తెలుగు భాషా దినోత్సవం: సామాన్యుడి నోట పలికే తెలుగుకు గిడుగు చూపిన బాట!

ఆగస్టు 29న తెలుగు భాషా దినోత్సవం.. వ్యవహారిక భాషోద్యమంతో తెలుగును ప్రజలకు చేరువ చేసిన గిడుగు రామమూర్తి పంతులు

తెలుగు.. మన భావాలను, మన అనుభూతులను సహజంగా వ్యక్తం చేసే మాతృభాష. ఇంట్లో మాట్లాడే మాట నుంచి సాహిత్యం, విద్య, పరిపాలన వరకు తెలుగు మన జీవితంలో అంతర్భాగంగా ఉంది. అయితే ఒకప్పుడు పుస్తకాల్లో కనిపించే తెలుగు, ప్రజలు రోజువారీ జీవితంలో మాట్లాడే తెలుగుకు చాలా దూరంగా ఉండేది. ఆ అంతరాన్ని తగ్గించేందుకు జీవితాంతం కృషి చేసిన మహనీయుడు గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు.

ఆయన జయంతిని పురస్కరించుకుని ప్రతి ఏడాది ఆగస్టు 29న తెలుగు భాషా దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ రోజు తెలుగు భాష గొప్పతనాన్ని గుర్తు చేసుకోవడంతో పాటు, భాషను సామాన్య ప్రజలకు చేరువ చేసిన గిడుగు సేవలను స్మరించుకునే సందర్భంగా నిలుస్తోంది.

గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు ఎవరు?
గిడుగు వెంకట రామమూర్తి 1863 ఆగస్టు 29న ప్రస్తుత శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని పర్వతాలపేటలో జన్మించారు. 1940లో కన్నుమూశారు. ఆయన కేవలం రచయిత మాత్రమే కాదు. ఉపాధ్యాయుడు, భాషావేత్త, చరిత్ర పరిశోధకుడు, శాసన పరిశోధకుడు, విద్యావేత్త, సామాజిక దార్శనికుడిగా పలు రంగాల్లో సేవలు అందించారు.

ఆయన కాలంలో విద్య, పుస్తకాలు, సాహిత్యంలో గ్రాంథిక తెలుగు ఆధిపత్యం ఉండేది. సంస్కృత పదజాలం ఎక్కువగా ఉండే ఈ భాష సామాన్యులకు అంత సులభంగా అర్థమయ్యేది కాదు. ప్రజలు మాట్లాడే సహజమైన భాషకు సాహిత్యం, విద్యలో తగిన స్థానం లేదని గిడుగు గుర్తించారు.

గ్రాంథికానికి బదులు వ్యవహారిక తెలుగు
గిడుగు రామమూర్తి పంతులుగారి అత్యంత గొప్ప కృషి వ్యవహారిక భాషోద్యమం. ప్రజలు రోజూ మాట్లాడే భాషలోనే విద్య, రచనలు ఉండాలని ఆయన బలంగా వాదించారు.

ఆయన దృష్టిలో భాష అంటే కేవలం పండితుల కోసం ఉండే సాధనం కాదు. సాధారణ వ్యక్తి కూడా చదివి అర్థం చేసుకునేలా ఉండాలి. అందుకే క్లిష్టమైన గ్రాంథిక శైలికి బదులుగా సులభమైన, సహజమైన వ్యవహారిక తెలుగును ప్రోత్సహించారు. ఈ ఉద్యమం వల్ల తెలుగు రచన, విద్య సామాన్య ప్రజలకు మరింత చేరువయ్యాయి. ఇది కేవలం భాషా శైలిలో మార్పు కాదు. తెలుగు చదువు కొద్దిమంది పండితులకే పరిమితం కాకుండా సామాన్య ప్రజలకు చేరేలా చేసిన సామాజిక మార్పు కూడా.

విద్యారంగంలో కీలక మార్పులకు బాట
పిల్లలకు అర్థమయ్యే భాషలోనే బోధన జరగాలని గిడుగు భావించారు. పాఠ్యపుస్తకాల్లో కూడా ప్రజలకు సులభంగా అర్థమయ్యే భాషను ఉపయోగించాలని సూచించారు.

భాషను కష్టతరం చేస్తే విద్యకు దూరం పెరుగుతుందని ఆయన గుర్తించారు. అందుకే విద్యార్థుల భాషా అవగాహన, చదువుపై ఆసక్తి పెరిగేలా సరళమైన తెలుగుకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

గిడుగు ఉద్యమం తరువాత తెలుగు వచనంలో కూడా కొత్త మార్పులు కనిపించాయి. సాహిత్యం, పత్రికలు, విద్యా రచనల్లో ప్రజల భాషకు మరింత ప్రాధాన్యం పెరిగింది. ఆధునిక తెలుగు వచన రూపుదిద్దుకోవడంలో ఆయన పాత్ర అందుకే ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడుతుంది.

సవర గిరిజన భాష కోసం కూడా కృషి
గిడుగు సేవలు కేవలం తెలుగు భాషకే పరిమితం కాలేదు. శ్రీకాకుళం ప్రాంతంలోని సవర గిరిజనుల భాషపై కూడా ఆయన పరిశోధన చేశారు. గిరిజనుల భాష, సంస్కృతిని అర్థం చేసుకుని వారికి విద్య అందించేందుకు ఆయన కృషి చేశారు. సవర భాషపై అధ్యయనం చేసి దాని అభివృద్ధికి పనిచేశారు. భాష అనేది ప్రజల జీవన విధానంతో ముడిపడి ఉంటుందని ఆయన ఆచరణ ద్వారా చూపించారు.

భాషావేత్తగా గిడుగు ప్రత్యేకత
గిడుగు రామమూర్తి పంతులు భాషను కేవలం సాహిత్య కోణంలో చూడలేదు. భాష ఎలా మారుతుంది? ప్రజలు ఎలా మాట్లాడుతున్నారు? వారి మాటల్లోని సహజత్వాన్ని రచనల్లోకి ఎలా తీసుకురావాలి? అనే అంశాలను కూడా పరిశీలించారు.

అందుకే ఆయనను ఆధునిక తెలుగు భాషా నిర్మాతల్లో ముఖ్యుడిగా గుర్తిస్తారు. ఆయన ఆలోచనలు తరువాతి తరాల రచయితలు, విద్యావేత్తలు, భాషా పరిశోధకులపై ప్రభావం చూపాయి.

ఎందుకు ఆగస్టు 29నే?
గిడుగు వెంకట రామమూర్తి పంతులు 1863 ఆగస్టు 29న జన్మించారు. ఆయన తెలుగు భాషకు చేసిన అపార సేవలకు గుర్తుగా ఆయన జయంతి రోజును తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా పాటిస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఈ రోజున భాషా కార్యక్రమాలు, సాహిత్య సమావేశాలు, వ్యాసరచన, వక్తృత్వం వంటి కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ తెలుగు భాషపై అవగాహన పెంచుతున్నారు.

నేటి తరానికి గిడుగు సందేశం
కాలం మారింది. సాంకేతికత పెరిగింది. మాట్లాడే విధానం మారింది. సోషల్ మీడియా, డిజిటల్ ప్రపంచంలో కొత్త పదాలు తెలుగులోకి వస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ గిడుగు చూపిన మార్గం నేటికీ ప్రాసంగికమే.

భాష ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా ఉండాలి. ప్రజల జీవితంతో ముడిపడి ఉండాలి. చదువుకు, జ్ఞానానికి భాష అడ్డంకిగా కాకుండా వారధిగా మారాలి అనే ఆయన ఆలోచన నేటి తరానికి కూడా ఎంతో విలువైనది.

తెలుగు భాషా దినోత్సవం కేవలం ఒక జయంతి వేడుకగా కాకుండా మనం తెలుగును ఎంతగా ఉపయోగిస్తున్నాం, తరువాతి తరాలకు ఎంతగా అందిస్తున్నాం అనే విషయాన్ని ఆలోచించాల్సిన రోజుగా మారాలి.

గిడుగు రామమూర్తి పంతులు తెలుగు భాషను పండితుల గదుల నుంచి సామాన్యుల ఇళ్లకు తీసుకువచ్చే ప్రయత్నం చేశారు. అందుకే ఆయనను వ్యవహారిక భాషోద్యమ పితామహుడిగా తెలుగు సమాజం గౌరవంగా స్మరించుకుంటోంది. ఆయన చూపిన దారిలో తెలుగు మరింత సరళంగా, జీవంతో, ప్రజల నిత్య జీవితంలో భాగంగా ముందుకు సాగడమే ఆయనకు ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.

ఈ సందర్భంగా తెలుగు ప్రజలందరికీ ఆంధ్రప్రవాసి తరపున తెలుగు భాషా దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు.