చైనాను గట్టి దెబ్బ కొట్టిన అమెరికా వ్యాఖ్య ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో గట్టిగా వినిపిస్తోంది. సోషలిస్ట్ దేశమైన వెనిజులా గత రెండు దశాబ్దాలుగా చైనాకు కీలక వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా నిలిచింది. ముఖ్యంగా హ్యూగో చావేజ్ పాలన నుంచే చైనా–వెనిజులా సంబంధాలు బలపడ్డాయి. ఎనర్జీ, మైనింగ్, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్, స్పేస్ టెక్నాలజీ, టెలికమ్యూనికేషన్స్ వంటి రంగాల్లో చైనా లక్షల కోట్ల రూపాయల విలువైన పెట్టుబడులు పెట్టింది. వెనిజులాలోని చమురు నిల్వలు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దవిగా ఉండటంతో, ఆ దేశాన్ని చైనా తన ఎనర్జీ భద్రతకు కీలకంగా భావించింది. ఈ క్రమంలోనే చైనా బ్యాంకులు వెనిజులాకు వేల కోట్ల రూపాయల అప్పులు ఇచ్చాయి. వాటికి ప్రతిఫలంగా చమురు రూపంలో చెల్లింపులు చేసుకునే ఒప్పందాలు కుదిరాయి.
అయితే కాలక్రమేణా వెనిజులా తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది. మదురో పాలనలో ద్రవ్యోల్బణం అదుపు తప్పి, కరెన్సీ విలువ పూర్తిగా పడిపోయింది. ఫలితంగా చైనాకు ఇచ్చిన అప్పులను నగదు రూపంలో తీర్చలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీనిని అవకాశంగా మలుచుకున్న చైనా, తక్కువ ధరకు భారీగా చమురు దిగుమతి చేసుకుంటూ లాభపడింది. ఇది చైనాకు తాత్కాలికంగా అనుకూలంగా కనిపించినా, దీర్ఘకాలంలో వెనిజులా రాజకీయ అస్థిరత చైనా పెట్టుబడులకు పెద్ద ముప్పుగా మారింది.
ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా జోక్యం కీలక మలుపు తిప్పింది. లాటిన్ అమెరికాలో తన ప్రభావాన్ని తిరిగి బలోపేతం చేయాలన్న లక్ష్యంతో అమెరికా, వెనిజులాలో మదురో పాలనపై రాజకీయ, ఆర్థిక ఒత్తిడి పెంచింది. అంతర్గత అసంతృప్తి, ఆర్థిక పతనం, అంతర్జాతీయ ఒంటరితనం కలిసి మదురో ప్రభుత్వాన్ని కూల్చేశాయి. తాజాగా జరిగిన రాజకీయ పరిణామాలతో మదురో పాలన అంతమవ్వడం చైనాకు పెద్ద షాక్గా మారింది. ఎందుకంటే కొత్త ప్రభుత్వం చైనాతో కుదిరిన ఒప్పందాలను కొనసాగిస్తుందా లేదా అన్న అనిశ్చితి నెలకొంది.
ముఖ్యంగా చైనా పెట్టుబడులు, ఆయిల్ సరఫరా ఒప్పందాలపై నీలినీడలు కమ్ముకున్నాయి. కొత్త ప్రభుత్వం అమెరికా ప్రభావంలోకి వెళ్లితే, చైనాకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం తగ్గే అవకాశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఇప్పటికే అమెరికా కంపెనీలు వెనిజులా ఎనర్జీ రంగంలోకి తిరిగి అడుగుపెట్టేందుకు ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టాయి. ఇది చైనా ఆధిపత్యానికి ప్రత్యక్ష సవాల్గా మారనుంది. అంతేకాదు, వెనిజులాలో చైనా చేపట్టిన ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్, టెలికం, స్పేస్ ప్రాజెక్టుల భవిష్యత్తు కూడా ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
ఈ పరిణామాలు కేవలం వెనిజులాకే పరిమితం కావు. లాటిన్ అమెరికా మొత్తం మీద చైనా పెంచుకుంటున్న ప్రభావాన్ని కట్టడి చేయడమే అమెరికా దీర్ఘకాల లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. వెనిజులాలో మదురో పాలన కూల్చివేత ఆ వ్యూహంలో కీలక విజయం అని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. మరోవైపు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో అప్పుల ద్వారా ప్రభావం పెంచుకునే చైనా విధానానికి ఇది గట్టి హెచ్చరికగా మారింది. మొత్తం మీద చూస్తే, వెనిజులా రాజకీయ మార్పులతో చైనా పెట్టుబడులు, ఎనర్జీ భద్రత తీవ్ర అనిశ్చితిలో పడగా, అమెరికా మాత్రం తన భూకౌశలిక ప్రయోజనాల్లో మరో అడుగు ముందుకు వేసిందని చెప్పవచ్చు.
