ప్రస్తుతం సాంకేతికత ఎంత వేగంగా పెరుగుతుందో, అంతే వేగంగా సైబర్ నేరాలు కూడా పెరిగిపోతున్నాయి. ముఖ్యంగా పండగ సీజన్లు వచ్చాయంటే చాలు, సైబర్ కేటుగాళ్లు కొత్త కొత్త మార్గాల్లో అమాయక ప్రజలను మోసం చేసేందుకు సిద్ధంగా ఉంటారు. గత రెండు రోజులుగా సోషల్ మీడియాలో, ముఖ్యంగా వాట్సాప్ గ్రూపుల్లో ఒక మెసేజ్ విపరీతంగా చక్కర్లు కొడుతోంది. 'PhonePe పొంగల్ గ్రాండ్ గిఫ్ట్ ప్రోగ్రామ్' పేరుతో వస్తున్న ఈ మెసేజ్, వినియోగదారులకు రూ. 5,000 నగదు బహుమతి లభిస్తుందని నమ్మిస్తోంది.
పండగ కానుకగా ఈ నగదును కంపెనీ పంపిణీ చేస్తోందని, ఆ లింక్పై క్లిక్ చేసి మీ వివరాలు నమోదు చేస్తే డబ్బులు మీ ఖాతాలోకి వస్తాయని ఆ మెసేజ్లో ఉంటుంది. అయితే, ఇది పూర్తిగా నకిలీ అని, PhonePe సంస్థ అటువంటి ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదని గుర్తించాలి. ఆ లింక్పై క్లిక్ చేయడం వల్ల మీ ఫోన్ హ్యాక్ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి ఆఫర్లు నిజమేనని నమ్మి చాలామంది ఆ లింక్లను క్లిక్ చేయడమే కాకుండా, తమ స్నేహితులకు కూడా ఫార్వార్డ్ చేస్తున్నారు, దీనివల్ల ఈ మోసం మరింత వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతోంది.
ఇదే క్రమంలో స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) పేరుతో కూడా సైబర్ నేరగాళ్లు విరుచుకుపడుతున్నారు. మీ ఖాతాలో ఉన్న రూ. 9,980 రివార్డ్ పాయింట్స్ ఈరోజే ఎక్స్పైర్ అయిపోతున్నాయని, వాటిని వెంటనే రిడీమ్ చేసుకోకపోతే ఆ పాయింట్లు రద్దవుతాయని నమ్మబలుకుతూ మెసేజ్లు పంపుతున్నారు. ఈ మెసేజ్లలో ఉండే లింక్ ద్వారా ఒక ఏపీకే (APK) ఫైల్ను డౌన్లోడ్ చేయమని వారు కోరుతారు. ఈ ఏపీకే ఫైల్ అనేది ఒక ప్రమాదకరమైన మాల్వేర్. ఇది మీ ఫోన్లో ఇన్స్టాల్ అయిన మరుక్షణమే మీ బ్యాంకింగ్ వివరాలు, ఓటీపీలు (OTP), మరియు ఇతర రహస్య సమాచారాన్ని హ్యాకర్లకు చేరవేస్తుంది. దీనివల్ల నిమిషాల వ్యవధిలోనే మీ బ్యాంక్ ఖాతా ఖాళీ అయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి ఫైల్స్ సాధారణంగా బ్యాంక్ అఫీషియల్ యాప్ లాగే కనిపిస్తాయి, కానీ అవి మీ డేటాను దొంగిలించడానికి సృష్టించబడిన మాయాజాలం.
సైబర్ కేటుగాళ్లు సాధారణంగా 'ఫిషింగ్' (Phishing) అనే పద్ధతిని ఉపయోగిస్తారు. అంటే, చూడటానికి అసలైన వెబ్సైట్ లాగే ఉండే నకిలీ పేజీలను వారు సృష్టిస్తారు. మనం ఆ పేజీల్లో మన యూజర్ ఐడీ, పాస్వర్డ్ ఎంటర్ చేయగానే, అవి నేరుగా నేరగాళ్ల సర్వర్లకు వెళ్లిపోతాయి. అలాగే, వాట్సాప్లో వచ్చే లింక్లను మీరు మీ స్నేహితులకు, గ్రూపులకు షేర్ చేయడం వల్ల మీరు కూడా తెలియకుండానే ఆ నేరంలో భాగస్వాములు అవుతున్నారు. బ్యాంకులు ఎప్పుడూ కూడా రివార్డ్ పాయింట్ల కోసం లేదా గిఫ్ట్ల కోసం మీకు లింక్లు పంపి రహస్య వివరాలు అడగవు. ఆశకు పోయి కష్టార్జితాన్ని పోగొట్టుకోకుండా ఉండటం ముఖ్యం. మీరు గమనించాల్సిన మరో విషయం ఏమిటంటే, ఈ నకిలీ లింక్ల వెబ్సైట్ అడ్రస్లు కూడా చాలా వింతగా ఉంటాయి. అసలైన బ్యాంక్ వెబ్సైట్ కాకుండా వేరే అక్షరాలతో కూడిన అడ్రస్లను ఇవి కలిగి ఉంటాయి.
అపరిచిత వ్యక్తుల నుండి వచ్చే ఏ లింక్ను కూడా క్లిక్ చేయకండి. బ్యాంకులు లేదా వాలెట్ సంస్థలు ఎప్పుడూ కూడా లింక్ల ద్వారా నగదును పంపిణీ చేయవు. మీ మొబైల్లో ఎప్పుడూ థర్డ్ పార్టీ యాప్లను (APKs) ఇన్స్టాల్ చేయకండి. గూగుల్ ప్లే స్టోర్ లేదా ఆపిల్ యాప్ స్టోర్ వంటి విశ్వసనీయమైన వేదికల నుండే యాప్లను డౌన్లోడ్ చేసుకోండి. ఏదైనా బ్యాంక్ ఆఫర్ గురించి మీకు సందేహం ఉంటే, నేరుగా బ్యాంక్ శాఖకు వెళ్లండి లేదా వారి అధికారిక యాప్లో చెక్ చేసుకోండి. మీ ఫోన్ భద్రత కోసం ఒక మంచి యాంటీ-వైరస్ సాఫ్ట్వేర్ను ఉపయోగించడం కూడా మంచిది. డూప్లికేట్ లింక్ క్లిక్ చేయడమే కాకుండా, అందులో మీ ఆధార్ నంబర్, పాన్ కార్డ్ వివరాలు లేదా బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు నమోదు చేయడం అంటే స్వయంగా దొంగకు తాళాలు ఇచ్చినట్లే అవుతుంది.
ఒకవేళ మీరు ఇప్పటికే పొరపాటున ఇటువంటి లింక్లపై క్లిక్ చేసి మోసపోయి ఉంటే, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్ నంబర్ 1930 కు ఫోన్ చేసి ఫిర్యాదు చేయండి. అలాగే, www.cybercrime.gov.in వెబ్సైట్లో కూడా మీరు ఆన్లైన్ ద్వారా మీ ఫిర్యాదును నమోదు చేయవచ్చు. మోసం జరిగిన మొదటి రెండు గంటలు (Golden Hour) చాలా కీలకమైనవి, ఈ సమయంలో ఫిర్యాదు చేస్తే మీ డబ్బును వెనక్కి రప్పించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మీ భద్రత మీ చేతుల్లోనే ఉందని మర్చిపోకండి. డిజిటల్ ప్రపంచంలో అప్రమత్తత ఒక్కటే మిమ్మల్ని ఈ కేటుగాళ్ల నుండి కాపాడగలదు. ఈ సమాచారాన్ని మీ కుటుంబ సభ్యులకు మరియు మిత్రులకు కూడా షేర్ చేసి వారిని అప్రమత్తం చేయండి.