రక్షాబంధన్ 2026: అన్నాచెల్లెళ్ల అనుబంధానికి ప్రతీక.. దేశమంతా ఘనంగా రాఖీ పౌర్ణమి వేడుకలు!

రాఖీ అనేది కేవలం ఒక దారం కాదు. కుటుంబ బంధాలను మరింత బలపరిచే భావోద్వేగానికి అది ప్రతీక. దూరంగా ఉన్న అన్నాచెల్లెళ్లు కూడా ఈ పండుగ సందర్భంగా ఫోన్, వీడియో కాల్స్ లేదా పోస్టు, కొరియర్ ద్వారా రాఖీలు పంపించుకుంటూ తమ అనుబంధాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.

రాఖీ పౌర్ణమి అంటే ఏమిటి?

హిందూ క్యాలెండర్‌లో శ్రావణ మాస పౌర్ణమి రోజున రక్షాబంధన్ జరుపుకుంటారు. అందుకే దీనిని రాఖీ పౌర్ణమి అని అంటారు. సాధారణంగా సోదరి తన సోదరుడి నుదుటన తిలకం పెట్టి, హారతి ఇచ్చి, అతడి చేతికి రాఖీ కడుతుంది. అనంతరం స్వీట్లు తినిపిస్తుంది.

సోదరుడు కూడా తన సోదరికి బహుమతి అందించి ఆమెకు ఎల్లప్పుడూ అండగా ఉంటానని చెబుతాడు. అయితే కాలంతో పాటు ఈ సంప్రదాయంలోనూ మార్పులు వచ్చాయి. నేటి కుటుంబాల్లో రక్షణ అనే భావన ఒక్క సోదరుడికే పరిమితం కాకుండా పరస్పర ప్రేమ, బాధ్యతగా మారింది.

ఉత్తర భారతంలో ప్రత్యేక సందడి

రక్షాబంధన్‌కు ఉత్తర భారతదేశంలో ఎంతో ప్రాధాన్యం ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్, రాజస్థాన్, హర్యానా, పంజాబ్, ఢిల్లీ, బిహార్ వంటి ప్రాంతాల్లో రాఖీ వేడుకలు పెద్ద ఎత్తున జరుగుతాయి.

పండుగకు కొన్ని రోజుల ముందే మార్కెట్లు రంగురంగుల రాఖీలతో కళకళలాడుతాయి. పిల్లల కోసం కార్టూన్ రాఖీల నుంచి పెద్దల కోసం అందమైన డిజైన్‌ల వరకు అనేక రకాల రాఖీలు అందుబాటులో ఉంటాయి.

ఇళ్లలో ప్రత్యేకంగా పూజలు నిర్వహించి సోదరుల చేతికి రాఖీలు కడతారు. కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి భోజనం చేయడం, స్వీట్లు పంచుకోవడం, బహుమతులు ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.

రాజస్థాన్‌లో లుంబా రాఖీ ప్రత్యేకత

రాజస్థాన్, గుజరాత్ ప్రాంతాల్లో రక్షాబంధన్‌కు కొన్ని ప్రత్యేక సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా లుంబా రాఖీ అనే సంప్రదాయం ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఇది సాధారణ రాఖీకి భిన్నంగా మహిళలు తమ సోదరుడితో పాటు వదిన చేతికి లేదా చేతి ఆభరణానికి కడతారు. వివాహ బంధంలో ఉన్న కుటుంబ సభ్యుల మధ్య అనుబంధాన్ని కూడా రాఖీ ద్వారా గుర్తుచేసే సంప్రదాయంగా దీనిని భావిస్తారు.

మహారాష్ట్రలో నారళీ పౌర్ణిమ

మహారాష్ట్రలో రాఖీ పౌర్ణమిని నారళీ పౌర్ణిమతో అనుసంధానించి జరుపుకుంటారు. ముఖ్యంగా సముద్రతీర ప్రాంతాల్లో మత్స్యకార సమాజానికి ఈ పండుగ ఎంతో ముఖ్యమైనది.

సముద్ర దేవతను పూజించి కొబ్బరికాయలను సమర్పించడం ఈ వేడుకలో ప్రధాన భాగం. మంచి వాతావరణం, సురక్షితమైన సముద్ర ప్రయాణం, సమృద్ధిగా చేపల వేట సాగాలని ప్రజలు ప్రార్థిస్తారు. అదే సమయంలో కుటుంబాల్లో సోదరసోదరీమణులు రాఖీ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగిస్తారు.

గుజరాత్‌లో పావిత్రోపన

గుజరాత్‌లో శ్రావణ పౌర్ణమికి ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం కూడా ఉంది. శివాలయాల్లో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పావిత్రోపన అనే ఆచారం పాటిస్తారు.

దేవుడికి పవిత్రమైన దారాన్ని సమర్పించి పూజలు చేయడం ఈ సంప్రదాయంలో భాగం. దీంతో రాఖీ పౌర్ణమి కుటుంబ బంధాలతో పాటు ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలతోనూ ముడిపడి ఉంటుంది.

దక్షిణ భారతంలో రాఖీ వేడుకలు

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాల్లో కూడా రక్షాబంధన్‌ను ప్రజలు జరుపుకుంటారు. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో దీనిని సాధారణంగా రాఖీ పౌర్ణమి అని పిలుస్తారు.

సోదరీమణులు సోదరుల చేతికి రాఖీలు కట్టి స్వీట్లు తినిపిస్తారు. సోదరులు బహుమతులు అందిస్తారు. కుటుంబ సభ్యులు ఒకచోట చేరి పండుగను ఆనందంగా జరుపుకోవడం కనిపిస్తుంది.

పట్టణ ప్రాంతాల్లోనే కాకుండా గ్రామాల్లోనూ రాఖీ పండుగకు మంచి ఆదరణ ఉంది. ఉద్యోగాలు, చదువుల కారణంగా వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో ఉంటున్న సోదరసోదరీమణులు పండుగ సందర్భంగా తమ స్వగ్రామాలకు చేరుకోవడం ఇప్పటికీ కనిపించే అందమైన దృశ్యం.

బెంగాల్‌లో ఝులన్, రాఖీ బంధన్

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో రక్షాబంధన్‌ను రాఖీ బంధన్ గా పిలుస్తారు. అక్కడ ఈ పండుగకు సామాజిక ఐక్యతకు సంబంధించిన ప్రత్యేక అర్థం కూడా ఉంది. గతంలో రాఖీని కేవలం కుటుంబ సభ్యుల మధ్య మాత్రమే కాకుండా, పరస్పర సోదరభావాన్ని చాటేందుకు కూడా ఉపయోగించిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. అందుకే బెంగాల్‌లో రాఖీ పండుగ సామాజిక ఐక్యతకు ప్రతీకగా కూడా కనిపిస్తుంది.

ఒడిశాలో గమ్హా పౌర్ణిమ

ఒడిశాలో రక్షాబంధన్‌ను గమ్హా పౌర్ణిమగా కూడా జరుపుకుంటారు. ఇక్కడ రాఖీ సంప్రదాయంతో పాటు పశువులకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ఆచారాలు ఉన్నాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆవులు, ఎద్దులకు పూజలు చేసి వాటి పట్ల కృతజ్ఞత వ్యక్తం చేస్తారు. వ్యవసాయ జీవన విధానంతో పండుగలు ఎలా ముడిపడి ఉంటాయో చెప్పడానికి ఇది ఒక మంచి ఉదాహరణ.

నేపాల్‌లోనూ రాఖీకి ప్రత్యేక స్థానం

భారత్‌కు పొరుగున ఉన్న నేపాల్‌లో కూడా రక్షాబంధన్‌ను విస్తృతంగా జరుపుకుంటారు. అక్కడ దీనిని జనై పౌర్ణిమ అని పిలుస్తారు. ఈ రోజున హిందూ పురుషులు పవిత్రమైన జనైను మార్చుకునే సంప్రదాయం ఉంది. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య రాఖీలు కట్టుకోవడం కూడా జరుగుతుంది. నేపాల్‌లోని వివిధ ప్రాంతాల్లో స్థానిక సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా ఈ పండుగ రూపం మారుతూ ఉంటుంది.

కాలంతో మారుతున్న రాఖీ వేడుకలు

ఇప్పటి రాఖీ పండుగలో సంప్రదాయంతో పాటు ఆధునికత కూడా కలిసిపోయింది. ఆన్‌లైన్‌లో రాఖీలు, బహుమతులు ఆర్డర్ చేసి నేరుగా సోదరుల ఇళ్లకు పంపుతున్నారు.

విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయులు కూడా రాఖీ పండుగను ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నారు. వీడియో కాల్స్ ద్వారా కుటుంబ సభ్యులు ఒకరినొకరు పలకరించుకుంటున్నారు. కొన్ని కుటుంబాలు పర్యావరణహిత రాఖీలను ఎంచుకుంటున్నాయి. చేతితో తయారు చేసిన రాఖీలకు కూడా ఆదరణ పెరుగుతోంది.

అంతేకాదు.. సోదరులు మాత్రమే రక్షణ కల్పించాలనే పాత భావనకు బదులుగా ఒకరికి ఒకరు అండగా నిలవడం అనే భావనకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. సోదరీమణులు కూడా తమ సోదరులకు జీవితంలో అండగా ఉంటామని చెబుతున్నారు.

రాఖీ వెనుక ఉన్న అసలు సందేశం

రాఖీ పౌర్ణమి పండుగలో కనిపించే ప్రతి ఆచారం వెనుక ఒక భావోద్వేగం ఉంది. చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు, కలిసి గడిపిన రోజులు, తగాదాలు, మళ్లీ కలిసిపోయే అనుబంధం.. ఇవన్నీ రాఖీ రోజున గుర్తుకొస్తాయి.

వయసు పెరిగినా, దూరాలు పెరిగినా అన్నాచెల్లెళ్ల బంధం మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. అందుకే రాఖీ ఒక పండుగ కంటే ఎక్కువ. అది కుటుంబ అనుబంధాలను గుర్తుచేసే రోజు, ప్రేమను వ్యక్తపరిచే సందర్భం, పరస్పర బాధ్యతను గుర్తు చేసే బంధం.

భారతదేశంలోని ప్రాంతాలను బట్టి రాఖీ వేడుకల పద్ధతులు మారినా.. పండుగ చెప్పే సందేశం మాత్రం ఒక్కటే — ప్రేమ, నమ్మకం, అనుబంధం ఎప్పటికీ నిలిచి ఉండాలి.

మీకూ మీ కుటుంబ సభ్యులకు ఆంధ్రప్రవాసి తరపున రాఖీ పండుగ శుభాకాంక్షలు.