BHEL: చైనా ఇంజిన్లతో ఎదురుదెబ్బ... వాటి కోసం భారత్ కాళ్ళ దగ్గరికి వచ్చిన పాకిస్తాన్!

• షిప్ రీసైక్లింగ్‌లో బంగ్లాదేశ్‌కు బిగ్ షాక్.. అగ్రస్థానానికి చేరుకున్న ఇండియా!
• హాంగ్కాంగ్ కన్వెన్షన్ దెబ్బ.. నౌకల రీసైక్లింగ్‌లో ప్రపంచ రారాజుగా భారత్.
• ఆనాడు పాకిస్తాన్ ఆ ఇండియన్ రైలింజన్లను కొని ఉంటే ఎన్ని కోట్లు మిగిలేవో తెలుసా

2012 సంవత్సరంలో పాకిస్తాన్ రైల్వే వ్యవస్థ తీవ్రమైన సంక్షోభంలో పడింది. 2002 నుంచి వారు చైనా నుంచి పలు విడతలుగా దిగుమతి చేసుకున్న సుమారు 1000 రైలు ఇంజిన్లలో (లోకోమోటివ్స్), ఏకంగా 800 ఇంజిన్లు లోపభూయిష్టమైనవి (డిఫెక్టివ్) అని తేలడమే ఇందుకు ప్రధాన కారణం. ఆ సమయంలో పాకిస్తాన్ లోని 80 శాతం రైలింజన్లు పనిచేయక రవాణా వ్యవస్థ పూర్తిగా స్తంభించిపోయింది. తీవ్ర ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లో ఉన్న పాకిస్తాన్ కొత్త ఇంజిన్లు కొనుగోలు చేయలేక అనేక దేశాల సహాయం కోరింది.

భారత్ (BHEL) బంపర్ ఆఫర్.. అతితక్కువ ధరకే!
సరిగ్గా అప్పుడే భారత ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ 'బీహెచ్ఈఎల్' (BHEL) పాకిస్తాన్‌కు ఒక బంపర్ ఆఫర్ ఇచ్చింది. ఆర్డర్లు లేక ఇబ్బంది పడుతున్న బీహెచ్ఈఎల్, పాకిస్తాన్‌కు 100 కొత్త లోకోమోటివ్లను విక్రయించడానికి అధికారికంగా ముందుకు వచ్చింది. దీనికి తోడు భారత ప్రభుత్వం మరో అడుగు ముందుకేసి 50 సెకండ్ హ్యాండ్ ఇంజిన్లను కేవలం రూ. 350 కోట్లకు విక్రయించడానికి మరియు ఇంకో 50 ఇంజిన్లను రోజుకు రూ. 21,000 అద్దె చొప్పున లీజుకు ఇవ్వడానికి ప్రతిపాదించింది. తక్కువ ధర మరియు రవాణా ఖర్చులు తక్కువగా ఉండటం వల్ల ఇది పాకిస్తాన్‌కు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా అనిపించింది.

ఒప్పందం ఎందుకు రద్దయింది? అమెరికా ఎంట్రీ!
అయితే ఈ అద్భుతమైన ఒప్పందం ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు పడలేదు. భారతీయ రైల్వే బోర్డు ఈ ప్రతిపాదనను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. దేశీయ అవసరాలకే మన దగ్గర ఇంజిన్ల కొరత ఉండటం మరియు పాకిస్తాన్ లోని మెయింటెనెన్స్ షెడ్ల పరిస్థితి దారుణంగా ఉండటంతో లీజుకు ఇచ్చినవి తిరిగి సురక్షితంగా రావని అధికారులు భావించారు. భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు కూడా తోడవడంతో 2015 వరకు ఎదురుచూసిన పాకిస్తాన్, తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో అమెరికాకు చెందిన 'జనరల్ ఎలక్ట్రిక్' నుంచి మూడు రెట్లు ఎక్కువ ధరకు 55 ఇంజిన్లను కొనుగోలు చేసి భారీ మూల్యం చెల్లించుకుంది. ఒకవేళ ఆరోజు భారతీయ ఇంజిన్లను పాకిస్తాన్ దిగుమతి చేసుకుని ఉంటే ఎన్నో కోట్ల రూపాయలు ఆదా అయ్యేవి.

షిప్ రీసైక్లింగ్‌లో బంగ్లాదేశ్ ఆధిపత్యం.. 80 శాతం స్టీల్ అక్కడినుంచే
ఇక మరో అరుదైన పారిశ్రామిక విజయం షిప్ రీసైక్లింగ్ (పాత నౌకలను పగలగొట్టడం) రంగంలో జరిగింది. ఈ రంగంలో దాదాపు ఆరేళ్ల పాటు బంగ్లాదేశ్ తిరుగులేని ఆధిపత్యం చెలాయించింది. ప్రపంచంలోని 95 శాతం నౌకల డిస్మాంట్లింగ్ కేవలం భారత్, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్ లలోనే జరుగుతుంది. బంగ్లాదేశ్ తమ దేశీయ స్టీల్ (ఉక్కు) అవసరాల్లో 80 శాతం కేవలం ఈ పాత నౌకల నుంచే తీర్చుకుంటుంది. అక్కడి పర్యావరణ నిబంధనలు సరిగా లేకపోవడం మరియు షిప్పింగ్ కంపెనీలకు ఎక్కువ డబ్బు ఇవ్వడం వల్ల ఏటా 120 నుంచి 130 నౌకలు బంగ్లాదేశ్ కే వెళ్లేవి.

హాంగ్కాంగ్ కన్వెన్షన్ దెబ్బ.. అగ్రస్థానంలో భారత్
కానీ 'హాంగ్కాంగ్ కన్వెన్షన్' (2025) నిబంధనలు అమల్లోకి రావడంతో పరిస్థితి ఒక్కసారిగా మారిపోయింది. ఈ అంతర్జాతీయ ఒప్పందం ప్రకారం పర్యావరణానికి అనుకూలమైన భద్రతా ప్రమాణాలు ఉన్న దేశాల్లోనే షిప్ రీసైక్లింగ్ జరగాలి. ఈ కఠిన నిబంధనలను పాటించే అత్యాధునిక షిప్ స్క్రాపింగ్ యార్డులు భారత్‌లో 115 వరకు ఉండగా, బంగ్లాదేశ్‌లో కేవలం 17 మాత్రమే ఉన్నాయి. దీనితో ప్రపంచ షిప్పింగ్ కంపెనీలన్నీ తమ పాత నౌకలను నిబంధనలు పాటించే సురక్షితమైన భారత్‌కు పంపడం ప్రారంభించాయి. కేవలం ఒక్క సంవత్సరంలోనే భారత్ బంగ్లాదేశ్‌ను వెనక్కి నెట్టి అగ్రస్థానానికి చేరుకుంది.

బంగ్లాదేశ్‌లో పెరిగిన ధరలు.. స్వయంసమృద్ధిలో ఇండియా
ప్రస్తుతం ప్రపంచ షిప్ స్క్రాపింగ్ మార్కెట్‌లో భారత్ వాటా ఏకంగా 35 శాతానికి చేరింది. పాత నౌకలు రాకపోవడంతో బంగ్లాదేశ్ స్టీల్ పరిశ్రమ తీవ్ర సంక్షోభంలో పడి ఉక్కు ధరలు అమాంతం పెరిగాయి. మన దేశంలో విస్తారమైన ఇనుప ఖనిజం ఉండటం వల్ల షిప్ స్క్రాపింగ్ ద్వారా వచ్చే స్టీల్ మన అవసరాల్లో కేవలం 2 శాతం మాత్రమే. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో పర్యావరణ హితంగా నౌకలను రీసైక్లింగ్ చేస్తూ భారత్ తన సత్తా చాటుతోంది. ఇలాంటి కీలక పరిశ్రమల్లో స్వయంసమృద్ధి సాధిస్తున్న భారత్ సహకారం లేకుండా చుట్టుపక్కల దేశాలు అభివృద్ధి చెందడం కష్టమని ఈ పరిణామాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.