హిందూ మతం పై మద్రాస్ కోర్టు సంచలన కామెంట్! ఆ సంస్థకు FCRA రద్దు!

మతమార్పిడికి విదేశీ నిధులా? FCRAపై మద్రాస్ హైకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు..

విదేశీ నిధుల విషయంలో మద్రాస్ హైకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు.. FCRA రిజిస్ట్రేషన్‌పై స్పష్టత..

చెన్నై: విదేశీ నిధుల నియంత్రణ చట్టం (FCRA) కింద రిజిస్ట్రేషన్ పొందడం సంస్థలకు సంపూర్ణ హక్కు కాదని, చట్టం కల్పించిన అవకాశం, సౌకర్యంగా మాత్రమే చూడాలని మద్రాస్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. మతపరమైన కార్యకలాపాలు నిర్వహించే సంస్థలు విదేశీ విరాళాల కోసం దరఖాస్తు చేసేటప్పుడు తమ అసలు స్వరూపాన్ని స్పష్టంగా వెల్లడించాల్సిందేనని పేర్కొంది. మదురై బెంచ్‌కు చెందిన జస్టిస్ జి.ఆర్. స్వామినాథన్, జస్టిస్ ఎం.డి. సుమతి ధర్మాసనం ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది.

ఈ కేసు Kanzeon Public Charitable Trustకు సంబంధించినది. కొడైకెనాల్‌లో ఈ ట్రస్ట్ మాంటిస్సోరి పాఠశాల, జెన్ మెడిటేషన్ సెంటర్ నిర్వహిస్తోంది. తాము జెన్ బౌద్ధ తత్వాన్ని అనుసరిస్తున్న సంస్థగా పేర్కొంటూ FCRA రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకుంది. అయితే కేంద్ర హోంశాఖకు చెందిన FCRA అధికారులు సంస్థ తన మతపరమైన స్వరూపాన్ని దరఖాస్తులో సరిగ్గా వెల్లడించలేదని భావించి రిజిస్ట్రేషన్‌ను తిరస్కరించారు. దీనిని సవాల్ చేస్తూ ట్రస్ట్ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది.

జెన్ బౌద్ధం మహాయాన బౌద్ధ సంప్రదాయంలోని ఒక శాఖేనని కోర్టు పేర్కొంది. అందువల్ల తాను జెన్ బౌద్ధ తత్వాన్ని అనుసరిస్తున్నట్లు స్వయంగా పేర్కొన్న సంస్థ FCRA దరఖాస్తులో తనను మత సంస్థగా సరైన విధంగా పేర్కొనాల్సి ఉందని ధర్మాసనం తెలిపింది. FCRA దరఖాస్తులో సంస్థ స్వభావాన్ని మతపరమైనది, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక, విద్యా లేదా సామాజిక సంస్థగా స్పష్టంగా వెల్లడించే విధానం ఉందని కోర్టు గుర్తుచేసింది.

ఈ సందర్భంగా మతాల స్వభావంపై కూడా ధర్మాసనం విస్తృత వ్యాఖ్యలు చేసింది. హిందూమతం సమ్మిళితమైనదని, ఒక నిర్దిష్ట సిద్ధాంతానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా విస్తృత జీవన విధానంగా అభివృద్ధి చెందిందని పేర్కొంది. దీనికి భిన్నంగా అబ్రహామిక్ మతాలైన యూద మతం, క్రైస్తవం, ఇస్లాం తమ పవిత్ర గ్రంథాల ఆధారంగా తమ విశ్వాసాన్ని సంపూర్ణమైన సత్యంగా భావించే స్వభావం కలిగి ఉన్నాయని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. ఇవి కోర్టు పరిశీలనలో భాగంగా చేసిన వ్యాఖ్యలు మాత్రమేనని, అన్ని మతాలపై సాధారణ చట్టపరమైన నిర్వచనంగా చూడరాదని గమనించాలి.

భారతదేశంలోని వైవిధ్యాన్ని వివరించేందుకు కోర్టు ‘ఫ్రూట్ సలాడ్’ ఉదాహరణను ప్రస్తావించింది. అమెరికా వంటి సమాజాన్ని ‘మెల్టింగ్ పాట్’గా పోల్చుతూ, వివిధ గుర్తింపులు ఒకే మిశ్రమంలో కలిసిపోతాయని చెప్పే విధానానికి భిన్నంగా భారతదేశంలో వివిధ మతాలు, సంప్రదాయాలు, పంథాలు తమ ప్రత్యేకతలను కొనసాగిస్తూ కలిసి జీవిస్తున్నాయని ధర్మాసనం వివరించింది. ఈ వైవిధ్యమే భారతీయ సమాజ ప్రత్యేకతగా కోర్టు అభిప్రాయపడింది.

విదేశీ నిధుల అంశంలోనూ కోర్టు కీలక మార్గదర్శక వ్యాఖ్యలు చేసింది. FCRA కింద విదేశీ విరాళాలు స్వీకరించేందుకు రిజిస్ట్రేషన్ పొందడం ప్రాథమిక హక్కు కాదని, చట్టపరంగా లభించే సౌకర్యం మాత్రమేనని పేర్కొంది. అందువల్ల రిజిస్ట్రేషన్ మంజూరు లేదా తిరస్కరణ విషయంలో సంబంధిత అధికారులకు గణనీయమైన నిర్ణయాధికారం ఉంటుందని తెలిపింది. అయితే ఆ అధికారాన్ని పూర్తిగా విచక్షణారహితంగా ఉపయోగించలేరని, సంబంధిత ఆధారాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా లేదా వికృతంగా నిర్ణయం తీసుకుంటే న్యాయ సమీక్షకు అవకాశం ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున ఈ కేసులో విదేశీ నిధుల ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడం, అవి మతమార్పిడి వంటి కార్యకలాపాలకు ఉపయోగించబడకుండా చూడటం అవసరమని వాదించింది. అలాంటి కార్యకలాపాలు దేశంలోని లౌకిక సామాజిక నిర్మాణంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని అధికారుల వాదన. అయితే ఈ అంశాన్ని కోర్టు సంస్థ మతమార్పిడికి పాల్పడిందని తుది నిర్ధారణ చేసినట్లుగా చూడటం సరికాదు. ప్రధానంగా సంస్థ తన మతపరమైన స్వభావాన్ని FCRA దరఖాస్తులో సరిగ్గా వెల్లడించలేదనే కారణంతో రిజిస్ట్రేషన్ తిరస్కరణను ధర్మాసనం సమర్థించింది.

ట్రస్ట్ వెనుక ఉన్న వ్యక్తి క్రైస్తవ మత గురువుగా ఉండటం, ధ్యాన కేంద్రంలో బుద్ధ విగ్రహంతో పాటు క్రాస్ కనిపించడం వంటి అంశాలను కూడా అధికారులు, కోర్టు పరిశీలించింది. ఈ నేపథ్యంతో సంస్థ తన కార్యకలాపాల స్వరూపాన్ని మరింత పారదర్శకంగా వెల్లడించాల్సిన అవసరం ఉందని ధర్మాసనం పేర్కొంది.

అదే సమయంలో, FCRA చట్టం ప్రకారం మత సంస్థకు విదేశీ నిధుల రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసే అవకాశం లేదని కోర్టు చెప్పలేదు. మత సంస్థ కూడా చట్టంలోని నిబంధనలను పాటిస్తూ రిజిస్ట్రేషన్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చని స్పష్టం చేసింది. అయితే సంస్థ తన అసలు స్వభావం, కార్యకలాపాలను దాచకుండా పూర్తిగా వెల్లడించాల్సి ఉంటుందని ధర్మాసనం పేర్కొంది.

చివరగా, Kanzeon Public Charitable Trust దాఖలు చేసిన అప్పీల్‌ను మద్రాస్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది. FCRA రిజిస్ట్రేషన్‌ను తిరస్కరిస్తూ కేంద్ర అధికారులు తీసుకున్న నిర్ణయంలో జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదని ధర్మాసనం తేల్చింది. దీంతో విదేశీ విరాళాలు స్వీకరించాలనుకునే స్వచ్ఛంద, మత, సేవా సంస్థలు తమ సంస్థ స్వరూపం, కార్యకలాపాలు, నిధుల వినియోగం విషయంలో పూర్తి పారదర్శకత పాటించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ తీర్పు మరోసారి స్పష్టం చేసింది.

ముఖ్యంగా, ఈ తీర్పు విదేశీ నిధుల నియంత్రణ, మతపరమైన సంస్థల పారదర్శకత, భారతదేశంలోని మత వైవిధ్యం వంటి అంశాలపై చర్చకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. అయితే కోర్టు చేసిన మతాలపై వ్యాఖ్యలను తీర్పులోని నిర్దిష్ట సందర్భంలోనే అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.