Modi: భారత్‌కు కీలక అణుఇంధన ఒప్పందం.. ఉజ్బెకిస్థాన్‌తో దీర్ఘకాలిక యురేనియం సరఫరా!

మోదీ-మిర్జియోయెవ్ భేటీలో కీలక నిర్ణయాలు.. తొలిసారి 1 బిలియన్ డాలర్లు దాటిన ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం..

భారతీయులకు 30 రోజుల వీసా రహిత ప్రవేశానికి ఉజ్బెకిస్థాన్ నిర్ణయం..

న్యూఢిల్లీ: భారత్‌-ఉజ్బెకిస్థాన్ సంబంధాల్లో కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. భారత అణు విద్యుత్ అవసరాలకు కీలకమైన యురేనియం సరఫరాపై ఉజ్బెకిస్థాన్‌తో దీర్ఘకాలిక ఒప్పందం కుదుర్చుకునేందుకు ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, ఉజ్బెకిస్థాన్ అధ్యక్షుడు షవ్కత్ మిర్జియోయెవ్ భేటీ అనంతరం ఈ విషయాన్ని మోదీ వెల్లడించారు.

భారత్‌ అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి ప్రణాళికలకు నిరంతర ఇంధన సరఫరా ఎంతో కీలకం. ఈ నేపథ్యంలో దీర్ఘకాలిక యురేనియం సరఫరా ఏర్పాటును ఇరు దేశాలు చేపట్టడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

అణు ఇంధన రంగంలో కొత్త ముందడుగు
మోదీ మాట్లాడుతూ.. ఉజ్బెకిస్థాన్‌తో దీర్ఘకాలిక యురేనియం సరఫరా ఏర్పాటును చేపట్టనున్నట్లు తెలిపారు. ఇరు దేశాల చర్చల్లో ఇది ముఖ్యమైన ఫలితాల్లో ఒకటిగా ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఇప్పటికే భారత్‌ అణు విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని పెంచే దిశగా చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో యురేనియం వంటి అణు ఇంధన వనరుల దీర్ఘకాలిక లభ్యతకు ఈ ఒప్పందం ఉపయోగపడనుంది.

మూడు సోదర నగరాలు, రాష్ట్రాల ఒప్పందాలు
భారత్‌, ఉజ్బెకిస్థాన్ మధ్య మూడు సిస్టర్ సిటీ, సిస్టర్ స్టేట్ ఒప్పందాలను ఖరారు చేసే ప్రక్రియ కూడా కొనసాగుతోంది. అయితే ఒప్పందాలు కేవలం పత్రాలకే పరిమితం కాకుండా భూమిపై ఫలితాలు చూపించాలని ప్రధాని మోదీ సూచించారు. భాగస్వామ్యాల అమలుకు స్పష్టమైన రోడ్‌మ్యాప్ రూపొందించాలని, తద్వారా రెండు దేశాల ప్రజలకు ప్రత్యక్ష ప్రయోజనాలు అందేలా చూడాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

న్యూ తాష్కెంట్‌కు గిఫ్ట్ సిటీ స్ఫూర్తి
ఉజ్బెకిస్థాన్ ప్రస్తుతం కొత్తగా న్యూ తాష్కెంట్ నగరాన్ని నిర్మిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో గుజరాత్‌లోని గిఫ్ట్ సిటీ అభివృద్ధి నమూనాను పరిశీలించాలని మోదీ సూచించారు. గిఫ్ట్ సిటీ ప్రణాళిక, సాంకేతికత, అమలు విధానాన్ని తెలుసుకునేందుకు ఉజ్బెకిస్థాన్ ప్రతినిధి బృందాన్ని భారత్‌కు ఆహ్వానించేందుకు కూడా ప్రధాని సిద్ధంగా ఉన్నట్లు తెలిపారు.

తొలిసారి 1 బిలియన్ డాలర్లు దాటిన వాణిజ్యం
ఉజ్బెకిస్థాన్ అధ్యక్షుడు షవ్కత్ మిర్జియోయెవ్ భారత్‌ను “విశ్వసనీయ వ్యూహాత్మక భాగస్వామి”గా అభివర్ణించారు. ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం గత ఏడాది తొలిసారిగా 1 బిలియన్ డాలర్ల మార్కును దాటిందని తెలిపారు.

గత కొన్నేళ్లతో పోలిస్తే ఇరు దేశాల మధ్య సంయుక్త సంస్థలు కూడా ఏడు రెట్లు పెరిగాయని వెల్లడించారు. వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల రంగాల్లో రెండు దేశాల సంబంధాలు మరింత బలపడుతున్నాయని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

వారానికి 14 నేరుగా విమాన సర్వీసులు
భారత్‌-ఉజ్బెకిస్థాన్ మధ్య ప్రయాణ సౌకర్యాలు కూడా పెరిగాయి. ప్రస్తుతం రెండు దేశాల మధ్య వారానికి 14 నేరుగా విమాన సర్వీసులు నడుస్తున్నట్లు మిర్జియోయెవ్ తెలిపారు. విమాన కనెక్టివిటీ పెరగడంతో వ్యాపార, పర్యాటక, విద్యా రంగాల్లో ప్రజల రాకపోకలు మరింత సులభం కానున్నాయి.

భారతీయ ప్రయాణికులకు ఉజ్బెకిస్థాన్ నుంచి మరో కీలక శుభవార్త వచ్చింది. భారత పౌరులు 30 రోజుల వరకు వీసా లేకుండా ఉజ్బెకిస్థాన్‌లో ఉండేందుకు అనుమతించే నిర్ణయం తీసుకోనున్నట్లు అధ్యక్షుడు మిర్జియోయెవ్ తెలిపారు. ఈ నిర్ణయం అమల్లోకి వస్తే రెండు దేశాల మధ్య పర్యాటకం, వ్యాపార ప్రయాణాలు, ప్రజల మధ్య సంబంధాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.

యోగా ద్వారా బలపడుతున్న సాంస్కృతిక బంధం
భారత్‌, ఉజ్బెకిస్థాన్ సంబంధాల్లో సంస్కృతికి కూడా ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. తాష్కెంట్‌లోని లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి సెంటర్ ఫర్ ఇండియన్ కల్చర్, మహాత్మా గాంధీ సెంటర్ ఫర్ ఇండియన్ స్టడీస్ ప్రజల మధ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని మిర్జియోయెవ్ తెలిపారు.

ఉజ్బెకిస్థాన్‌లో యోగా కూడా ప్రజాదరణ పొందుతోంది. అక్కడ 2018 నుంచి జాతీయ యోగా సమాఖ్య పనిచేస్తోంది. జూన్‌లో నిర్వహించిన యోగా ఉత్సవానికి ప్రాంతంలోని పలు దేశాల నుంచి పాల్గొనేవారు హాజరయ్యారు.

వాణిజ్యం నుంచి అణుశక్తి వరకు విస్తరిస్తున్న బంధం
భారత్‌, ఉజ్బెకిస్థాన్ ఇప్పటికే వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, విద్య, ఫార్మాస్యూటికల్స్, ఐటీ, సంస్కృతి వంటి రంగాల్లో కలిసి పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు అణుశక్తి, పట్టణ అభివృద్ధి వంటి కొత్త రంగాలు కూడా ఈ భాగస్వామ్యంలో చేరుతున్నాయి.

మరింత వాణిజ్యం, మెరుగైన విమాన కనెక్టివిటీ, వీసా సడలింపులు రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు కేవలం దౌత్యపరమైన ప్రకటనలకు పరిమితం కాకుండా ఆచరణాత్మకంగా విస్తరిస్తున్నాయని సూచిస్తున్నాయి.

మధ్య ఆసియాలో భారత్‌కు కీలక భాగస్వామిగా ఉజ్బెకిస్థాన్
ఉజ్బెకిస్థాన్‌తో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడం ద్వారా మధ్య ఆసియాలో భారత్‌ తన ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని విస్తరించే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా యురేనియం సరఫరా, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, పర్యాటకం, సాంకేతికత వంటి రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడనున్నాయి.

తాష్కెంట్‌లో ప్రధాని మోదీ పర్యటన ఆగస్టు 30తో ముగియనుంది. అనంతరం ఆయన షాంఘై కోఆపరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు బిష్కెక్‌కు వెళ్లనున్నారు. యురేనియం సరఫరా నుంచి భారతీయులకు వీసా రహిత ప్రయాణం వరకు తాజా నిర్ణయాలు.. భారత్‌-ఉజ్బెకిస్థాన్ సంబంధాలు ఇకపై మరింత ఆచరణాత్మక భాగస్వామ్య దిశగా సాగుతున్నాయనే సంకేతాలను ఇస్తున్నాయి.