Kondaveedu Fort: రాత్రికి రాత్రే మారిపోయాయిన ఊరి రూపురేఖలు... 700 ఏళ్ల నాటి కొండవీటి కోట వెనుక అసలు రహస్యం ఇదే!
Kondaveedu Fort: గుంటూరు జిల్లాలోని కొండవీటి కోట 14వ శతాబ్దంలో ప్రోలయ వేమారెడ్డి నిర్మించిన పటిష్ట గిరిదుర్గం. ఈ రాజధాని కేంద్రంగానే విజయవాడ సమీపంలోని కంచికచర్ల (కంచి త్యాగం చేసిన ప్రదేశం), పేరకలపాడు, పొన్నవరం, అమీనాబాద్, చంగిజ్ ఖాన్ పేట వంటి అనేక చారిత్రక గ్రామాలు రూపుదిద్దుకున్నాయి. శ్రీనాథ మహాకవి వైభవం మరియు కత్తుల బావి ఉదంతం ఈ కోట చరిత్రలోనే చోటు చేసుకున్నాయి.
68 మంది పాలెగాళ్లను బలితీసుకున్న 'కత్తుల బావి': కొండవీటి రక్తసిక్త చరిత్ర!
శ్రీనాథుడి కవిత్వం నుండి చివరి రోజుల వరకు: కొండవీటి రాజసంతో ముడిపడిన జీవితం.
అమీనాబాద్, చంగిజ్ ఖాన్ పేట గ్రామాలు ఎలా ఏర్పడ్డాయి?: సుల్తానుల పాలనా గుర్తులు
Kondaveedu Fort: గుంటూరు జిల్లాలోని పర్వత శ్రేణుల మధ్య వెలసిన కొండవీటి కోట (Kondaveedu Fort) కేవలం ఒక రాతి నిర్మాణం మాత్రమే కాదు. దాదాపు 700 సంవత్సరాల క్రితం కోస్తాంధ్ర రాజకీయ, సాంస్కృతిక మరియు వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు ఇది ప్రధాన కేంద్రంగా వర్ధిల్లింది. ఈ కోట కేంద్రంగా జరిగిన పరిణామాలు, రెడ్డి రాజుల పరిపాలన, శ్రీనాథుని కవిత్వం, మరియు కంచి, పేరి, పొన్ని వంటి పాత్రల వల్ల ఏర్పడిన చారిత్రక గ్రామాల పూర్తి వివరాలు...
కాకతీయుల పతనం మరియు రెడ్డి రాజ్యావిర్భావం
సామాన్య శకం 1290 ప్రాంతంలో కాకతీయ రాజ్యంలో ప్రతాపరుద్రుడి పాలన సాగుతున్న సమయంలో, నాయంకర వ్యవస్థలో వెలమల ప్రాబల్యం పెరిగింది. దీనివల్ల సామ్రాజ్య వ్యాప్తంగా తీవ్ర వర్గపోరు నెలకొంది. అదే సమయంలో కృష్ణా తీరంలోని చెదలవాడ గ్రామంలో దొంతి అల్లాడరెడ్డి అనే రైతుకు పొలంలో పెద్ద ఎత్తున నిధి లభించింది. ఊరి వారి కుట్రల నుండి తప్పించుకోవడానికి అతడు ఓరుగల్లు పారిపోయి, వ్యాపారాలు చేసి ధనవంతుడయ్యాడు. అతని కొడుకు ప్రోలారెడ్డి ధరణికోటలో స్వతంత్ర పాలన ప్రారంభించాడు.
ప్రోలారెడ్డి స్పర్శవేది అనే రసవాద వస్తువు ద్వారా మరింత ఐశ్వర్యాన్ని సంపాదించాడు. వేముడు అనే కోమటి సాధించిన స్పర్శవేదిని దొంగిలించి, వేముడి మరణానికి కారణమవడంతో పండితుల సలహా మేరకు పాప పరిహారార్థం తన వంశంలో అందరికీ 'వేమ' అనే పేరు కలిసొచ్చేలా పేర్లు పెట్టుకున్నాడు. అతని కుమారుడే ప్రోలయ వేమారెడ్డి. క్రీ.శ. 1325లో ఓరుగల్లు సుల్తానుల వశమైనప్పుడు, ప్రోలయ వేమారెడ్డి అద్దంకిని రాజధానిగా చేసుకుని రెడ్డి రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు.
కొండవీటి గిరిదుర్గ నిర్మాణం
అద్దంకి స్థలదుర్గం కావడంతో శత్రువుల దాడులను తట్టుకోలేదని భావించిన ప్రోలయ వేమారెడ్డి, సమీపంలో ఉన్న కొండవీటి పర్వత శ్రేణులలో పటిష్టమైన గిరిదుర్గాన్ని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ కొండవీటి పర్వతాలు 50 కిలోమీటర్ల చుట్టుకొలతతో దట్టమైన అడవులతో నిండి ఉండేవి.
ఈ కొండలలోని 50 శిఖరాలను కలుపుతూ బురుజులతో కూడిన భారీ కోటగోడను నిర్మించారు. కొండల పైన చదునైన ప్రదేశంలో వెదుళ్ల చెరువు, ముత్యాలమ్మ చెరువు, పుట్టాలమ్మ చెరువులను తవ్వించారు. పుట్టకోట (నేటి కొత్తపాలెం), కొండ దిగువన కుండిన నగరం వంటి గ్రామాలు ఏర్పడ్డాయి. ప్రోలయ వేమారెడ్డి తన కుమార్తె వేమాంబకు, ఆమె ద్వారా మనుమరాలు ఐలమ్మకు ఇచ్చిన భూములే నేటి సొలస, ఐలవరం గ్రామాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
అనవోతారెడ్డి, అనవేమారెడ్డిల స్వర్ణయుగం
ప్రోలయ వేమారెడ్డి తర్వాత అతని కుమారుడు అనవోతారెడ్డి రాజయ్యాడు. ఇతని కాలంలో మోటుపల్లి ఓడరేవు ద్వారా విదేశీ వర్తకం విశేషంగా సాగి రాజ్యం ధనవంతమైంది. తురకల దాడుల్లో దెబ్బతిన్న అమరావతిలోని అమరేశ్వరాలయానికి ఈయనే పునఃప్రతిష్ట చేశాడు.
ఆ తర్వాత అనవోతారెడ్డి తమ్ముడు అనవేమారెడ్డి కొండవీటి సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఇతడు మహా రాజకీయ వేత్త. ముల్లగూరు అనే గ్రామాన్ని నిర్మించి ముల్లాంకురేశ్వరి ఆలయాన్ని కట్టించాడు. ఓరుగల్లు నుంచి వలస వచ్చిన పండితులు, పామరులకు ఆశ్రయం కల్పించాడు.
కంచి, పేరి, పొన్నిల కథ మరియు గ్రామాల ఆవిర్భావం
అనవేమారెడ్డి పాలనా కాలంలో జీవనం వెతుక్కుంటూ కంచి, పేరి, పొన్ని అనే ముగ్గురు అందమైన నాట్య, సంగీత విద్వాంసురాళ్లు (వేశ్యలు) కొండవీటికి వచ్చారు. అనవేమారెడ్డిని తమ కళలతో మెప్పించి కృష్ణా తీరంలో అగ్రహారాలు బహుమతిగా పొందారు.
కంచికచర్ల (కంచి): కంచి తనకు ఇచ్చిన అగ్రహారంలో పెద్ద చెరువును తవ్వించింది. ఒక ఏడాది భారీ వర్షాలకు చెరువు కట్ట తెగి గ్రామం మునిగిపోయే ప్రమాదం రాగా, కంచి తన సమస్త ఆభరణాలు ధరించి ఆ గండిలో దిగి ఆత్మార్పణ చేసుకుంది. ఆమె త్యాగానికి గుర్తుగా నిర్మించిన గుడే కంచాలమ్మ గుడి. ఆ చెరువే కంచాలమ్మ చెరువు, ఆ గ్రామమే నేటి కంచికచర్ల.
పేరకలపాడు (పేరి): పేరి తన అగ్రహారంలో చెరువు తవ్వించి, మధ్యలో రావూరి వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని, కట్టపై శివాలయాన్ని కట్టించింది. ఆమె మరణానంతరం కట్టబడిన గుడే పేరకలమ్మ గుడి, ఆ ఊరే పేరకలపాడు.
పొన్నవరం (పొన్ని): మూడవ సోదరి పొన్ని తవ్వించిన చెరువు, గ్రామం కాలక్రమేణా పొన్నవరంగా మారాయి.
శ్రీనాథ మహాకవి మరియు కత్తుల బావి ఉదంతం
రెడ్డి రాజుల కాలంలో సాహిత్య వైభవం శిఖరాగ్రానికి చేరింది. కవిసార్వభౌముడైన శ్రీనాథుడు కొండవీటి ఆస్థానంలో విద్యాధికారిగా, శాసన లేఖకుడిగా ఉన్నాడు. శ్రీనాథుని బాల్య స్నేహితుడు అవచి తిప్పయ్య దేశ విదేశాలతో వ్యాపారం చేసి గొప్ప నౌకా వర్తకుడిగా మారాడు.
కాలక్రమేణా కొండవీడు ఒరిస్సా గజపతులు, ఆ తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యం ఆధీనంలోకి వచ్చింది. విజయనగర పాలకుడు అచ్యుతదేవరాయల ప్రతినిధిగా వచ్చిన రామయ్య భాస్కరుడు తిరుగుబాటు చేస్తున్న 68 మంది పాలెగాళ్లను గోపీనాథస్వామి గుడి ముందు తవ్వించిన బావిలో కత్తులు అమర్చి, అందులో పడేసి చంపించాడు. ఈ ప్రదేశమే నేటి 'కత్తుల బావి'.
ముస్లిం సుల్తానుల పాలన మరియు అమీనాబాద్, చంగిజ్ ఖాన్ పేట
తల్లికోట యుద్ధం (1565) తర్వాత విజయనగరం కుప్పకూలడంతో గోల్కొండ సుల్తానులు కొండవీటిని వశపరచుకున్నారు. గోల్కొండ ప్రతినిధిగా వచ్చిన అమీన్ ముల్క్ అత్యంత క్రూరుడిగా పేరుగాంచాడు. అతడు ముల్లగూరులోని మూలాంకురేశ్వరి ఆలయాన్ని, శివలింగాన్ని పగలగొట్టి మసీదుగా మార్చాడు. ఆ గ్రామానికి అమీనాబాద్ అని పేరు పెట్టాడు.
అమీన్ ముల్క్ అరాచకాలపై ప్రజలు గోల్కొండ నవాబుకు ఫిర్యాదు చేయడంతో నవాబు అతని కళ్లు పొడిపించి శిక్షించాడు. అతని తర్వాత వచ్చిన సేనాధిపతి చంగిజ్ ఖాన్ పేరు మీదనే చంగిజ్ ఖాన్ పేట ఏర్పడింది. ఈ చంగిజ్ ఖాన్ పేటలోనే ప్రసిద్ధ వెన్నముద్ద కృష్ణస్వామి ఆలయం (ఇస్కాన్ సంరక్షణలో ఉన్నది) నిర్మించబడింది.
సుల్తానుల దాడుల్లో కొండవీటి కోటపై ఉన్న అనేక దేవాలయాలు కూల్చివేతకు గురయ్యాయి. అయితే స్థానిక ప్రజలు ఆ ప్రాచీన శిథిల రాళ్లను, స్తంభాలను తమ తమ గ్రామాలకు తరలించి నూతన దేవాలయాల నిర్మాణంలో వాడుకున్నారు. గుంటూరులోని నరసింహస్వామి ఆలయంలో కూడా ఈ కొండవీటి రాళ్లను ఉపయోగించారు. ఇలా 700 సంవత్సరాల రెడ్డి రాజుల వైభవం, త్యాగాలు మరియు విచారకరమైన పరిణామాలు నేటికీ ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా అనేక గ్రామాలు, ఆలయాల రూపంలో సజీవంగా నిలిచి ఉన్నాయి.
Tags
Be the first to react
