UPI Update: యూపీఐ సెక్యూరిటీ అప్‌డేట్: ఏ లావాదేవీలు ఆలస్యమవుతాయి? బ్యాంకులు ఏమంటున్నాయి?

• యూపీఐ చెల్లింపులకు కొత్త భద్రతా ప్రతిపాదన...
  
  
• పెరుగుతున్న డిజిటల్‌ మోసాల నేపథ్యంలో నిర్ణయం..

UPI Update: రోజువారీ డిజిటల్ ఆర్థిక లావాదేవీల కోసం యూపీఐ (UPI) వాడే కోట్లాది మంది వినియోగదారుల భద్రత కోసం బ్యాంకులు మరియు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కీలక అడుగులు వేస్తున్నాయి. సైబర్ నేరాలు, డిజిటల్ ఆర్థిక మోసాలు నిరంతరం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో యూపీఐ చెల్లింపుల వ్యవస్థలో మరింత కఠినమైన భద్రతా ప్రమాణాలను తీసుకురావడానికి బ్యాంకులు ఆర్‌బీఐకి ఒక ప్రతిపాదనను పంపాయి.

ఈ కొత్త విధానానికి ఆర్‌బీఐ ఆమోదం లభిస్తే, ఇకపై అన్ని రకాల యూపీఐ చెల్లింపులు కేవలం ఒక్క క్లిక్ లేదా పిన్ (PIN) నంబర్‌తో వెంటనే పూర్తికావు. ప్రమాద సూచనలు (Risk Indicators) ఉన్న అనుమానాస్పద లావాదేవీలకు యూజర్ నుంచి అదనపు నిర్ధారణ తీసుకున్న తర్వాతే నగదు బదిలీ పూర్తవుతుంది.

కొత్త భద్రతా విధానం 'Yes/No' పాపప్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
ప్రస్తుత యూపీఐ వ్యవస్థలో నగదు బదిలీ క్షణాల్లో జరిగిపోతుంది. సైబర్ నేరగాళ్ల నకిలీ ఫోన్ కాల్స్, కస్టమర్ కేర్ మోసాలు మరియు ఫిషింగ్ లింక్‌ల ఉచ్చులో పడిపోతున్న వినియోగదారులు పిన్ ఎంటర్ చేయగానే డబ్బులు వెళ్లిపోతున్నాయి. డబ్బు పోయిన తర్వాత కానీ బాధితులకు మోసపోయామనే విషయం అర్థం కావడం లేదు.

బ్యాంకుల రిస్క్ అనాలిసిస్ సిస్టమ్ ప్రతిపాదన ప్రకారం:
ఆటోమేటిక్ రిస్క్ గుర్తింపు: బ్యాంకింగ్ ఏఐ మరియు మోసాల గుర్తింపు వ్యవస్థ (Fraud Detection System) ఏదైనా చెల్లింపును ప్రమాదకరమైనదిగా గుర్తిస్తే తక్షణమే నిరోధిస్తుంది.

‘Yes/No’ పాపప్ మెసేజ్: సదరు లావాదేవీ జరిగే ముందు వినియోగదారుడి మొబైల్ స్క్రీన్‌పై ఒక అదనపు ‘Yes/No’ హెచ్చరిక సందేశం ప్రత్యక్షమవుతుంది.

స్పష్టమైన అంగీకారం: మీరు నిజంగానే ఆ వ్యక్తికి డబ్బులు పంపాలనుకుంటున్నారా లేదా అని ఆలోచించుకోవడానికి ఇది ఒక చిన్న "కూలింగ్ సమయం" లాగా పనిచేస్తుంది. యూజర్ స్వయంగా 'Yes' ఎంచుకుంటేనే చెల్లింపు పూర్తవుతుంది.

సాధారణంగా మీరు రోజూ చేసే రెగ్యులర్ లావాదేవీలకు ఈ అదనపు దశ ఉండదు. కేవలం ప్రమాద సూచనలు ఉన్న సందర్భాల్లో మాత్రమే ఇది అమల్లోకి వస్తుంది.

ఎలాంటి లావాదేవీలను బ్యాంకులు 'అనుమానాస్పదంగా' భావిస్తాయి?
ఒక చెల్లింపు సాధారణమైనదా లేక రిస్క్ ఉన్నదా అనే అంశాన్ని బ్యాంకుల యొక్క అధునాతన 'రిస్క్ అనాలిసిస్ సిస్టమ్' నిర్ణయిస్తుంది. ప్రధానంగా క్రింది అంశాలను పరిశీలిస్తారు:

అసాధారణ పెద్ద మొత్తం: వినియోగదారుడు తన రెగ్యులర్ లిమిట్ కంటే ఒక్కసారిగా చాలా పెద్ద మొత్తంలో నగదు బదిలీ చేయడానికి ప్రయత్నించడం.

కొత్త ఖాతాలు మరియు పరికరాలు: ముందెన్నడూ డబ్బులు పంపని కొత్త UPI IDకి తొలిసారిగా పేమెంట్ చేయడం లేదా కొత్త మొబైల్ పరికరం నుంచి లావాదేవీ జరపడం.

కొత్త లొకేషన్: జీపీఎస్ ఆధారంగా వినియోగదారుడు ఉండే సాధారణ ప్రాంతానికి పూర్తిగా భిన్నమైన కొత్త లొకేషన్ నుంచి పేమెంట్ రెక్వెస్ట్ రావడం.

ఆలస్య రుసుము, కూలింగ్ పీరియడ్‌కు బ్యాంకులు నో!
లావాదేవీలపై ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆలస్యం విధించడం లేదా గంటల తరబడి కూలింగ్ పీరియడ్ పెట్టడాన్ని బ్యాంకులు వ్యతిరేకించాయి. అలా చేస్తే యూపీఐ ప్రధాన బలమైన 'వేగం మరియు సౌలభ్యం' దెబ్బతింటాయని భావించి, కేవలం రిస్క్ ప్రాతిపదికన మాత్రమే అదనపు నిర్ధారణను తెరపైకి తెచ్చాయి.

ఈ కొత్త భద్రతా ప్రతిపాదనలపై ఆర్‌బీఐ ప్రస్తుతం సాంకేతిక విశ్లేషణ జరుపుతోంది. ఆమోదం లభించిన వెంటనే ఈ సెక్యూరిటీ లేయర్ వినియోగదారులందరికీ అందుబాటులోకి రానుంది.