Amaravati: గ్లోబల్ సిటీగా ఊపిరి పోసుకుంటున్న ఏపీ రాజధాని అమరావతి!

• అమరావతికి క్యూ కట్టిన ఐటీ దిగ్గజాలు: 1.4 లక్షల కోట్లతో గూగుల్ భారీ డేటా సెంటర్.
• ఆంక్షలు దాటి అగ్రిమెంట్: అమరావతికి విద్యుత్ కోసం రష్యాతో ఏపీ ఒప్పందం!
• వరద ముప్పు నిజమేనా? అమరావతి ప్లాన్ లో దాగి ఉన్న అతిపెద్ద 'డెత్ ట్రాప్'

Amaravati: ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి సరికొత్త భవిష్యత్తు నగరంగా రూపుదిద్దుకుంటోంది. దాదాపు 2200 ఏళ్ల క్రితం శాతవాహనుల రాజధానిగా వెలుగొందిన ఈ ప్రాంతం, రాష్ట్ర విభజన తర్వాత హైదరాబాద్‌ను కోల్పోయిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కొత్త ఆశాకిరణంగా మారింది. హైదరాబాద్‌ను కోల్పోవడంతో రాష్ట్రం 70 శాతం ఆదాయం, 99 శాతం ఐటీ ఎగుమతులు కోల్పోయింది. 2014లో 30 గ్రామాల పరిధిలోని 24,000 మంది రైతులు తమ 33,000 ఎకరాల సారవంతమైన భూములను స్వచ్ఛందంగా రాజధాని కోసం త్యాగం చేశారు. అయితే, గత ఐదేళ్లలో నిర్మాణ పనులు నిలిచిపోయి ఒక 'ఘోస్ట్ సిటీ'గా మారిన అమరావతి, 2024లో పాత ప్రభుత్వం మళ్లీ అధికారంలోకి రావడంతో సరికొత్త డిజైన్ మరియు అద్భుతమైన సాంకేతికతతో మళ్లీ ఊపిరి పోసుకుంటోంది.

రాజధానిలో భూ వివాదాలు మరియు అవినీతికి తావు లేకుండా అమరావతిని పూర్తిగా 'బ్లాక్ చైన్' సాంకేతికతతో నిర్మిస్తున్నారు. ప్రతి ప్లాట్‌ను డ్రోన్లు మరియు లైడార్ టెక్నాలజీతో కొలిచి, ఆస్తుల వివరాలను 'పాలిగాన్ బ్లాక్ చైన్'లో శాశ్వతంగా భద్రపరుస్తారు. భూ యజమానులకు క్యూఆర్ (QR) కోడ్ ఇస్తారు, దీనివల్ల భూమిపై పూర్తి స్పష్టత వస్తుంది. ఈ పారదర్శకతను చూసి గూగుల్ (Google) సంస్థ ఇక్కడ ఏకంగా 15 బిలియన్ డాలర్ల (1.4 లక్షల కోట్ల) భారీ పెట్టుబడితో డేటా సెంటర్‌ను నిర్మించడానికి ముందుకొచ్చింది. అలాగే భారతదేశపు మొట్టమొదటి క్వాంటం కంప్యూటింగ్ హబ్ కూడా అమరావతిలోనే ఏర్పాటు కాబోతోంది.

ఈ భారీ డేటా సెంటర్లు మరియు క్వాంటం హబ్‌లకు నిరంతరాయంగా విద్యుత్ సరఫరా చేయడానికి కేవలం సోలార్, పవన విద్యుత్ సరిపోదు. అందుకే రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షలను సైతం లెక్కచేయకుండా నేరుగా రష్యాకు చెందిన 'రోస్ ఆటమ్' (Rosatom) సంస్థతో ఒప్పందం చేసుకుంది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా అమరావతి ఇండస్ట్రియల్ పార్కులలో 'స్మాల్ మాడ్యులర్ రియాక్టర్స్' (SMR) అనే అణు విద్యుత్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసి 24 గంటల పాటు నిరంతర విద్యుత్ అందించనున్నారు. దీనితో పాటు విశాఖపట్నం తీరాన్ని కూడా ఒక నావల్ పవర్ హౌస్‌గా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

అయితే, అమరావతి నిర్మాణంలో ఒక అతిపెద్ద పర్యావరణ ముప్పు కూడా పొంచి ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ నగరాన్ని కృష్ణా నది వరద మైదానాల్లో (ఫ్లడ్ ప్లెయిన్స్) నిర్మిస్తున్నారు. భారీ వర్షాలు, తుఫాన్లు వచ్చినప్పుడు నగరంలోని కాలువల నీటిమట్టం కృష్ణా నది నీటిమట్టం కంటే కింద ఉంటుంది కాబట్టి వరద నీరు సహజంగా నదిలోకి వెళ్లదు. దీనిని నివారించడానికి ఉండవల్లి వద్ద ఒక సెకనుకు 5 లక్షల లీటర్ల (18,000 క్యూసెక్కుల) నీటిని పంపింగ్ చేసే భారీ పంపింగ్ స్టేషన్‌ను నిర్మిస్తున్నారు. ఒకవేళ విద్యుత్ వైఫల్యం జరిగినా, భారీ తుఫాను వచ్చినా ఈ నగరం నీట మునిగే ప్రమాదం ఉందని ప్రపంచ బ్యాంకు కూడా తన నివేదికలో హెచ్చరించింది.

ఎన్ని సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, బ్రెజిల్ రాజధాని బ్రసీలియా లేదా పూణేలోని లవాసా లాంటి నగరాల తరహాలో అమరావతి విఫలం కాదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇందుకు ప్రధాన కారణం, దీనికి ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకులు (ADB) నిధులు సమకూర్చుతుండటమే. పనులు జరిగిన మేరకే నిధులు విడుదలయ్యేలా షరతులు ఉండటంతో అవినీతికి అవకాశం ఉండదు. పైగా విజయవాడ, గుంటూరు లాంటి పెద్ద నగరాల మధ్యలో ఉండటం అమరావతికి కలిసొచ్చే అంశం. అన్నీ అనుకున్నట్లు జరిగితే రాబోయే రోజుల్లో అమరావతి భారతదేశానికే ఒక ఆదర్శవంతమైన భవిష్యత్ నగరంగా (నెక్స్ట్ షాంఘై) అవతరించడం ఖాయం.