల్ రైల్వే డివిజన్ 1956లో సదరన్ రైల్వేలో భాగంగా ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత పరిపాలనా సౌలభ్యం దృష్ట్యా 1977లో దక్షిణ మధ్య రైల్వే (South Central Railway) పరిధిలోకి మారింది.

గంటకు 130 కిలోమీటర్ల సెక్షనల్ స్పీడ్ అంటే ఏమిటి?

గుంటకల్ పరిధిలోని అన్ని ట్రాక్‌లపై ప్రతి రైలూ 130 కి.మీ వేగంతో వెళ్లదు. సౌత్ సెంట్రల్ రైల్వే వర్గీకరణ ప్రకారం కొన్ని నిర్దిష్ట సెక్షన్లకు గంటకు 130 కి.మీ గరిష్ట వేగాన్ని (Sectional Permissible Speed) అనుమతించారు. ముఖ్యంగా వాడి – గుంటకల్, గుంటకల్ – బళ్లారి, మరియు గుంటకల్ – నంద్యాల మార్గాలు ఈ 130 KM/H కేటగిరీలో ఉన్నాయి. ట్రాక్ నాణ్యత, బెడ్రెయిల్ దృఢత్వం ఉన్నప్పుడు మాత్రమే ఈ వేగాన్ని సాధించే అవకాశం కలుగుతుంది.

ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యం – కర్వ్స్ వద్ద ‘క్యాంట్’ ఏర్పాటు

ట్రైన్ వేగంగా వెళ్లాలంటే కేవలం ఇంజిన్ పవర్ మాత్రమే సరిపోదు. ట్రాక్ అలైన్‌మెంట్, జియోమెట్రీ అత్యంత కీలకం. స్ట్రెయిట్ ట్రాక్‌లపై వేగంగా వెళ్లినప్పటికీ, మలుపులు (Curves) వచ్చినప్పుడు సేఫ్ స్పీడ్ లిమిట్ పాటిస్తారు. మలుపుల వద్ద రైలు పక్కకు ఒరిగిపోకుండా లేదా పట్టాలు తప్పకుండా నిరోధించడానికి బయటి రైలును కొద్దిగా ఎత్తుగా ఏర్పాటు చేస్తారు. దీనిని రైల్వే ఇంజనీరింగ్‌లో ‘క్యాంట్’ (Cant) అంటారు. ఇది లాటరల్ ఫోర్సెస్‌ను కట్టడి చేసి 130 కి.మీ వేగంలోనూ రైలుకు అద్భుతమైన స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుంది.

ట్రాఫిక్ మేనేజ్‌మెంట్ & సిగ్నలింగ్ కోఆర్డినేషన్

గుంటకల్ డివిజన్ పరిధిలో ప్యాసింజర్ రైళ్లతో పాటు బళ్లారి, నంద్యాల, కడప ప్రాంతాల నుంచి వెళ్లే ఖనిజాల గూడ్స్ రవాణా (Freight traffic) విపరీతంగా ఉంటుంది. ఇన్ని రైళ్లు ఒకేసారి కదులుతున్నప్పుడు ముందు స్లోగా వెళ్లే రైళ్లను లూప్ లైన్లకు మళ్లించి, సూపర్ ఫాస్ట్ రైళ్లకు మెయిన్ లైన్ క్లియరెన్స్ ఇవ్వడం ఒక పెద్ద ఆపరేషనల్ సవాలు. కంట్రోల్ రూమ్స్, స్టేషన్ మాస్టర్లు, ఫీల్డ్ స్టాఫ్ సమన్వయంతోనే సిగ్నలింగ్ గ్రీన్ వేసి వేగాన్ని సాధ్యం చేస్తారు.

మొత్తం రైల్వే వ్యవస్థ క్రమశిక్షణే దీని అసలు సీక్రెట్

గుంటకల్ డివిజన్‌లోకి రాగానే ప్రత్యేకంగా స్పీడ్ పెంచాలనే మ్యాజికల్ రూల్ ఏదీ ఉండదు. ఆధునిక బ్రాడ్ గేజ్ ట్రాక్స్, పటిష్టమైన మెయింటెనెన్స్, 130 కి.మీ సెక్షనల్ స్పీడ్ అనుమతులు మరియు పక్కా టైమ్‌టేబుల్ ప్లానింగ్ వల్లే ఇక్కడ రైళ్లు రయ్‌మని దూసుకుపోతాయి. ప్రయాణికులకు వేగవంతమైన, సురక్షితమైన ప్రయాణాన్ని అందించడంలో గుంటకల్ డివిజన్ దక్షిణ భారతదేశంలోనే అగ్రగామిగా నిలుస్తోంది.