Indian History: రెండు రాష్ట్రాలకు ఒకే రాజధానిగా... దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న చర్చలు! కానీ ఎందుకిలా....
Indian History: దేశ విభజన తర్వాత లాహోర్ పాకిస్తాన్కు వెళ్లడంతో పంజాబ్ కోసం ఆధునిక నగరంగా చండీగఢ్ను నిర్మించారు. అనంతరం పంజాబ్ నుంచి హర్యానా విడిపోయినప్పుడు రాజధాని విషయంలో వచ్చిన వివాదాన్ని పరిష్కరించేందుకు, కేంద్రం చండీగఢ్ను కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా మారుస్తూ రెండు రాష్ట్రాలకు ఉమ్మడి రాజధానిగా ప్రకటించింది.
పంజాబ్, హర్యానా ఉమ్మడి రాజధానిగా చండీగఢ్ ఎలా మారింది?: తెరవెనుక అసలు కథ!
దేశ విభజన తర్వాత పుట్టిన నగరం: చండీగఢ్ నిర్మాణంలో లీ కార్బుసియర్ ప్రత్యేక పాత్ర!
కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా చండీగఢ్: రెండు రాష్ట్రాల వివాదానికి కేంద్రం ఇచ్చిన పరిష్కారం!
Chandigarh: భారతదేశంలో రెండు రాష్ట్రాలకు ఒకే నగరం ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉండటం అత్యంత అరుదైన మరియు ఆసక్తికరమైన అంశం. పంజాబ్ మరియు హర్యానా రాష్ట్రాలు రెండింటికీ చండీగఢ్ రాజధానిగా వ్యవహరిస్తోంది. అంతేకాకుండా ఈ నగరం స్వతంత్రంగా ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా కూడా కొనసాగుతోంది. ఈ ప్రత్యేక హోదా వెనుక దేశ విభజన నాటి చారిత్రక పరిణామాలు, రాజకీయ సమీకరణాలు మరియు భౌగోళిక సరిహద్దుల నిర్ణయాలు ఎంతగానో దాగి ఉన్నాయి.
దేశ విభజనకు ముందు అవిభక్త పంజాబ్ రాజధానిగా లాహోర్ ఉండేది. అయితే దేశ విభజన సమయంలో లాహోర్ పాకిస్తాన్ భూభాగంలోకి వెళ్లిపోవడంతో భారత పంజాబ్ రాష్ట్రానికి ఒక కొత్త మరియు ఆధునిక రాజధాని అవసరం ఏర్పడింది. అప్పటి భారత ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ కలల నగరంగా, ఆధునిక భారత నిర్మాణానికి ప్రతీకగా చండీగఢ్ నగర రూపకల్పన మొదలైంది. ప్రఖ్యాత ఫ్రెంచ్-స్విస్ ఆర్కిటెక్ట్ లీ కార్బుసియర్ ఈ నగరానికి పూర్తిస్థాయి మాస్టర్ ప్లాన్ను రూపొందించి అత్యంత ప్రణాళికాబద్ధంగా నిర్మించారు.
తరువాతి కాలంలో భాషా ప్రాతిపదికన పంజాబ్ రాష్ట్రాన్ని విభజించాలనే డిమాండ్లు బలంగా వినిపించాయి. పంజాబీ మాట్లాడే ప్రజల కోసం పంజాబ్ రాష్ట్రాన్ని, హిందీ మాట్లాడే ప్రాంతాల ప్రజల కోసం నూతనంగా హర్యానా రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఆ సమయంలో చండీగఢ్ నగరం ఎవరికి చెందాలనే విషయంలో రెండు రాష్ట్రాల మధ్య తీవ్రస్థాయిలో వివాదం చెలరేగింది. రెండు రాష్ట్రాలూ ఈ అందమైన మరియు అభివృద్ధి చెందిన నగరాన్ని తమ రాజధానిగా కోరుకున్నాయి.
ఈ సమస్యను సామరస్యపూర్వకంగా పరిష్కరించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక వినూత్న నిర్ణయం తీసుకుంది. చండీగఢ్ను ఏ ఒక్క రాష్ట్రానికీ కేటాయించకుండా, కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా మారుస్తూ నిర్ణయం ప్రకటించింది. అదే సమయంలో పంజాబ్ మరియు హర్యానా రాష్ట్రాలు రెండింటికీ చండీగఢ్నే ఉమ్మడి రాజధానిగా కొనసాగించేలా వెసులుబాటు కల్పించింది. అప్పటి నుంచి ఈ నగరం కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పర్యవేక్షణలో ఉంటూనే రెండు రాష్ట్రాల రాజధానిగా సేవలు అందిస్తోంది.
ప్రస్తుతం చండీగఢ్లో పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల సచివాలయాలు, శాసనసభలు మరియు ఉమ్మడి హైకోర్టు ఒకే ప్రాంగణంలో లేదా పక్కపక్కనే పనిచేస్తుంటాయి. పరిపాలనా నిర్వహణ కోసం కేంద్రం నియమించే అడ్మినిస్ట్రేటర్ బాధ్యతలు చూస్తుంటారు. దశాబ్దాలు గడుస్తున్నా రెండు రాష్ట్రాల మధ్య సాంస్కృతిక, పరిపాలనా సమన్వయానికి చండీగఢ్ ఒక అద్భుతమైన ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
Tags
Be the first to react
