దోసెలు, మిరియాల అన్నం.. పూటకో మెనుతో తిరుమల శ్రీవారికి నైవేద్యం రహస్యాలు!

• వైఖానస ఆగమ శాస్త్రం: తిరుమలలో ప్రసాదాల తయారీ వెనుక ఉన్న కఠిన నియమాలు.
• మామిడి, అశ్వత్థ కట్టెలతో వంట.. రుచి చూడకుండానే స్వామికి ప్రసాదాల సమర్పణ.
• ఉదయం బాలభోగం, రాత్రి శయనభోగం.. శ్రీవారికి మూడు పూటల నైవేద్యాలు ఇవే

తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి అనగానే మనందరికీ ముందుగా గుర్తొచ్చేది అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన లడ్డూ ప్రసాదం. కానీ, ఏడుకొండల వాడికి కేవలం లడ్డూ మాత్రమే కాకుండా మనం ఇంట్లో తినే కమ్మటి దోసెలు, అలాగే ఘాటైన మిరియాల అన్నం కూడా నైవేద్యంగా పెడతారన్న విషయం చాలా కొద్ది మందికి మాత్రమే తెలుసు. స్వామివారికి పూటకో రకమైన ప్రత్యేక మెను ఉంటుంది. స్వామివారికి సమర్పించే ఈ నైవేద్యాల వెనుక ఎంతో శాస్త్రీయమైన, నియమబద్ధమైన మరియు ఆశ్చర్యకరమైన ఒక అద్భుతమైన సంప్రదాయం దాగి ఉంది.

తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో జరిగే ప్రతి ఆరాధన, అలాగే నైవేద్య సమర్పణ అంతా 'వైఖానస ఆగమ శాస్త్రం' ప్రకారం అత్యంత కఠినమైన నియమాలతో నిర్వహించబడుతుంది. స్వామివారికి ఎప్పుడు ఏ నైవేద్యం పెట్టాలి, అందులో ఏయే పదార్థాలు వాడాలి, వాటిని ఎవరు ఎలా వండాలి అనే విషయాలన్నీ ఈ శాస్త్రంలో స్పష్టంగా రాసి ఉన్నాయి. వంట చేయడానికి సాధారణ కట్టెలు కాకుండా కేవలం మామిడి, పలాస మరియు అశ్వత్థ వృక్షాలకు చెందిన ఎండిన కట్టెలను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. వండిన ప్రసాదాన్ని ముందుగా స్వామివారికే సమర్పించాలన్న కఠినమైన ఆచారం ఉన్నందున, వంట చేసేవారు పొరపాటున కూడా దాని రుచి చూడరు.

స్వామివారికి ఈ ప్రసాదాలను నైవేద్యంగా సమర్పించే ముందు ఆలయాన్ని పవిత్ర జలాలతో సంప్రదాయబద్ధంగా శుద్ధి చేస్తారు. అర్చకులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో మంత్రోచ్చారణలు చేస్తూ ప్రసాదాలను స్వామివారి ముందు ఉంచుతారు. ఆ తర్వాత విష్ణు గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపిస్తూ, ఆ ప్రసాదాలపై స్వచ్ఛమైన నెయ్యి మరియు తులసి దళాలను చల్లుతారు. ఈ నైవేద్య సమర్పణ జరుగుతున్నంత సేపు ఆలయంలో గంట నిరంతరంగా మోగుతూనే ఉంటుంది, దీనినే 'ఘంటానాదం' అని భక్తిగా పిలుస్తారు. ఇంతటి పవిత్రమైన వాతావరణంలో దేవాదిదేవుడికి ఆహారాన్ని సమర్పించడం అనేది చూడటానికి ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని ఇస్తుంది.

స్వామివారికి ప్రతిరోజూ ప్రధానంగా మూడు పూటలా నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. ఉదయం పూట ఇచ్చే మొదటి నైవేద్యాన్ని 'బాలభోగం' అంటారు, ఇందులో నేతి పొంగలి, పులిహోర, దద్దోజనం, శాఖన్నం, రవ్వకేసరి లాంటివి ఉంటాయి. మధ్యాహ్నం సమర్పించే 'రాజభోగం'లో శుద్ధాన్నం, గూడాన్నం, చక్కెరన్నం పెడతారు. ఇక రాత్రి పూట స్వామివారికి సమర్పించే మూడవ నైవేద్యాన్ని 'శయనభోగం' అంటారు. ఈ రాత్రి సమయంలోనే స్వామివారికి దోసెలు, వడ, లడ్డూలతో పాటు ఘాటైన మిరియాల అన్నం (మరిచన్నం) కూడా నైవేద్యంగా పెడతారు. వెంకన్నకు మనలాగే కమ్మటి దోసెలు ఇష్టమనే విషయం భక్తులకు ఎంతో ఆశ్చర్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.

ఈ మూడు ప్రధాన నైవేద్యాలతో పాటు, రాత్రి పూట స్వామివారికి నిర్వహించే 'ఏకాంత సేవ'కు ముందు 'తిరువేషం' అనే మరో ప్రత్యేకమైన నైవేద్యం ఉంటుంది. ఇందులో బెల్లంతో చేసిన తీపి అన్నం, వేడి వేడి పాలు, పండ్ల ముక్కలు మరియు బాదం, జీడిపప్పు లాంటివి స్వామివారికి ప్రీతిపాత్రంగా సమర్పిస్తారు. తిరుమలలో ఇలా స్వామివారికి పూటపూటకూ రకరకాల ఆహారాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించడం వెనుక ఒక గొప్ప ఆంతర్యం ఉంది. ఇది కేవలం దేవుడికి ఆహారం పెట్టడం కోసమే కాదు, ఈ సృష్టిలోని సమస్త జీవరాశుల ఆకలిని తీర్చమని కోరుకుంటూ చేసే ఒక గొప్ప 'విశ్వమంగళ ప్రార్థన' అని ఆగమ శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.