భారత్–బ్రిటన్ వాణిజ్య ఒప్పందంపై స్కాచ్ విస్కీ రచ్చ రచ్చ!

స్కాచ్ విస్కీ దిగుమతులపై గందరగోళం.. భారత్‌ను వివరణ కోరిన మద్యం పరిశ్రమ..

డియాజియో, పెర్నోడ్ సంస్థలపై భారత అధికారుల దర్యాప్తు.. స్కాచ్ విస్కీ సుంకమే కారణమా?

భారత్, బ్రిటన్ మధ్య కుదిరిన స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) అమల్లోకి వచ్చిన కొద్ది కాలానికే మద్యం దిగుమతుల విషయంలో వివాదం తలెత్తింది. బ్రిటన్ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే స్కాచ్ విస్కీపై సుంకాన్ని తగ్గించే విషయంలో భారత ప్రభుత్వ వర్గాలు అనుసరిస్తున్న విధానంపై అంతర్జాతీయ మద్యం తయారీ సంస్థలు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా భారీ పరిమాణంలో దిగుమతి చేసుకునే స్కాచ్ విస్కీ సాంద్రతలకు (Bulk Scotch Concentrates) తగ్గించిన 75 శాతం సుంకం వర్తించదని భారత అధికారులు చెబుతున్నట్లు సమాచారం. అయితే, ఈ దిగుమతులకు కూడా ఒప్పందం ప్రకారం రాయితీ వర్తించాలని మద్యం పరిశ్రమకు చెందిన సంస్థలు వాదిస్తున్నాయి.

రాయిటర్స్‌కు అందిన ఒక లేఖ ప్రకారం, డియాజియో (Diageo), పెర్నోడ్ రికార్డ్ (Pernod Ricard) వంటి ప్రముఖ మద్యం తయారీ సంస్థలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ఇంటర్నేషనల్ స్పిరిట్స్ అండ్ వైన్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ISWAI) ఈ అంశంపై కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రికి ఫిర్యాదు చేసింది. ఒప్పందంలో అంగీకరించిన మార్కెట్ ప్రవేశ ప్రయోజనాలు అమలులో దక్కకుండా పోయే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

150 శాతం నుంచి 75 శాతానికి తగ్గిన సుంకం

భారత్–బ్రిటన్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంపై చర్చలు చాలా కాలం కొనసాగాయి. ఈ చర్చల్లో స్కాచ్ విస్కీ దిగుమతులపై విధించే సుంకం ప్రధాన అంశంగా నిలిచింది. చివరకు జూలై 15న ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిన నేపథ్యంలో, కొన్ని రకాల స్కాచ్ విస్కీ దిగుమతులపై సుంకాన్ని 150 శాతం నుంచి వెంటనే 75 శాతానికి తగ్గించేందుకు భారత్ అంగీకరించింది. రాబోయే పదేళ్లలో ఈ సుంకాన్ని 40 శాతానికి తగ్గించాలనే ప్రణాళిక కూడా ఒప్పందంలో భాగంగా ఉంది.

ఈ ఒప్పందం వల్ల స్కాచ్ విస్కీ వంటి బ్రిటన్‌కు చెందిన ప్రసిద్ధ ఉత్పత్తులకు ప్రయోజనం కలుగుతుందని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం గతంలో పేర్కొంది. అయితే, దిగుమతి చేసుకునే స్కాచ్ విస్కీ సాంద్రతలకు తగ్గించిన సుంకం వర్తిస్తుందా లేదా అన్న విషయంలో ఇప్పుడు భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఈ అంశంపై స్పష్టత లేకపోవడం భారత్–బ్రిటన్ వాణిజ్య ఒప్పందం అమలులో తొలి ముఖ్యమైన వివాదంగా మారింది.

కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రికి ISWAI లేఖ

శుక్రవారం కేంద్ర వాణిజ్య మంత్రికి రాసిన లేఖలో ISWAI కీలక అంశాలను ప్రస్తావించింది. ఒప్పందంలో చర్చించి అంగీకరించిన సుంక రాయితీలు వాస్తవంగా అందుబాటులోకి రాకపోతే, భారత్–బ్రిటన్ మధ్య కుదిరిన ఒప్పందంలోని ముఖ్యమైన మార్కెట్ ప్రయోజనం దెబ్బతింటుందని పేర్కొంది. సంబంధిత కస్టమ్స్ టారిఫ్ విభాగాల కింద విస్కీకి ప్రాధాన్య సుంక రాయితీ కల్పించే అంశం ఒప్పందంలో స్పష్టంగా ఉందని సంస్థ వాదించింది.

ఈ విషయంలో అత్యవసరంగా వివరణ ఇవ్వాలని ISWAI కోరింది. అలా చేయడం ద్వారా రెండు దేశాల మధ్య చర్చించి సాధించిన వాణిజ్య ప్రయోజనాలను అమలు చేయడంతో పాటు, చట్టబద్ధంగా వ్యాపారం చేస్తున్న సంస్థల్లో అనిశ్చితి, వ్యాపార అంతరాయాలు తలెత్తకుండా చూడవచ్చని సూచించింది.

అయితే, ఈ లేఖపై ISWAI స్పందించడానికి నిరాకరించింది. భారత వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ కూడా రాయిటర్స్ అడిగిన ప్రశ్నలకు వెంటనే స్పందించలేదు.

డియాజియో, పెర్నోడ్ కార్యాలయాల్లో దర్యాప్తు

ఈ వివాదం నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) ఈ నెలలో పెర్నోడ్ రికార్డ్, డియాజియో కార్యాలయాల్లో సోదాలు నిర్వహించింది. దిగుమతి చేసుకున్న ఉత్పత్తులను తప్పుగా వర్గీకరించి, తక్కువ సుంకం ప్రయోజనం పొందేందుకు ప్రయత్నించారా అనే కోణంలో అధికారులు దర్యాప్తు చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఈ క్రమంలో కంపెనీలకు చెందిన పలువురు ఉన్నతాధికారులను కూడా ప్రశ్నించారు.

రాయిటర్స్‌తో మాట్లాడిన ఈ వ్యవహారంపై ప్రత్యక్ష సమాచారం ఉన్న ముగ్గురు వ్యక్తుల ప్రకారం, స్కాచ్ విస్కీ సాంద్రతల దిగుమతులకు తగ్గించిన 75 శాతం సుంకం వర్తించదని భారత ప్రభుత్వ అధికారులు కంపెనీలకు తెలియజేశారు. అలాంటి ఉత్పత్తులను 150 శాతం సుంకం వర్తించే కస్టమ్స్ వర్గీకరణ కింద ప్రకటించాలని సూచించినట్లు వారు తెలిపారు.

అయితే, పెర్నోడ్, డియాజియో సహా కొన్ని సంస్థలు బ్రిటన్ నుంచి దిగుమతి చేసుకునే ఈ సాంద్రతలకు కూడా కొత్త ఒప్పందంలోని తక్కువ సుంకం వర్తించాలని భావిస్తున్నాయి. దీనిపై తుది నిర్ణయం వెలువడాల్సి ఉంది. రెండు సంస్థలూ భారత అధికారుల దర్యాప్తుకు సహకరిస్తున్నట్లు ఈ వారం ప్రారంభంలో రాయిటర్స్‌కు తెలిపాయి. పెర్నోడ్ ఈ తాజా వివాదంపై వ్యాఖ్యానించడానికి నిరాకరించగా, డియాజియో నుంచి స్పందన రాలేదు.

భారత మద్యం మార్కెట్‌పై ప్రభావం ఎంత?

భారత్‌లో మద్యం మార్కెట్ విలువ సుమారు 65 బిలియన్ డాలర్లు (దాదాపు 6,500 కోట్ల డాలర్లు)గా ఉన్నట్లు ఈ నివేదిక పేర్కొంది. ఈ మార్కెట్లో స్కాచ్ విస్కీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. క్రిసిల్ రేటింగ్స్ అంచనాల ప్రకారం, భారత్‌లో దిగుమతి చేసుకునే స్పిరిట్స్‌లో దాదాపు 75 శాతం బ్రిటన్ నుంచే వస్తున్నాయి. వీటిలో స్కాచ్ విస్కీ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది.

పెర్నోడ్, డియాజియో సంస్థలు పెద్ద మొత్తంలో స్కాచ్ విస్కీ సాంద్రతలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని ఇతర పదార్థాలతో కలిపి భారత మార్కెట్‌కు అనుగుణంగా మద్యం ఉత్పత్తులను తయారు చేస్తున్నాయి. రాయల్ స్టాగ్ (Royal Stag), బ్లెండర్స్ ప్రైడ్ (Blenders Pride), మెక్‌డోవెల్స్ (McDowell’s) వంటి ప్రజాదరణ పొందిన బ్రాండ్ల తయారీలో ఈ విధానం ఉపయోగపడుతోంది.

ఈ దిగుమతులపై సుంకం ఎక్కువగా కొనసాగితే, కంపెనీల వ్యయాలు, సరఫరా వ్యవస్థ, ధరలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు ఆందోళన చెందుతున్నాయి. అయితే, వినియోగదారుల ధరలు ఎంతవరకు మారుతాయనేది కంపెనీల నిర్ణయాలు, ఇతర ఉత్పత్తి వ్యయాలు, మార్కెట్ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

పెర్నోడ్‌పై ఇప్పటికే పన్ను, పోటీ చట్టాల కేసులు

భారత్‌లో విదేశీ సంస్థలు ఎదుర్కొంటున్న దిగుమతి సుంకాల వివాదం ఇదే మొదటిది కాదు. గతంలో కూడా కొన్ని అంతర్జాతీయ కంపెనీలు భారీ మొత్తంలో పన్ను బకాయిలు చెల్లించాలనే డిమాండ్లను ఎదుర్కొన్నాయి. శామ్‌సంగ్, ఫోక్స్‌వ్యాగన్ వంటి సంస్థలు కూడా పన్నుల సంబంధిత వివాదాల్లో చిక్కుకున్నాయి.

పెర్నోడ్ రికార్డ్ ఇప్పటికే భారత్‌లో పోటీ చట్టాలకు సంబంధించిన కేసులను ఎదుర్కొంటోంది. దిగుమతి చేసుకున్న కొన్ని ఉత్పత్తుల విలువను తక్కువగా చూపించిందనే ఆరోపణలతో భారత అధికారులు ఆ సంస్థపై 314 మిలియన్ డాలర్ల పన్ను బకాయి డిమాండ్‌ను కూడా ఉంచారు. అయితే, పెర్నోడ్ తనపై వచ్చిన ఆరోపణలను ఖండిస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో స్కాచ్ విస్కీ దిగుమతులపై సుంకం వివాదం పరిశ్రమలో మరింత చర్చకు దారితీసింది. ఒకవైపు దిగుమతి ఉత్పత్తుల సరైన వర్గీకరణ, పన్ను నిబంధనల అమలు వంటి అంశాలను అధికారులు పరిశీలిస్తుండగా, మరోవైపు ఒప్పందంలో హామీ ఇచ్చిన రాయితీలు వర్తించాలనే వాదనను కంపెనీలు ముందుకు తెస్తున్నాయి.

సమస్య పరిష్కారానికి బ్రిటన్ ప్రయత్నం

ఈ వివాదంపై స్పందించిన బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ప్రతినిధి, వాణిజ్య ఒప్పందంలో అంగీకరించిన సుంకాల ప్రకారం బ్రిటన్‌కు చెందిన సంస్థలు భారత్‌కు ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేయగలిగేలా భారత ప్రభుత్వంతో కలిసి పనిచేస్తున్నామని తెలిపారు. ఈ అంశాన్ని పరిష్కరించేందుకు చర్చలు కొనసాగుతున్నట్లు వెల్లడించారు.

మొత్తంగా, స్కాచ్ విస్కీ సాంద్రతలపై సుంకం వివాదం కేవలం మద్యం కంపెనీలకే పరిమితమైన అంశం కాదు. భారత్–బ్రిటన్ వాణిజ్య ఒప్పందంలోని నిబంధనలు ఎలా అమలవుతాయి, దిగుమతి ఉత్పత్తుల కస్టమ్స్ వర్గీకరణ ఎలా ఉండాలి, విదేశీ సంస్థలకు ఇచ్చిన సుంక రాయితీలు ఏ మేరకు వర్తిస్తాయి అనే అంశాలపై కూడా దీని ప్రభావం ఉండవచ్చు. భారత ప్రభుత్వం నుంచి అధికారిక స్పష్టత వెలువడితేనే ఈ వివాదం పరిష్కార దిశగా ముందుకు సాగుతుందా, దిగుమతి సంస్థల వ్యాపారంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందా అన్నది స్పష్టమవుతుంది.