74 ఏళ్ల పల్నాడు కల సాకారం! రూ. 3,227 కోట్లతో వరికపూడిశెల లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ మెగా ప్రాజెక్ట్!

• రూ. 3,227 కోట్లతో మెగా ప్రాజెక్ట్: 84,500 ఎకరాలకు కృష్ణా జలాలు!

• మాచర్ల, వెల్దుర్తి, దుర్గి, కారంపూడి మండలాల్లో 20 వేల మందికి తాగునీటి భరోసా!

• భూసేకరణకు రూ. 63.14 కోట్లు విడుదల: ఎంపీ లావు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వెల్లడి!

Palnadu: ఆసియా ఖండంలోనే అతిపెద్ద మానవ నిర్మిత జలాశయాల్లో ఒకటైన నాగార్జున సాగర్ ప్రాజెక్ట్ పక్కనే ఉన్నప్పటికీ, పల్నాడు మెట్ట ప్రాంతాలైన మాచర్ల, వెల్దుర్తి, దుర్గి, కారంపూడి మండలాలకు తాగునీరు, సాగునీరు అందడం దశాబ్దాలుగా తీరని సమస్యగా మిగిలిపోయింది. ఈ తీవ్ర నీటి ఎద్దడిని శాశ్వతంగా పరిష్కరించాలనే సంకల్పంతో ఉమ్మడి మద్రాస్ రాష్ట్ర హయాంలోనే, అంటే 1952లోనే వరికపూడిశెల ఎత్తిపోతల పథకానికి (Varikapudisela Lift Irrigation Project) పునాది పడింది. అయితే పాలకుల నిర్లక్ష్యం, రాజకీయ ప్రాధాన్యతలు మారడం, తీవ్రమైన అటవీ అనుమతుల చిక్కుల కారణంగా ఈ ప్రాజెక్ట్ ఏళ్ల తరబడి కాగితాలకే పరిమితమై పల్నాడు రైతాంగానికి నిరాశనే మిగిల్చింది.

ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు రాష్ట్ర రాజకీయ చరిత్రలోనే ఎక్కడా లేని ఒక విచిత్రమైన రికార్డు ఉంది. గత కొన్ని దశాబ్దాల కాలంలో నలుగురు ముఖ్యమంత్రులు ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం ఏకంగా నాలుగు సార్లు శంకుస్థాపన రాళ్లు వేశారు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా నారా చంద్రబాబు నాయుడు 1996లో మొదటిసారి శిలాఫలకం వేయగా, ఆ తర్వాత 2008లో దివంగత ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డి రెండోసారి శంకుస్థాపన నిర్వహించారు. అనంతరం రాష్ట్ర విభజన తర్వాత 2017లో నవ్యాంధ్ర ముఖ్యమంత్రిగా చంద్రబాబు నాయుడు మూడోసారి శంకుస్థాపన చేశారు. గత ప్రభుత్వ హయాంలో 2023 నవంబర్ 15న అప్పటి సీఎం వై.ఎస్. జగన్మోహన్ రెడ్డి ఫేజ్-1 పనుల కోసం నాలుగోసారి శంకుస్థాపన చేశారు. ఇన్నిసార్లు శిలాఫలకాలు మారినా క్షేత్రస్థాయిలో పనులు మాత్రం దశాబ్దాల పాటు ముందుకు సాగలేదు.

ప్రాజెక్ట్ పనులు గ్రౌండ్ లెవెల్‌లో ప్రారంభం కాకపోవడానికి ప్రధాన సాంకేతిక, న్యాయపరమైన అడ్డంకి అటవీ అనుమతులే. ఈ ప్రాజెక్ట్ తాలూకు ప్రధాన కాలువలు, భారీ పైప్‌లైన్లు ప్రయాణించే గంగులకుంట, గొట్టిపాళ్ల వంటి అటవీ ప్రాంతాలు అత్యంత రక్షిత ప్రాంతమైన నల్లమల టైగర్ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్ (Nallamala Tiger Reserve) పరిధిలోకి వస్తాయి. పులుల సంరక్షణ కేంద్రం కావడంతో కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ, వన్యప్రాణి విభాగాల నుంచి అనుమతులు రాబట్టడానికి దశాబ్దాల కాలం పట్టింది. సుదీర్ఘ ప్రక్రియ, సంప్రదింపుల అనంతరం 2023 ఏప్రిల్‌లో నేషనల్ బోర్డ్ ఫర్ వైల్డ్ లైఫ్ (NBWL) నుంచి ఈ ప్రాజెక్ట్‌కు అధికారికంగా పర్యావరణ, వన్యప్రాణి క్లియరెన్స్ లభించడంతో అసలైన అడ్డంకి తొలగిపోయింది.

రాష్ట్రంలో నూతనంగా ఏర్పడిన కూటమి ప్రభుత్వం వరికపూడిశెల ప్రాజెక్ట్ స్కేల్ మరియు నిర్మాణ పరిధిని సమూలంగా మార్చేసింది. గతంలో కేవలం 24,900 ఎకరాల ఆయకట్టుకు మాత్రమే సాగునీరు అందించాలని భావించగా, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం దాని పరిధిని ఏకంగా 84,500 ఎకరాలకు విస్తరిస్తూ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఆయకట్టు పెరగడంతో పాటు ప్రాజెక్ట్ సమగ్ర నిర్మాణ బడ్జెట్‌ను రూ. 3,227 కోట్లకు పెంచింది. దీని ద్వారా మాచర్ల, వెల్దుర్తి, దుర్గి, కారంపూడి మండలాల్లోని లక్షలాది ఎకరాల బీడు భూములకు కృష్ణా జలాలు అందడంతో పాటు, ఆయా గ్రామాల్లోని సుమారు 20,000 మందికి పైగా స్థానిక ప్రజలకు శాశ్వతంగా శుద్ధి చేసిన తాగునీరు లభించేలా మెగా మాస్టర్ ప్లాన్ సిద్ధమైంది.

ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ పనులను వేగవంతం చేసేందుకు పైప్‌లైన్ పనులు, మొదటి విడత భూసేకరణ (Land Acquisition) నిమిత్తం ప్రభుత్వం రూ. 63.14 కోట్లు విడుదల చేసిందని నరసరావుపేట ఎంపీ లావు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వెల్లడించారు. జనవరి నాటికి భూములు ఇచ్చే రైతులతో సంప్రదింపులు ముగించి, ఎలాంటి దళారీలు లేకుండా నేరుగా రైతుల బ్యాంక్ ఖాతాల్లోనే పరిహారం జమ చేసి భూసేకరణను పూర్తి చేస్తామని తెలిపారు. అలాగే నవంబర్ 15 నాటికి ప్రాజెక్ట్ సమగ్ర నివేదిక (DPR) ఖరారు చేయడంతో పాటు, నవంబర్ 11, 12 తేదీల్లో కీలకమైన పర్యావరణ పబ్లిక్ హియరింగ్ పూర్తి చేసేలా కార్యాచరణను ఖరారు చేశారు.

రాష్ట్ర జలవనరుల శాఖ మంత్రి నిమ్మల రామానాయుడు అధికారులతో ప్రత్యేక సమీక్ష నిర్వహించి, వరికపూడిశెల పనులపై కఠినమైన డెడ్‌లైన్లు నిర్దేశించారు. ప్రాజెక్టుకు అత్యవసరమైన 586 ఎకరాల భూసేకరణ ప్రక్రియను కేవలం 4 నెలల వ్యవధిలోనే పూర్తి చేయాలని అధికారులను ఆదేశించారు. డీపీఆర్ ఆమోదం, పర్యావరణ పబ్లిక్ హియరింగ్ ముగిసిన వెంటనే వేగంగా టెండర్లు పిలిచి పనులు మొదలుపెట్టాలని స్పష్టం చేశారు. ప్రభుత్వం యుద్ధప్రాతిపదికన ఫైళ్లను క్లియర్ చేస్తుండటంతో, ఎన్నో దశాబ్దాలుగా ఎదురుచూస్తున్న పల్నాడు రైతుల 74 ఏళ్ల వరికపూడిశెల చిరకాల స్వప్నం త్వరలోనే సాకారం కానుందనే గట్టి నమ్మకం వ్యక్తమవుతోంది.