అద్భుత టెక్నాలజీ! స్టార్ షిప్ను గాల్లోనే పట్టుకున్న స్పేస్ఎక్స్.. 26 ఉపగ్రహాల ప్రయోగం విజయవంతం!
SpaceX Starship Test Flight: అంతరిక్ష ప్రయోగాల రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థ స్పేస్ఎక్స్ (SpaceX) మరో కీలక ప్రయోగంతో ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షించింది. టెక్సాస్లోని స్టార్బేస్ ప్రయోగ కేంద్రం నుంచి ప్రయోగించిన భారీ స్టార్షిప్ (Starship) అంతరిక్ష ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేసుకుని భూమికి తిరిగి వస్తుండగా, ప్రయోగ వేదికపై ఏర్పాటు చేసిన భారీ యాంత్రిక చేతులతో గాల్లోనే పట్టుకోవడం విశేషంగా నిలిచింది. ‘మెకజిల్లా’ (Mechazilla)గా పిలిచే ఈ ప్రత్యేక వ్యవస్థ ద్వారా స్టార్షిప్ను నేలను తాకకముందే విజయవంతంగా పట్టుకున్నారు. అంతరిక్ష నౌకలను తిరిగి ఉపయోగించుకునే లక్ష్యంతో స్పేస్ఎక్స్ చేస్తున్న ప్రయోగాల్లో ఇది కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు.
అంతరిక్ష చరిత్రలో స్పేస్ఎక్స్ మరో సంచలనం.. గాల్లోనే స్టార్షిప్ను పట్టుకున్న ‘మెకజిల్లా’.. 26 స్టార్లింక్ ఉపగ్రహాల ప్రయోగం..
స్టార్షిప్ను పట్టుకున్న మెకజిల్లా.. సముద్రంలో పేలిపోయిన సూపర్ హెవీ బూస్టర్..
అమెరికా: అంతరిక్ష ప్రయోగాల రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థ స్పేస్ఎక్స్ (SpaceX) మరో కీలక ప్రయోగంతో ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షించింది. టెక్సాస్లోని స్టార్బేస్ ప్రయోగ కేంద్రం నుంచి ప్రయోగించిన భారీ స్టార్షిప్ (Starship) అంతరిక్ష ప్రయాణాన్ని పూర్తి చేసుకుని భూమికి తిరిగి వస్తుండగా, ప్రయోగ వేదికపై ఏర్పాటు చేసిన భారీ యాంత్రిక చేతులతో గాల్లోనే పట్టుకోవడం విశేషంగా నిలిచింది. ‘మెకజిల్లా’ (Mechazilla)గా పిలిచే ఈ ప్రత్యేక వ్యవస్థ ద్వారా స్టార్షిప్ను నేలను తాకకముందే విజయవంతంగా పట్టుకున్నారు. అంతరిక్ష నౌకలను తిరిగి ఉపయోగించుకునే లక్ష్యంతో స్పేస్ఎక్స్ చేస్తున్న ప్రయోగాల్లో ఇది కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు.
సుమారు 407 అడుగుల ఎత్తున్న స్టార్షిప్ ఈ ప్రయోగంలో దాదాపు 22 గంటల పాటు అంతరిక్షంలో గడిపింది. భూమికి సుమారు 265 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ప్రయాణిస్తూ మొత్తం 14 సార్లు భూమి చుట్టూ పరిభ్రమించింది. ఈ ప్రయాణంలో భాగంగా 26 స్టార్లింక్ ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి విజయవంతంగా విడుదల చేసింది. నిర్దేశిత అంతరిక్ష కార్యకలాపాలను పూర్తి చేసుకున్న అనంతరం భూమి వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించి, స్టార్బేస్ ప్రయోగ కేంద్రం వైపు దిగివచ్చింది.
ఈ ప్రయోగంలో అందరినీ ఆకట్టుకున్న ప్రత్యేక అంశం మెకజిల్లా వ్యవస్థ. స్టార్బేస్లోని ప్రయోగ టవర్కు భారీ యాంత్రిక చేతులను అమర్చారు. స్టార్షిప్ అంతరిక్షం నుంచి తిరిగి వచ్చి నిలువుగా కిందకు దిగుతున్న సమయంలో ఈ చేతులు దానిని పట్టుకునేలా ప్రత్యేకంగా రూపొందించారు. నౌక భూమిని తాకకుండా, ప్రయోగ టవర్కు అమర్చిన ఈ యాంత్రిక చేతులు దానిని గాల్లోనే పట్టుకుని స్థిరంగా నిలిపాయి. భారీ అంతరిక్ష నౌకను తిరిగి సురక్షితంగా స్వాధీనం చేసుకునే ఈ విధానం అంతరిక్ష సాంకేతికతలో కొత్త అవకాశాలకు మార్గం చూపుతోంది.
వాస్తవానికి ఈ ప్రయోగం ద్వారా స్పేస్ఎక్స్ ఒకేసారి రెండు ఘనతలను సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. స్టార్షిప్తో పాటు దానిని అంతరిక్షంలోకి తీసుకెళ్లే మొదటి దశ రాకెట్ అయిన సూపర్ హెవీ (Super Heavy) బూస్టర్ను కూడా గాల్లోనే పట్టుకోవాలని ప్రణాళిక రూపొందించింది. ఇలా ఒకే ప్రయోగంలో రాకెట్ రెండు దశలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంటే అది చారిత్రాత్మక విజయంగా నిలిచేది. అయితే స్టార్షిప్ను పట్టుకోవడంలో విజయం సాధించినప్పటికీ, సూపర్ హెవీ బూస్టర్ విషయంలో మాత్రం అనుకున్న ఫలితం దక్కలేదు.
భూమి వైపు తిరిగి వస్తున్న సమయంలో సూపర్ హెవీ బూస్టర్ ఇంజిన్లు నిర్ణీత సమయానికి ముందే ఆగిపోయాయి. ఈ ఇంజిన్లు ఎందుకు ముందుగానే నిలిచిపోయాయనే సాంకేతిక కారణాన్ని అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం స్పష్టంగా వెల్లడించలేదు. అయితే ఇంజిన్లు ముందుగానే ఆగిపోవడంతో బూస్టర్ నిర్దేశిత ల్యాండింగ్ స్థానానికి చేరుకునే సరైన స్థితిలో లేదని ఆటోమేటెడ్ గైడెన్స్ వ్యవస్థ గుర్తించింది. దీంతో ప్రయోగ కేంద్రం వద్ద పట్టుకునే ప్రయత్నం చేయకుండా, భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని బూస్టర్ దిశను మార్చింది.
ఈ క్రమంలో సూపర్ హెవీ బూస్టర్ను గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికో సముద్ర ప్రాంతం వైపు మళ్లించారు. అక్కడికి చేరుకున్న అనంతరం అది స్వయంచాలకంగా పేలిపోయింది. ప్రయోగ కేంద్రానికి లేదా పరిసర ప్రాంతాలకు ప్రమాదం కలగకుండా తీసుకున్న భద్రతా చర్యల్లో భాగంగానే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామంతో ఒకే ప్రయోగంలో రెండు దశలను పట్టుకోవాలన్న స్పేస్ఎక్స్ లక్ష్యం పూర్తికాకపోయినా, స్టార్షిప్ను విజయవంతంగా గాల్లో పట్టుకోవడం కీలక విజయంగా నిలిచింది.
ఈ ప్రయోగం వెనుక స్పేస్ఎక్స్ ప్రధాన లక్ష్యం రాకెట్లను పూర్తిగా తిరిగి ఉపయోగించుకునే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేయడం. ప్రస్తుతం ఫాల్కన్ (Falcon) రాకెట్లలో మొదటి దశ బూస్టర్ను తిరిగి తీసుకొచ్చి వినియోగించే విధానం అమల్లో ఉంది. అయితే పై దశను సాధారణంగా తిరిగి ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉండదు. స్టార్షిప్ వ్యవస్థలో మాత్రం మొదటి దశ సూపర్ హెవీ బూస్టర్తో పాటు రెండో దశ స్టార్షిప్ను కూడా తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని మళ్లీ ప్రయోగించాలన్నది కంపెనీ లక్ష్యం. ఇలా రెండు దశలను తిరిగి ఉపయోగించగలిగితే ప్రతి అంతరిక్ష ప్రయోగానికి అయ్యే ఖర్చును గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని భావిస్తున్నారు.
ముఖ్యంగా భవిష్యత్తులో చంద్రుడు, అంగారక గ్రహం (మార్స్)పై మానవులను పంపడం, అక్కడ నివాస కేంద్రాలను నిర్మించడం వంటి భారీ ప్రాజెక్టులకు ఈ సాంకేతికత ఎంతో అవసరం. భూమి నుంచి అంతరిక్షంలోకి భారీ మొత్తంలో పరికరాలు, ఇంధనం, నిర్మాణ సామగ్రిని తరలించాలంటే భారీ వ్యయం అవుతుంది. రాకెట్లోని రెండు దశలను తిరిగి ఉపయోగించగలిగితే ప్రయోగాల ఖర్చు తగ్గడంతో పాటు తరచుగా అంతరిక్ష ప్రయాణాలు నిర్వహించడం సాధ్యమవుతుంది. మార్స్పై మానవ నివాసాల ఏర్పాటుకు అవసరమైన రవాణా వ్యవస్థ అభివృద్ధిలో పూర్తి రీయూజబిలిటీ కీలక పాత్ర పోషించనుంది.
స్పేస్ఎక్స్ సాధించిన ఈ ప్రయోగాత్మక విజయంపై అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ నాసా (NASA) కూడా ప్రశంసలు తెలిపింది. ఈ ఘనతను ‘మ్యాజికల్’ అంటూ అభివర్ణించిన నాసా, మానవాళి మరోసారి చంద్రుడిపైకి వెళ్లే లక్ష్యానికి ఈ ప్రయోగం మరింత దగ్గర చేసిందని పేర్కొంది. చంద్రుడిపై భవిష్యత్తు మిషన్లతో పాటు అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో ప్రైవేటు సంస్థల సాంకేతిక అభివృద్ధి ఎంత కీలకమో ఈ ప్రయోగం మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
మొత్తంగా చూస్తే, సూపర్ హెవీ బూస్టర్ను తిరిగి పట్టుకునే ప్రయత్నం విఫలమైనప్పటికీ, 407 అడుగుల స్టార్షిప్ను మెకజిల్లా యాంత్రిక చేతులతో గాల్లోనే పట్టుకోవడం, 26 స్టార్లింక్ ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలోకి పంపడం ఈ ప్రయోగంలోని ప్రధాన విజయాలుగా నిలిచాయి. భవిష్యత్తులో రాకెట్లోని రెండు దశలను విజయవంతంగా తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునే స్థాయికి స్పేస్ఎక్స్ చేరుకుంటే, అంతరిక్ష ప్రయాణాల ఖర్చు తగ్గించడమే కాకుండా చంద్రుడు, మార్స్ యాత్రలకు కొత్త దారులు తెరుచుకునే అవకాశం ఉంది.
Tags
Be the first to react