Africa: పర్యావరణ పరిరక్షణలో ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా.. ఆఫ్రికా ‘గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్’!

ఉద్యోగాలు, ఆహార భద్రత లక్ష్యంగా గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ కార్యక్రమం..

సాహెల్ ప్రాంతాన్ని పునరుద్ధరిస్తున్న ఆఫ్రికా భారీ పర్యావరణ ఉద్యమం..

ఆఫ్రికా ఖండం ఒక అద్భుతమైన పర్యావరణ ప్రాజెక్ట్ను అమలు చేస్తోంది. సెనెగల్ అట్లాంటిక్ తీర ప్రాంతం నుంచి రెడ్ సీ వద్ద ఉన్న జిబౌటీ వరకు సుమారు 8,000 కిలోమీటర్ల పొడవున విస్తరించిన ఈ ప్రాజెక్ట్ను “గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్” (Great Green Wall) అని పిలుస్తారు. ఇది కేవలం చెట్లు నాటే కార్యక్రమం మాత్రమే కాకుండా, భూమిని తిరిగి జీవంతో నింపే భారీ పునరుద్ధరణ ఉద్యమం.

ఈ ప్రాజెక్ట్ను 2007లో ఆఫ్రికన్ యూనియన్ ప్రారంభించింది. సాహెల్ అనే అర్ధ ఎడారి ప్రాంతం సాహారా ఎడారికి దక్షిణంగా విస్తరించి ఉంటుంది. ఈ ప్రాంతం మొత్తం మీద ఎడారీకరణ, పొడి వాతావరణం, భూక్షయం వంటి సమస్యలు తీవ్రంగా పెరిగాయి.

మొదట ఈ ప్రాజెక్ట్ను సుమారు 8,000 కిలోమీటర్ల పొడవు మరియు 15 కిలోమీటర్ల వెడల్పుతో ఒక పచ్చని చెట్ల గోడగా రూపొందించాలని భావించారు. కానీ తర్వాత శాస్త్రవేత్తలు, పర్యావరణ నిపుణులు ఇది సరిపోదని గుర్తించారు. అందుకే ఇప్పుడు ఒకే వరుస చెట్లు కాకుండా, స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అడవులు, గడ్డి భూములు, వ్యవసాయ భూములు, తడిబయళ్ళు వంటి అన్ని భూభాగాలను పునరుద్ధరించే విధంగా ప్రాజెక్ట్ను మార్చారు.

సాహెల్ ప్రాంతంలో కోట్లాది ప్రజలు వ్యవసాయం, పశుపోషణపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. కానీ భూమి క్షీణించడం, వర్షపాతం అనిశ్చితంగా మారడం వల్ల పంట దిగుబడులు తగ్గాయి. దీంతో ఆహార భద్రత సమస్యలు, పేదరికం, వలసలు పెరిగాయి.

గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ద్వారా ఈ సమస్యలను తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. ముఖ్య లక్ష్యాలు ఇవి:
క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరించడం
నేలలో నీటి నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం
పచ్చదనాన్ని పెంచడం
వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను మెరుగుపరచడం
ఆహార భద్రతను బలోపేతం చేయడం
లక్షలాది ఉద్యోగాలు సృష్టించడం
వాతావరణ మార్పులకు ప్రజలు తట్టుకునేలా చేయడం
స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అమలు

ఈ ప్రాజెక్ట్ ఒకే విధంగా అన్ని చోట్ల అమలు కావడం లేదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానిక చెట్లు నాటుతున్నారు. మరికొన్ని చోట్ల సహజంగా పెరుగుతున్న మొక్కలను రక్షిస్తున్నారు. కొన్నిచోట్ల గడ్డి భూములను పునరుద్ధరిస్తున్నారు, వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే పద్ధతులు అమలు చేస్తున్నారు, సుస్థిర వ్యవసాయం ప్రోత్సహిస్తున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్ట్ 2030 నాటికి సాధించాలనుకుంటున్న లక్ష్యాలు చాలా పెద్దవి:
10 కోట్ల హెక్టార్ల భూమిని పునరుద్ధరించడం (దాదాపు ఈజిప్ట్ పరిమాణం)
250 కోట్ల టన్నుల కార్బన్ డయాక్సైడ్ను తగ్గించడం
1 కోటి గ్రీన్ ఉద్యోగాలు సృష్టించడం
సాహెల్ ప్రాంత ప్రజల జీవనోపాధిని మెరుగుపరచడం

ఈ ప్రాజెక్ట్కు 20కి పైగా ఆఫ్రికా దేశాలు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు, అభివృద్ధి బ్యాంకులు సహకరిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే కొన్ని దేశాల్లో మంచి పురోగతి కనిపిస్తోంది. సెనెగల్లో లక్షలాది చెట్లు నాటారు. ఇథియోపియాలో పెద్ద ఎత్తున భూమి పునరుద్ధరణ జరిగింది. నైజర్, నైజీరియా వంటి దేశాల్లో కూడా సుస్థిర వ్యవసాయ పద్ధతులు పెరిగాయి. 

ఇప్పటివరకు సుమారు 3 కోట్ల హెక్టార్ల భూమి పునరుద్ధరించబడినట్లు అంచనా. అయితే ఇంకా లక్ష్యాలను చేరుకోవాలంటే మరింత నిధులు, ప్రాంతీయ సహకారం, భద్రతా పరిస్థితుల మెరుగుదల అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

చెట్లు, మొక్కలు కేవలం పచ్చదనమే కాదు. అవి నేలను కాపాడతాయి, నీటిని నిల్వ చేస్తాయి, వాతావరణంలో కార్బన్ తగ్గిస్తాయి. అలాగే పక్షులు, జంతువులకు ఆశ్రయం ఇస్తాయి. రైతులకు మెరుగైన పంటలు, పశువులకు మంచి గడ్డి లభిస్తుంది. దీంతో ప్రజల ఆదాయం కూడా పెరుగుతుంది.

గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ప్రాజెక్ట్ ఆఫ్రికా మాత్రమే కాకుండా ప్రపంచానికి ఒక పెద్ద సందేశం ఇస్తోంది. పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఆర్థిక అభివృద్ధి రెండూ కలిసి సాగవచ్చని ఇది చూపిస్తోంది. ఎడారీకరణ వంటి సమస్యలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిష్కార మార్గాలను అందించగల ప్రాజెక్ట్గా ఇది గుర్తింపు పొందుతోంది. ఇది కేవలం చెట్ల గోడ కాదు… ప్రజలు, భూమి, భవిష్యత్తును కలిపే జీవ గోడగా మారుతోంది.