బెంగళూరు కథ ముగిసిందా? కొత్త పెట్టుబడులతో దూసుకెళ్తున్న హైదరాబాద్, విశాఖ!

ట్రాఫిక్, నీటి కష్టాలతో బెంగళూరు సతమతం.. ప్రత్యామ్నాయంగా హైదరాబాద్ వైపు కంపెనీలు..

బెంగళూరు నుంచి హైదరాబాద్, విశాఖ వైపు టెక్ పెట్టుబడులు.. అసలు కారణాలివే.

బెంగళూరు: నాలుగు దశాబ్దాలుగా బెంగళూరు అంటేనే భారత ఐటీ పరిశ్రమకు మరో పేరు. ఇంజినీరింగ్ ప్రతిభ, స్టార్టప్‌లు, గ్లోబల్ కంపెనీల పరిశోధనా కేంద్రాలు, కాలేజీలు, పెట్టుబడులు.. ఇవన్నీ కలిసి నగరాన్ని ప్రపంచ టెక్నాలజీ పటంలో ప్రత్యేక స్థానంలో నిలబెట్టాయి. అయితే ఇప్పుడు అదే వేగవంతమైన అభివృద్ధి బెంగళూరుకు కొత్త సవాళ్లను తెచ్చిపెట్టింది. ట్రాఫిక్ రద్దీ, నీటి కొరత, పెరుగుతున్న ఖర్చులు, మౌలిక వసతులపై ఒత్తిడి వంటి సమస్యలు కంపెనీలకు ప్రత్యామ్నాయ నగరాలపై దృష్టి పెట్టేలా చేస్తున్నాయి.

అయితే దీన్ని బెంగళూరు పతనంగా చూడటం సరైనది కాదు. 2026 JLL GCC Guide ప్రకారం బెంగళూరు ఇప్పటికీ భారతదేశంలో గ్లోబల్ క్యాపబిలిటీ సెంటర్ల (GCCs) ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. నగరంలో దాదాపు 900 GCCలు ఉండగా, దేశవ్యాప్తంగా GCC కార్యకలాపాల్లో 34–39 శాతం వాటా ఉంది. అదే సమయంలో హైదరాబాద్, పుణే, చెన్నైతో పాటు టైర్-2 నగరాలు కొత్త పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తూ భారత టెక్ రంగాన్ని ఒకే నగరంపై ఆధారపడకుండా మార్చుతున్నాయి.

బెంగళూరు బలం ఇప్పటికీ ఎంతంటే..

బెంగళూరుకు నాలుగు దశాబ్దాలుగా ఏర్పడిన టెక్ ఎకోసిస్టమ్ ఒక్కసారిగా మరో నగరానికి మారిపోదు. 2025 Startup Genome నివేదిక ప్రకారం బెంగళూరు-కర్ణాటక స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ విలువ 2024లో 136 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది. 2020–2024 మధ్య ఈ ప్రాంతం 32 యూనికార్న్లను తయారు చేసింది. అదే నివేదికలో బెంగళూరు ప్రపంచంలోని టాప్ స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్‌లలో 14వ స్థానంలో నిలిచింది.

అదేవిధంగా AI, డీప్‌టెక్, ఇంజినీరింగ్ పరిశోధన, ప్రొడక్ట్ డెవలప్‌మెంట్ వంటి రంగాల్లో నగరానికి ఉన్న ప్రతిభా వనరులు భారీ బలం. అందుకే కొత్త నగరాలు ఎదుగుతున్నా, బెంగళూరులో ఇప్పటికే ఏర్పడిన కంపెనీలు, నైపుణ్యాలు, పెట్టుబడిదారులు, విద్యాసంస్థలు, స్టార్టప్ వ్యవస్థ అనే మొత్తం “స్టాక్”ను వెంటనే మార్చడం సాధ్యం కాదు.

కొత్త పెట్టుబడుల ప్రవాహంలో మాత్రం మార్పు

ఇక్కడే “స్టాక్”కు, “ఫ్లో”కు మధ్య తేడా కనిపిస్తోంది. పాత వ్యవస్థ, నైపుణ్యాలు బెంగళూరులోనే ఉండగా.. కొత్త GCCలు, విస్తరణ ప్రాజెక్టులు, పెద్ద ఆఫీస్ లీజింగ్, కొన్ని బ్యాక్-ఆఫీస్ కార్యకలాపాలు ఇతర నగరాల వైపు వెళ్తున్నాయి.

2025 జనవరి నుంచి నవంబర్ వరకు భారత్‌లో ఏర్పాటైన కొత్త GCCల్లో హైదరాబాద్ 46 శాతం వాటా సాధించగా, బెంగళూరు 33 శాతంతో తరువాతి స్థానంలో నిలిచిందని UnearthIQ అధ్యయనాన్ని ఉటంకిస్తూ Business Standard నివేదించింది. ఆ కాలంలో మొత్తం 85–95 కొత్త GCCలు ఏర్పడగా, హైదరాబాద్‌లో 41కు పైగా, బెంగళూరులో 30కు పైగా కొత్త కేంద్రాలు వచ్చినట్లు ఆ అధ్యయనం తెలిపింది.

అయితే 2026 మొదటి త్రైమాసికం గణాంకాలు మరో కోణాన్ని చూపిస్తున్నాయి. JLL ప్రకారం Q1 2026లో దేశవ్యాప్తంగా ఆఫీస్ లీజింగ్‌లో బెంగళూరు 24.8 శాతం వాటాతో ముందుండగా, హైదరాబాద్ 16.8 శాతంతో తరువాత ఉంది. బెంగళూరులో జరిగిన త్రైమాసిక లీజింగ్‌లో 70 శాతం GCCలకు సంబంధించినదే. అంటే కొత్త కేంద్రాల పోటీలో హైదరాబాద్ వేగంగా ముందుకు వస్తున్నా, బెంగళూరు మొత్తం వ్యాపార కార్యకలాపాల పరిమాణంలో ఇంకా చాలా బలమైన స్థితిలోనే ఉంది.

ఇది “బెంగళూరు వర్సెస్ హైదరాబాద్” కంటే పెద్ద మార్పు

భారత్‌లో GCC రంగం ఇప్పుడు ఒకే నగరానికి పరిమితం కావడం లేదు. JLL ప్రకారం దేశంలో 2,000కు పైగా GCCలు 19 లక్షలకు పైగా నిపుణులకు ఉపాధి కల్పిస్తున్నాయి. కంపెనీలు నగరాన్ని ఎంచుకునేటప్పుడు కేవలం ప్రతిభనే కాకుండా రియల్ ఎస్టేట్ ఖర్చు, మౌలిక వసతులు, జీవన ప్రమాణాలు, వ్యాపార అనుమతులు, భవిష్యత్ విస్తరణ సామర్థ్యం వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నాయి. టైర్-2 నగరాలు టైర్-1 నగరాలతో పోలిస్తే 25–50 శాతం వరకు ఖర్చు ఆదా కల్పించగలవని JLL పేర్కొంది.

బెంగళూరుకు అతిపెద్ద తలనొప్పి.. ట్రాఫిక్

సిలికాన్ వ్యాలీ ఆఫ్ ఇండియాగా ఎదిగిన నగరంలో ఇప్పుడు ఉద్యోగులకు రోజువారీ ప్రయాణమే పెద్ద సవాలుగా మారింది. TomTom Traffic Index ప్రకారం 2025లో బెంగళూరు ప్రపంచంలో రెండో అత్యంత రద్దీ నగరంగా నమోదైంది. మెక్సికో సిటీ మాత్రమే బెంగళూరు కంటే ముందుంది. రద్దీ సమయాల్లో నగర సగటు వేగం గంటకు 13.9 కిలోమీటర్లకు పడిపోయింది. ఏడాదిలో సగటు ప్రయాణికుడు సుమారు 168 గంటలను ట్రాఫిక్‌లో కోల్పోయినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ట్రాఫిక్ సమస్యకు ఆర్థిక ప్రభావం కూడా ఉంది. 2023లో వచ్చిన ఒక అధ్యయనం బెంగళూరు ట్రాఫిక్ కారణంగా నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఏడాదికి సుమారు రూ.20,000 కోట్ల నష్టం వాటిల్లుతోందని అంచనా వేసింది. అందులో ఐటీ రంగానికి దాదాపు రూ.7,000 కోట్ల ఉత్పాదకత నష్టం ఉందని తెలిపింది. ఈ సంఖ్య పాత అధ్యయనం ఆధారమైనప్పటికీ, ట్రాఫిక్ సమస్య ఆర్థిక కార్యకలాపాలపై చూపుతున్న ప్రభావానికి ఇది ఒక సూచికగా నిలుస్తోంది.

నీటి సమస్య మరో పెద్ద ముప్పు

బెంగళూరు విస్తరణతో భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి పెరిగింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో బోర్‌వెల్లు 1,800 అడుగుల వరకు తవ్వాల్సిన పరిస్థితి ఉందని పర్యావరణ నిపుణులు, వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. 2024లో నగరం తీవ్రమైన నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు పెద్ద సంఖ్యలో బోర్‌వెల్లు ఎండిపోవడంతో ట్యాంకర్లపై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది.

నగరంలోని సరస్సుల పరిస్థితి కూడా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. బెంగళూరు అర్బన్ జిల్లాలో 837 సరస్సుల్లో 730 సరస్సుల భూమిలో ఆక్రమణలు ఉన్నట్లు ప్రభుత్వ సర్వే వివరాలు వెల్లడించాయి. ఈ సరస్సులు భూగర్భజలాల పునర్భరణ, వరద నియంత్రణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. వాటి నష్టం నగర నీటి భద్రతపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపే అంశంగా మారింది.

డేటా సెంటర్ల పెరుగుదలతో కొత్త ప్రశ్న

AI, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ విస్తరించడంతో బెంగళూరులో డేటా సెంటర్ల సంఖ్య కూడా పెరుగుతోంది. 2026లో వచ్చిన నివేదిక ప్రకారం కర్ణాటకలోని 32 కార్యకలాపాల్లో ఉన్న డేటా సెంటర్లలో 31 బెంగళూరులోనే కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయని రాష్ట్ర ఐటీ శాఖ మంత్రి వెల్లడించారు. Deloitte అధ్యయనం ప్రకారం ఎవాపరేటివ్ కూలింగ్‌ను ఉపయోగించే ఒక మెగావాట్ డేటా సెంటర్‌కు రోజుకు సుమారు 68,500 లీటర్ల నీరు అవసరం కావచ్చు.

అంటే నగరానికి ఇది ద్వంద్వ సవాలు. ఒకవైపు ప్రపంచ డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అవసరమైన డేటా మౌలిక వసతులు కావాలి. మరోవైపు తాగునీరు, భూగర్భ జలాలు వంటి సహజ వనరులను కాపాడుకోవాలి.

పుణే.. ఆటో టెక్‌కు ప్రత్యేక బలం

భారత టెక్ మ్యాప్‌లో పుణే కూడా ప్రత్యేకమైన మోడల్‌ను చూపిస్తోంది. సాధారణ ఐటీ సేవలకు మాత్రమే కాకుండా ఆటోమోటివ్, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, కనెక్టెడ్ వెహికల్స్, ఆటోనమస్ మొబిలిటీ వంటి రంగాల్లో పుణే ప్రత్యేక నైపుణ్యాన్ని పెంచుకుంది.

MeitY, STPI, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం మద్దతుతో పుణేలోని MOTION Centre of Entrepreneurship ఆటోనమస్, కనెక్టెడ్, ఎలక్ట్రిక్, షేర్డ్ మొబిలిటీ రంగాల్లో స్టార్టప్‌లకు మద్దతు ఇస్తోంది. ARAI ఆధ్వర్యంలోనూ ఆధునిక డ్రైవర్ అసిస్టెన్స్ సిస్టమ్స్ పరీక్షల కోసం ప్రత్యేక మౌలిక వసతులు అభివృద్ధి చేశారు.

విశాఖపట్నం.. డేటా, AI మౌలిక వసతుల దిశగా

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విశాఖపట్నం ఈ మార్పుకు మరో ముఖ్య ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. Google 2025లో విశాఖలో తన తొలి భారత AI హబ్ కోసం ఐదేళ్లలో సుమారు 15 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడిని ప్రకటించింది. ఈ ప్రాజెక్టులో గిగావాట్ స్థాయి డేటా సెంటర్, అంతర్జాతీయ సబ్‌సీ కేబుల్ కనెక్టివిటీ, క్లీన్ ఎనర్జీ మౌలిక వసతులు ఉన్నాయి.

2026 ఏప్రిల్ 28న Google విశాఖ AI హబ్‌కు భూమిపూజ చేసి నిర్మాణ దశను ప్రారంభించింది. అంటే ఈ ప్రాజెక్టు కేవలం ప్రతిపాదన స్థాయిలో కాకుండా నిర్మాణ దశకు చేరింది.

అయితే ఇలాంటి భారీ డిజిటల్ మౌలిక వసతులకు నీరు, విద్యుత్, పర్యావరణ ప్రభావం కూడా కీలక అంశాలే. Google ప్రాజెక్టుపై నీటి వినియోగం, వన్యప్రాణులు, పర్యావరణ అనుమతులపై పౌర సమూహాలు, పర్యావరణ కార్యకర్తలు ఆందోళనలు వ్యక్తం చేసినట్లు Reuters నివేదించింది. కాబట్టి విశాఖ ఎదుగుదలలో వేగంతో పాటు స్థిరత్వం కూడా అంతే ముఖ్యం.

అమరావతికీ టెక్నాలజీ అవకాశాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ కొత్త రాజధాని అమరావతి కూడా టెక్నాలజీ, ఇన్నోవేషన్, డేటా సెంటర్లు, ఫిన్‌టెక్ వంటి రంగాల్లో పెట్టుబడులను ఆకర్షించే నగరంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. అమరావతి అధికారిక పోర్టల్‌లో IT పార్కులు, డేటా సెంటర్లు, ఇన్నోవేషన్ ల్యాబ్‌లను టెక్నాలజీ పెట్టుబడి అవకాశాలుగా పేర్కొంది. ఇటీవల PanIIT Amaravati Council ఏర్పాటు కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, PanIIT మధ్య ఒప్పందాలు కూడా జరిగాయి.

అమెరికా కంపెనీలకు బెంగళూరు ఎందుకు నచ్చింది?

ఇక్కడ బెంగళూరు చరిత్రను కూడా గుర్తు చేసుకోవాలి. 1985లో Texas Instruments బెంగళూరులో తన కార్యకలాపాలను ప్రారంభించినప్పుడు దేశంలో MNC స్థాయిలో సాఫ్ట్‌వేర్ డిజైన్, R&Dకు అది కీలక మలుపుగా నిలిచింది. Texas Instruments స్వయంగా 1985లో భారతదేశంలో తొలి మల్టీనేషనల్ సాఫ్ట్‌వేర్ డిజైన్ సెంటర్‌ను ప్రారంభించినట్లు పేర్కొంది.

అప్పటికే బెంగళూరులో Indian Institute of Science వంటి పరిశోధనా సంస్థలు, HAL, ISRO, DRDO వంటి సంస్థలు, బలమైన ఇంజినీరింగ్ వాతావరణం ఉన్నాయి. IISc 1909లో బెంగళూరులో ఏర్పడింది. ఈ విద్యా, పరిశోధన, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, నైపుణ్యాల సమ్మేళనం అంతర్జాతీయ కంపెనీలకు విశ్వాసాన్ని కలిగించింది.

ఇప్పుడు టెక్సాస్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ కూడా బెంగళూరులో కొత్త R&D కేంద్రాన్ని ప్రారంభించడం ఒక ముఖ్య సంకేతం. 2026లో ప్రారంభించిన 5.5 లక్షల చదరపు అడుగుల కేంద్రం అధునాతన సెమీకండక్టర్ పరిశోధనపై దృష్టి పెడుతోంది. అంటే కొత్త నగరాలు ఎదుగుతున్నప్పటికీ బెంగళూరు తన హై-ఎండ్ R&D బలాన్ని ఇంకా నిలబెట్టుకుంటోంది.

అసలు మార్పు ఏమిటి?

కాబట్టి “బెంగళూరు ముగిసింది.. హైదరాబాద్ వచ్చేసింది” అనే సరళమైన అర్థం ఈ పరిణామాలకు సరిపోదు. నిజానికి భారత్‌లో టెక్నాలజీ వృద్ధి ఒకే నగరంలో కేంద్రీకృతమై ఉండే మోడల్ నుంచి బహుళ నగరాల మోడల్ వైపు కదులుతోంది. JLL కూడా భవిష్యత్ GCCలు ఒక్క నగరంపై ఆధారపడకుండా మల్టీ-హబ్ విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నాయని చెబుతోంది. ఖర్చు, ప్రతిభ, మౌలిక వసతులు, వ్యాపార కొనసాగింపు, రిస్క్‌ను విభజించడం వంటి కారణాలతో కంపెనీలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ నగరాల్లో కార్యకలాపాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నాయి.

ఈ మార్పులో హైదరాబాద్ పెద్ద స్థాయి GCCలు, ఐటీ ఉద్యోగాలు, బిజినెస్ ఆపరేషన్స్‌కు బలమైన కేంద్రంగా ఎదుగుతోంది. విశాఖపట్నం డేటా సెంటర్లు, AI మౌలిక వసతులు, అంతర్జాతీయ కనెక్టివిటీ వంటి ప్రత్యేక రంగాలపై దృష్టి పెడుతోంది. పుణే ఆటోమోటివ్, ఇంజినీరింగ్ టెక్నాలజీలో తన ప్రత్యేకతను బలోపేతం చేసుకుంటోంది. అదే సమయంలో అమరావతి కొత్త రాజధాని మౌలిక వసతులతో టెక్నాలజీ, ఫైనాన్స్, ఇన్నోవేషన్ రంగాలకు అవకాశాలను సృష్టించుకునే దిశలో ఉంది.

భారత్‌కు కావాల్సింది మరో ఒక్క బెంగళూరు కాదు

భారత ఐటీ, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఇప్పటికే వందల బిలియన్ డాలర్ల స్థాయిలో ఉంది. NASSCOM ప్రకారం FY2025లో భారత IT పరిశ్రమ ఎగుమతి ఆదాయం సుమారు 224 బిలియన్ డాలర్లుగా అంచనా వేయబడింది. ఇంత పెద్ద పరిశ్రమను ఒకే నగరంపై ఆధారపరచడం భవిష్యత్‌లో మౌలిక వసతులపై అధిక ఒత్తిడిని పెంచే ప్రమాదం ఉంది.

అందుకే భారత్‌కు “మరో ఒక బెంగళూరు” మాత్రమే కాదు.. తమ తమ ప్రత్యేక బలాలతో ఎదిగే అనేక టెక్ నగరాలు అవసరం. బెంగళూరు తన హై-ఎండ్ R&D, AI, స్టార్టప్ సామర్థ్యాన్ని కొనసాగిస్తూనే ఉండాలి. హైదరాబాద్ కొత్త GCCల ప్రవాహాన్ని స్వీకరించాలి. విశాఖ డేటా, AI మౌలిక వసతుల కేంద్రంగా ఎదగాలి. పుణే ఆటో టెక్‌లో మరింత ముందుకు వెళ్లాలి. అమరావతి కొత్త తరహా టెక్, ఫైనాన్షియల్, ఇన్నోవేషన్ ఎకోసిస్టమ్‌ను నిర్మించాలి.

చివరికి ఇది ఒక నగరం ఓడిపోవడం గురించి కాదు. భారత టెక్నాలజీ రంగం ఒకే మహానగరంపై ఆధారపడే దశను దాటి.. అనేక నగరాలు, అనేక నైపుణ్యాలు, అనేక రంగాలతో కూడిన బలమైన జాతీయ టెక్ నెట్‌వర్క్‌గా మారుతున్న సంకేతం. అయితే ఈ మార్పు విజయవంతం కావాలంటే కొత్త నగరాలు కంపెనీలను ఆకర్షించడం మాత్రమే కాకుండా నీరు, రవాణా, విద్యుత్, గృహ వసతి, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వేగవంతమైన అనుమతులు వంటి అంశాల్లో కూడా బెంగళూరు ఎదుర్కొన్న సమస్యలను ముందుగానే పరిష్కరించుకోవాలి.