సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి బీఆర్ గవాయ్ తన వీడ్కోలు కార్యక్రమంలో చేసిన వ్యాఖ్యలు న్యాయ వ్యవస్థ విలువలను మరోసారి చాటి చెప్పాయి. బౌద్ధం తన వ్యక్తిగత విశ్వాసమైనప్పటికీ, దేశంలోని ప్రతి మతాన్ని సమానంగా గౌరవించడం తన జీవిత ధ్యేయమని ఆయన స్పష్టంగా చెప్పారు.
గురువారం సుప్రీం కోర్టు అడ్వొకేట్స్ ఆన్ రికార్డు అసోసియేషన్ నిర్వహించిన వీడ్కోలు సభలో గవాయ్ మాట్లాడుతూ, చిన్నప్పటి నుంచే తన తండ్రి ఇచ్చిన విలువలు తనను నిజమైన లౌకికవాదిగా తీర్చిదిద్దాయని గుర్తుచేశారు. రాజకీయ సమావేశాలకు వెళ్లినప్పుడు గురుద్వారాలు, దర్గాలు, ఆలయాలు—ఏ ప్రదేశం అయినా సమాన గౌరవంతో చూడాలనే అభిమతం తన తండ్రి చూపించేవారని చెప్పారు. అదే తాను కూడా అలవాటు చేసుకున్నానని తెలిపారు.
నవంబర్ 23న ఆయన అధికారిక పదవీ విరమణ ఉన్నప్పటికీ, కోర్టు పని దినం ప్రకారం నవంబర్ 21 ఆయన చివరి పని రోజు. రెండు దశాబ్దాల న్యాయ ప్రయాణం అనంతరం, తనకు ఉన్న ప్రతిష్ట అంతా భారత న్యాయవ్యవస్థకే చెందుతుందని ఆయన వినయపూర్వకంగా ప్రకటించారు. సాధారణ మునిసిపల్ పాఠశాలనుంచి దేశ అత్యున్నత న్యాయపీఠానికి చేరే అవకాశం భారత రాజ్యాంగం అందించిన సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, న్యాయం, సౌభ్రాతృత్వం వల్లే సాధ్యమైందన్నారు.
తాను ఆరు నెలలు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసి, అంతకుముందు ఆరు సంవత్సరాలకు పైగా సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఉన్న కాలాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, ఏ విజయానికైనా వ్యక్తి కాదు—సంస్థే మూలం అని ఆయన భావిస్తున్నారు. సుప్రీం కోర్టు ఒక్క వ్యక్తిపై ఆధారపడకూడదని, కోర్టు తీర్మానాలు మొత్తం న్యాయమూర్తులు కలిసి తీసుకుంటేనే ప్రజలకు న్యాయం చేరుతుందని స్పష్టం చేశారు.
న్యాయస్థాన పనితీరు అనేది న్యాయమూర్తులు, న్యాయవాదులు, రిజిస్ట్రీ, సిబ్బంది—అందరి భాగస్వామ్యంతోనే మెరుగుపడుతుందని గవాయ్ అభిప్రాయపడ్డారు. బార్ అసోసియేషన్, అడ్వొకేట్స్ ఆన్ రికార్డ్ అసోసియేషన్ వంటి సంస్థలను కీలక నిర్ణయాల్లో భాగస్వామ్యం చేయాలని ఆయన సూచించారు.
తన పదవి ముగిసే వేళ, న్యాయవ్యవస్థపై ఉన్న ప్రజల విశ్వాసాన్ని మరింత బలపరచడానికి తాను చేసిన కృషిని గుర్తుచేసుకుంటూ, ఈ దేశ రాజ్యాంగమే తనకు దారి చూపిందని, అదే మార్గదర్శకత్వంతోనే సుప్రీం కోర్టు కొనసాగాలని గవాయ్ ఆకాంక్ష వ్యక్తం చేశారు.