UPI Payments: ఇది మీకు తెలుసా... క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేయగానే 2 సెకన్లలో ఫోన్‌పే, గూగుల్ పేలో డబ్బులు ఎలా వెళ్లిపోతాయి...!

• ఆన్‌లైన్ పేమెంట్స్ ఆగేది అందుకే: NPCI యాక్టివ్-యాక్టివ్ డేటా సెంటర్స్ ఎలా పనిచేస్తాయంటే..!!

• ప్రపంచాన్ని షేక్ చేస్తున్న భారతీయ యూపిఐ

• డెబిట్, క్రెడిట్ కన్ఫర్మేషన్ ఎంత వేగంగా జరుగుతుంది

UPI Payments: గతంలో ఒకరి ఖాతా నుంచి మరొకరి ఖాతాకు ఆన్‌లైన్‌లో డబ్బులు పంపాలంటే బ్యాంక్ ఖాతా నంబరు, ఐఎఫ్‌ఎస్‌సి (IFSC) కోడ్‌లను నమోదు చేసుకుని, బెనిఫిషియరీ అప్రూవల్ కోసం గంటల తరబడి వేచి చూడాల్సి వచ్చేది. ఈ సంక్లిష్ట ప్రక్రియకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపుతూ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మరియు నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) సంయుక్తంగా 'యునిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్' (UPI) వ్యవస్థను రూపొందించాయి. మనం వాడే ఫోన్‌పే, గూగుల్ పే, పేటీఎం వంటి యాప్‌లు కేవలం ప్రయాణానికి ఉపయోగపడే వాహనాలు (కార్లు) లాంటివి మాత్రమే కాగా, అసలైన డిజిటల్ హైవేను మరియు కంట్రోలర్‌ను ఎన్‌పిసిఐ సెంట్రల్ సర్వర్ నిర్వహిస్తుంది.

మనం రోడ్డు పక్కన టీ తాగి క్యూఆర్ కోడ్ స్కాన్ చేసినప్పుడు, కేవలం రెండు సెకన్ల వ్యవధిలోనే ఐదు విభిన్న వ్యవస్థల మధ్య వేగవంతమైన సమాచార మార్పిడి జరుగుతుంది. ఈ వ్యవస్థలో మీరు (యూజర్), మీ డబ్బులు ఉన్న బ్యాంక్ (ఉదా: SBI), మీరు ఉపయోగించే పేమెంట్ యాప్ (ఉదా: PhonePe), కేంద్రీకృత ఎన్‌పిసిఐ సర్వర్, మరియు డబ్బులు అందుకునే అవతలి వ్యక్తి బ్యాంక్ (ఉదా: HDFC) భాగస్వామ్యమై ఉంటాయి. ఈ ఐదు వ్యవస్థల మధ్య కంటికి కనిపించని డేటా 'API (Application Programming Interface) కాల్స్' రూపంలో అత్యంత వేగంగా పయనిస్తుంది.

మనం స్కాన్ చేసే క్యూఆర్ కోడ్‌లో ఎవరి బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలూ దాగి ఉండవు; అందులో కేవలం ఒక యూపిఐ ఐడీ (UPI ID) మాత్రమే ఉంటుంది. యాప్ ఆ ఐడీని స్కాన్ చేయగానే సెకనులో సగం వ్యవధిలోనే ఎన్‌పిసిఐ సర్వర్‌ను సంప్రదిస్తుంది. ఎన్‌పిసిఐ వెంటనే ఆ ఐడీకి సంబంధించిన బ్యాంక్‌ను అడిగి, అవతలి వ్యక్తి అసలు పేరును స్థిరీకరించుకుని మన ఫోన్ స్క్రీన్ పై చూపుతుంది. ఈ మొత్తం వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియ కేవలం 0.5 సెకన్ల కంటే తక్కువ సమయంలోనే పూర్తవుతుంది.

మనం ఎంటర్ చేసే నాలుగు లేదా ఆరు అంకెల యూపిఐ పిన్ ఎప్పటికీ ఫోన్‌పే లేదా గూగుల్ పే వంటి యాప్‌లకు తెలియదు. పిన్ కొట్టే స్క్రీన్ నేరుగా ఎన్‌పిసిఐ వారి అత్యున్నత సెక్యూరిటీ సిస్టమ్ నుండి వస్తుంది. పిన్ ఎంటర్ చేయగానే అది ఎవరికీ అర్థం కాని రహస్య కోడ్‌గా (Encrypted Data) మారి నేరుగా ఎన్‌పిసిఐ మెయిన్ సర్వర్‌కు చేరుతుంది. ఎన్‌పిసిఐ ఆ రహస్య కోడ్‌ను మీ బ్యాంక్‌కు పంపి, పిన్ సరిగ్గా ఉందో లేదో సరిచూసుకుని, ఖాతాలో ఉన్న బ్యాలెన్స్ నుండి ఆ మొత్తాన్ని తగ్గించమని (డెబిట్ చేయమని) ఆదేశిస్తుంది.

మీ బ్యాంక్ మీ ఖాతా నుండి డబ్బు కట్ చేసినట్లు ఎన్‌పిసిఐకి సిగ్నల్ ఇవ్వగానే, ఎన్‌పిసిఐ తక్షణమే అవతలి వ్యక్తి యొక్క బ్యాంక్ సర్వర్‌ను సంప్రదించి ఆ మొత్తాన్ని వారి ఖాతాలో జమ (క్రెడిట్) చేయిస్తుంది. రెండు బ్యాంకుల నుండి సక్సెస్ఫుల్ కన్ఫర్మేషన్ రాగానే, ఎన్‌పిసిఐ మీ ఫోన్‌పే యాప్‌కి ఫైనల్ సిగ్నల్ పంపుతుంది. ఆ సిగ్నల్ ఆధారంగానే మీ ఫోన్ స్క్రీన్ పై గ్రీన్ కలర్ టిక్ మార్క్ పడుతుంది, అలాగే అవతలి వారి ఫోన్‌కు డబ్బులు పడినట్లు శబ్దం లేదా నోటిఫికేషన్ వెళుతుంది.

రోజుకు కోట్ల సంఖ్యలో లావాదేవీలు జరిగినా సర్వర్లు క్రాష్ కాకుండా ఉండేందుకు ఎన్‌పిసిఐ 'యాక్టివ్-యాక్టివ్ డేటా సెంటర్స్' అనే క్లౌడ్ టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తోంది. ఒక ప్రాంతపు సర్వర్‌పై ఒత్తిడి పెరిగితే ఆటోమేటిక్‌గా ట్రాఫిక్ మరొక సర్వర్‌కు షిఫ్ట్ అవుతుంది. ఏదైనా పేమెంట్ ఫెయిల్ అయితే దానికి కారణం యూపిఐ సిస్టమ్ కాదు, బ్యాంకుల పాతకాలపు సర్వర్లు స్పందించకపోవడమే. భారతదేశం సొంతంగా రూపొందించిన ఈ అద్భుతమైన యూపిఐ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని చూసి ప్రస్తుతం అమెరికా, యూరప్ వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు సైతం ఆశ్చర్యపోతూ తమ దేశాల్లో అమలు చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.