RBI: భారత్‌లో ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ రాక.... అంతర్జాతీయ టెండర్లు ఆహ్వానించిన ఆర్బీఐ!

• కాగితపు నోట్ల స్థానంలో పాలిమర్ బ్యాంక్‌నోట్స్.. గ్లోబల్ బిడ్స్ క్లోజ్!

• నకిలీ నోట్లకు చెక్ పెట్టేందుకు ఆర్బీఐ మాస్టర్ ప్లాన్.. త్వరలోనే చేతికి ప్లాస్టిక్ నోట్లు!

RBI: భారతీయ కరెన్సీ రంగంలో ఒక చారిత్రాత్మక మార్పునకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. దేశంలో నకిలీ నోట్ల ముద్రణకు పూర్తిగా అడ్డుకట్ట వేయడంతో పాటు, కరెన్సీ నోట్ల మనుగడ కాలాన్ని (Life Span) పెంచే లక్ష్యంతో ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ (Plastic Currency) ని ప్రవేశపెట్టేందుకు ఆర్బీఐ సన్నాహాలు వేగవంతం చేసింది. ఇందులో భాగంగా ఆర్బీఐకి చెందిన అధికారిక కరెన్సీ ముద్రణ సంస్థ, పాలిమర్ నోట్ల తయారీకి అవసరమైన ముడిపదార్థాల సరఫరా కోసం అంతర్జాతీయ టెండర్లను (Global Bids) ఆహ్వానించింది.

పాలిమర్ నోట్ల కోసం గ్లోబల్ బిడ్స్ (Global Bids)

ఆర్బీఐ ముద్రణ విభాగం అయిన భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోట్ ముద్రన్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ (BRBNMPL), పాలిమర్ బ్యాంక్‌నోట్ సబ్‌స్ట్రేట్ (Polymer Banknote Substrate) సరఫరా చేయగల అంతర్జాతీయ లీడింగ్ కంపెనీల నుండి టెండర్లను కోరింది.

ప్రస్తుతం మన దేశంలో వాడుకలో ఉన్న కాగితపు (Paper-based) కరెన్సీ నోట్లకు బదులుగా, అత్యాధునిక ప్లాస్టిక్ లేదా పాలిమర్ సింథటిక్ మెటీరియల్‌తో నోట్లను ముద్రించనున్నారు. తొలి దశలో ప్రయోగాత్మకంగా ఒక నిర్దిష్ట డినామినేషన్ (ఉదాహరణకు ₹10 లేదా ₹15 నాణేలు/నోట్ల శ్రేణిలో) నోట్లను చలామణిలోకి తెచ్చేందుకు ఈ టెండర్లు ఉపయోగపడనున్నాయి.

ప్లాస్టిక్ కరెన్సీ వల్ల కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనాలు:

1. నకిలీ నోట్లకు పూర్తి చెక్: పాలిమర్ నోట్లపై అత్యాధునిక సెక్యూరిటీ ఫీచర్స్, హోలోగ్రామ్స్, మరియు పారదర్శక విండోలను (Transparent Windows) సులభంగా డిజైన్ చేయవచ్చు. వీటిని కాపీ చేయడం లేదా నకిలీ నోట్లు సృష్టించడం అసాధ్యం.

2. ఎక్కువ కాలం మనుగడ: సాధారణ కాగితపు నోట్లు త్వరగా చిరిగిపోవడం, మురికి కావడం లేదా నీటిలో నాని పాడైపోతుంటాయి. కానీ ప్లాస్టిక్ నోట్లు నీటిలో నానవు, అంత త్వరగా చిరగవు. ఇవి కాగితపు నోట్ల కంటే కనీసం 4 నుండి 5 రెట్లు ఎక్కువ కాలం మన్నుతాయి.

3. పర్యావరణ హితం (Recyclable): ఈ పాలిమర్ నోట్లు పాడైపోయిన తర్వాత వాటిని పూర్తిగా రీసైకిల్ చేసి ఇతర ప్లాస్టిక్ ఉత్పత్తుల తయారీకి వాడుకోవచ్చు.

4. నిర్వహణ ఖర్చు తగ్గింపు: నోట్ల జీవిత కాలం పెరగడం వల్ల ఆర్బీఐ పదే పదే కొత్త నోట్లను ముద్రించాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. దీనివల్ల ప్రభుత్వానికి ముద్రణ మరియు రవాణా ఖర్చులు భారీగా ఆదా అవుతాయి.

ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్ (UK), కెనడా, న్యూజిలాండ్, వియత్నాం వంటి అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఇప్పటికే పాలిమర్ కరెన్సీని విజయవంతంగా వాడుతున్నాయి. భారతదేశంలో కూడా ఈ ప్లాస్టిక్ నోట్లు అందుబాటులోకి వస్తే దేశీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఇదొక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది.