దేశవ్యాప్తంగా రోజు రోజుకూ పెరుగుతున్న రోడ్డు ప్రమాదాలు ప్రభుత్వాలకు పెద్ద సవాలుగా మారుతున్నాయి. వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్న ఈ పరిస్థితిని నియంత్రించేందుకు ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ మద్రాస్ (ఐఐటీ మద్రాస్) ఒక ఆధునిక డిజిటల్ పరిష్కారాన్ని తీసుకొచ్చింది. రోడ్డు భద్రతను మరింత సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలనే లక్ష్యంతో ‘ఇంటిగ్రేటెడ్ రోడ్ సేఫ్టీ డ్యాష్బోర్డ్’ అనే వినూత్న డిజిటల్ వేదికను అభివృద్ధి చేసింది. ఈ సాంకేతికత ప్రభుత్వాలకు రోడ్డు ప్రమాదాల నివారణలో కీలకంగా మారనుంది.
సాధారణంగా రోడ్డు భద్రతకు సంబంధించిన పనులు అనేక శాఖల పరిధిలో ఉంటాయి. ట్రాఫిక్ పోలీస్, రవాణా శాఖ, రోడ్లు–భవనాల శాఖ, మునిసిపల్ శాఖలు వేర్వేరుగా పనిచేస్తుంటాయి. ఈ శాఖల మధ్య సరైన సమన్వయం లేకపోవడం వల్ల ప్రమాదాలను తగ్గించే ప్రయత్నాలు ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వలేకపోతున్నాయి. ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా ఐఐటీ మద్రాస్లోని ఆర్బీజీ ల్యాబ్స్ ఈ ఇంటిగ్రేటెడ్ డ్యాష్బోర్డ్ను రూపొందించాయి. వివిధ శాఖల నుంచి వచ్చే డేటాను ఒకే డిజిటల్ వేదికపై సమీకరించి, అధికారులకు స్పష్టమైన సమాచారం అందించడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఈ డ్యాష్బోర్డ్ ద్వారా ఏ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువ ప్రమాదాలు జరుగుతున్నాయి, వాటికి ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి, ఏ సమయంలో ప్రమాదాలు ఎక్కువగా సంభవిస్తున్నాయి అనే వివరాలను తక్షణమే తెలుసుకోవచ్చు. రియల్ టైమ్ డేటా ఆధారంగా అధికారులు నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రమాదాలకు కారణమైన రోడ్డు లోపాలు, ట్రాఫిక్ సమస్యలు, వాహనాల వేగం వంటి అంశాలను విశ్లేషించి తగిన చర్యలు తీసుకోవడం ఈ వేదికతో సులభం అవుతుంది. అలాగే ఏ శాఖ ఏ బాధ్యత తీసుకోవాలి, చేపట్టిన చర్యల వల్ల మార్పు వచ్చిందా లేదా అనే అంశాలను కూడా ఈ డ్యాష్బోర్డ్ పర్యవేక్షిస్తుంది.
ఈ సాంకేతికతను ఇప్పటికే ఒడిశా రాష్ట్రంలో విజయవంతంగా అమలు చేశారు. 2026 జనవరిలో నిర్వహించిన రోడ్ సేఫ్టీ మంత్ సందర్భంగా ఒడిశా ప్రభుత్వం ఈ డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. ఈ సందర్భంగా రాష్ట్ర రవాణా అధికారులు మాట్లాడుతూ, ఈ డ్యాష్బోర్డ్ తమకు ఒక బలమైన సాధనంగా మారిందని తెలిపారు. రోడ్డు నిబంధనల అమలు నుంచి ప్రమాదాల నివారణ వరకు అన్ని అంశాలను సమగ్రంగా పర్యవేక్షించేందుకు ఇది ఉపయోగపడుతోందని వెల్లడించారు.
రోడ్డు భద్రత అనేది కేవలం ఒక శాఖ బాధ్యత మాత్రమే కాదని, ఇది సామాజిక సమస్య అని ఐఐటీ మద్రాస్ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ వి. కామకోటి తెలిపారు. దీనిని ఎదుర్కోవాలంటే శాఖల మధ్య సమన్వయం, స్పష్టమైన డేటా, బాధ్యతాయుతమైన పాలన అవసరమన్నారు. అకడమిక్ పరిశోధనలు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు ప్రజల ప్రాణాలను కాపాడే స్థాయికి చేరుకోవచ్చని ఈ డ్యాష్బోర్డ్ నిరూపిస్తోందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
ప్రొఫెసర్ వెంకటేశ్ బాలసుబ్రమణియన్ నాయకత్వంలో అభివృద్ధి చేసిన ఈ ప్రాజెక్ట్, కేవలం ఒక సాంకేతిక వేదికకే పరిమితం కాదని, ఇది పరిపాలనా సంస్కరణకు మార్గం వేసే సాధనమని ఆయన పేర్కొన్నారు. డేటాను సరిగ్గా ఉపయోగించుకుంటే ప్రమాదాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని చెప్పారు. భవిష్యత్తులో ఈ డ్యాష్బోర్డ్ దేశవ్యాప్తంగా అమలైతే, రోడ్డు భద్రతలో పెద్ద మార్పు రావడం ఖాయమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.