స్లీపర్ బస్సుల రూపకల్పన సరిగ్గా లేకపోవడం, భద్రతా ప్రమాణాలు పాటించకపోవడం వల్ల దేశంలో తరచూ ప్రమాదాలు జరుగుతున్నాయని, ఈ ప్రమాదాల్లో నిరపరాధ ప్రయాణికులు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారని జాతీయ మానవ హక్కుల సంఘం (NHRC) తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, స్లీపర్ బస్సులపై కఠినమైన మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. భద్రతా ప్రమాణాలు లేని, అనుమతులు సరిగా లేని, మార్పులు చేసిన బస్సులు తక్షణమే రోడ్లపై నడపకూడదని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు NHRC స్పష్టం చేసింది.
NHRC ప్రకారం, చాలా ప్రైవేట్ స్లీపర్ బస్సుల్లో కంపార్ట్మెంట్లు పూర్తిగా మూసివేయబడి ఉండటం వల్ల, ప్రమాదాల సమయంలో ప్రయాణికులు బయటకు రావడానికి మార్గాలు ఉండవు. అంతేకాకుండా, డ్రైవర్ క్యాబిన్, ప్రయాణికుల కేబిన్ మధ్య గోడ ఉండటం వల్ల ఎమర్జెన్సీ కమ్యూనికేషన్ అసాధ్యం అవుతోంది. ఈ లోపాలు ప్రమాద సమయంలో ప్రయాణికుల ప్రాణాలకు ముప్పు తెస్తున్నాయని NHRC పేర్కొంది.
ఇటీవలి కాలంలో దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో జరిగిన అగ్ని ప్రమాదాలు, రోడ్డు ప్రమాదాలు NHRCని మరింతగా ఆందోళనకు గురిచేశాయి. బస్సు లోపల అగ్ని చెలరేగినప్పుడు ప్రయాణికులు బయటకు రావడానికి వీలు లేక, కేవలం నిమిషాల్లో చనిపోవాల్సిన పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయని గుర్తించింది.
ఫిర్యాదుదారు NHRCకి ఇచ్చిన నివేదికలో బస్సు తయారీదారులు, అనుమతి ఇస్తున్న అధికారులు ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘిస్తున్నారని, ప్రయాణికుల సురక్షిత ప్రయాణ హక్కును కించపరుస్తున్నారని పేర్కొన్నారు. దీనిపై NHRC స్పందిస్తూ, సేఫ్టీ ఫీచర్లు పాటించని బస్సులకు అనుమతులు ఇవ్వకూడదని, ఇప్పటికే నడుస్తున్న వాటిని తనిఖీ చేసి తక్షణమే రోడ్లపైనుండి తొలగించాలని ఆదేశించింది.
సేఫ్టీ నార్మ్స్ పాటించని స్లీపర్ బస్సులను వెంటనే నిలిపివేయాలి
ఎమర్జెన్సీ ఎగ్జిట్ డోర్లు, హామర్లు, అగ్నిమాపక పరికరాలు తప్పనిసరిగా ఉండాలి
ప్రయాణికుల కంపార్ట్మెంట్లు తెరిచి ఉండాలి, పూర్తిగా మూసివేయకూడదు
డ్రైవర్ & ప్రయాణికుల మధ్య కమ్యూనికేషన్ కోసం ఇంటర్కామ్ సిస్టమ్ ఉండాలి
తయారీదారులపై కఠిన నియంత్రణలు పెట్టాలి
ప్రయాణించే ముందు బస్సు సేఫ్టీ ఫీచర్లను చెక్ చేయాలి
పూర్తిగా మూసిన కంపార్ట్మెంట్లలో ప్రయాణం తప్పించుకోవాలి
ప్రమాద సమయంలో తక్షణ చర్యలపై అవగాహన కలిగి ఉండాలి
ఈ మార్గదర్శకాలు అమల్లోకి వస్తే దేశవ్యాప్తంగా స్లీపర్ బస్సు ప్రయాణాలు మరింత సురక్షితంగా మారతాయి. ప్రాణాలు కాపాడటానికి ప్రభుత్వం, రవాణా శాఖ, ప్రయివేట్ ఆపరేటర్లు అందరూ జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని NHRC స్పష్టం చేసింది.