UPI: UPI ఛార్జీలపై కేంద్రం కీలక స్పష్టత.. వినియోగదారులకు ట్రాన్సాక్షన్ ఫీజు?

UPIపై ఛార్జీలు వస్తాయా? కేంద్రం తాజా ప్రకటనలో క్లారిటీ ఇదే..

UPI వినియోగదారులకు గుడ్ న్యూస్.. సాధారణ లావాదేవీలపై ఎలాంటి ఫీజు లేదు..

న్యూఢిల్లీ: యూపీఐ (UPI) లావాదేవీలపై ఛార్జీలు విధించనున్నారన్న ఊహాగానాలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం తెరదించింది. సాధారణ వినియోగదారులు యూపీఐ ద్వారా చెల్లింపులు చేసినందుకు ఎలాంటి ట్రాన్సాక్షన్ ఛార్జీ చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదని స్పష్టం చేసింది. అలాగే వ్యాపార సంస్థలకు సంబంధించిన యూపీఐ లావాదేవీల్లో కూడా అత్యధిక భాగం ఉచితంగానే కొనసాగుతుందని తెలిపింది.

భవిష్యత్తులో మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) అమలు చేసినా.. అది పరిమిత సంఖ్యలో వ్యాపారి లావాదేవీలకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని కేంద్రం పేర్కొంది. అదీ నిర్దిష్ట పరిమితికి మించిన లావాదేవీలపై నామమాత్రపు రేటుతో ఉంటుందని తెలిపింది. సాధారణ డెబిట్, క్రెడిట్ కార్డు MDRలతో పోలిస్తే ఈ రేటు తక్కువగా ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.

ఒక వ్యక్తి నుంచి మరో వ్యక్తికి చేసే P2P (Person-to-Person) UPI లావాదేవీలపై ఎలాంటి ఛార్జీ ఉండదని ప్రభుత్వం మరోసారి స్పష్టం చేసింది. అంటే కుటుంబ సభ్యులకు, స్నేహితులకు లేదా ఇతర వ్యక్తులకు యూపీఐ ద్వారా డబ్బు పంపే వినియోగదారులపై భవిష్యత్తులోనూ ట్రాన్సాక్షన్ ఫీజు విధించబోమని తెలిపింది.

Payment and Settlement Systems Act, 2007లోని సెక్షన్ 10Aకు ప్రతిపాదించిన సవరణతో యూపీఐ ఛార్జీలపై చర్చ మొదలైంది. అయితే ఈ సవరణ నేరుగా MDRను విధించేది కాదని కేంద్రం వివరించింది.

పార్లమెంట్ Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026ను ఆమోదించిన తర్వాత మాత్రమే, యూపీఐకి సంబంధించి MDR అవసరమా? లేదా? అనే అంశాన్ని NPCI ఆధ్వర్యంలోని UPI and Services Steering Committee నిర్ణయిస్తుందని ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.

భవిష్యత్తులో MDR అమల్లోకి వచ్చినా, అది ప్రతి యూపీఐ చెల్లింపుపైనా విధించే సాధారణ ఛార్జీ కాదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. నిర్దిష్ట పరిమితికి మించిన కొన్ని వ్యాపారి లావాదేవీలకు మాత్రమే ఇది వర్తించే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. అందువల్ల యూపీఐ ద్వారా రోజువారీగా చేసే చిన్న మొత్తాల చెల్లింపులపై సాధారణ వినియోగదారులు ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని స్పష్టం చేసింది.

యూపీఐ లావాదేవీల సంఖ్య భారీగా పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు నిరంతరం పెట్టుబడులు అవసరమవుతున్నాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ముఖ్యంగా సైబర్‌ సెక్యూరిటీ, మోసాల నివారణ, చెల్లింపు మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, సాంకేతిక అప్‌గ్రేడ్‌లు, మార్కెట్ విస్తరణ వంటి అంశాలకు నిరంతర నిధులు అవసరమని పేర్కొంది.

కేవలం ప్రభుత్వ సబ్సిడీలపై ఆధారపడటం ద్వారా యూపీఐ తదుపరి దశలో అభివృద్ధి చెందడం సాధ్యం కాదని ప్రభుత్వం తెలిపింది. మరిన్ని కంపెనీలు ఈ రంగంలోకి వచ్చి పోటీ పెంచేలా స్వయం సమృద్ధి కలిగిన ఆదాయ నమూనా అవసరమని వివరించింది.

2016-17లో ప్రారంభమైన యూపీఐ ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్‌టైమ్ పేమెంట్ సిస్టమ్‌గా ఎదిగిందని కేంద్రం తెలిపింది. 2026 జూలైలో ఒక్క నెలలోనే 2,366 కోట్ల యూపీఐ లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి విలువ రూ.29.9 లక్షల కోట్లు. దేశ డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో యూపీఐ ఎంత కీలకంగా మారిందో ఈ గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ప్రస్తుతం 11 విదేశీ దేశాల్లో యూపీఐ సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. మరికొన్ని దేశాలు కూడా యూపీఐని స్వీకరించడానికి లేదా తమ చెల్లింపు వ్యవస్థల్లో అనుసంధానించడానికి ఆసక్తి చూపుతున్నాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

2020 జనవరి నుంచి యూపీఐని వ్యాపారులు, సాధారణ పౌరులకు ఛార్జీ లేకుండా అందుబాటులో ఉంచిన విషయాన్ని కేంద్రం గుర్తుచేసింది. బయటి దేశాల ఒత్తిడి కారణంగానే యూపీఐ విధానాల్లో మార్పులు చేస్తున్నారన్న ప్రచారాన్ని ప్రభుత్వం పూర్తిగా ఖండించింది. 

అలాంటి ప్రచారాలు నిరాధారమైనవి, పూర్తిగా తప్పుదోవ పట్టించేవి అని పేర్కొంది. బయటి ఒత్తిడి ఉంటే 2016లో యూపీఐని ప్రారంభించేవాళ్లం కాదని, 2020 నుంచి దాన్ని ఉచితంగా కొనసాగించేవాళ్లం కాదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.

దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల తదుపరి దశ వృద్ధికి భారత్ సిద్ధంగా ఉందని ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ, సెమీ అర్బన్ ప్రాంతాల్లో యూపీఐ వినియోగాన్ని మరింత విస్తరించాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపింది. అదే సమయంలో యూపీఐ వ్యవస్థ భవిష్యత్తులో కూడా సురక్షితంగా, అందరికీ అందుబాటులో, తక్కువ ఖర్చుతో పనిచేసేలా ఉండేందుకు స్వయం సమృద్ధి అవసరమని వివరించింది.

యూపీఐ భారతీయుల కోసం భారతీయులు రూపొందించిన జాతీయ విజయగాథ అని కేంద్రం పేర్కొంది. గత దశాబ్ద కాలంగా ప్రభుత్వం యూపీఐని ప్రోత్సహిస్తూ, నిధులు అందిస్తూ అభివృద్ధి చేసిందని తెలిపింది. రాబోయే దశాబ్దాల్లోనూ యూపీఐని ఉచితంగా, సురక్షితంగా, అందరికీ అందుబాటులో ఉండేలా కొనసాగించేందుకు ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని స్పష్టం చేసింది.

యూపీఐ ఛార్జీలపై సోషల్ మీడియాలో లేదా ఇతర మార్గాల్లో వచ్చే ధృవీకరించని సమాచారాన్ని నమ్మవద్దని కేంద్రం ప్రజలను కోరింది. యూపీఐకి సంబంధించిన తాజా సమాచారం కోసం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), NPCI అధికారిక సమాచారాన్నే ఆధారంగా తీసుకోవాలని సూచించింది.

ప్రస్తుతానికి సాధారణ యూపీఐ వినియోగదారులకు ఎలాంటి ట్రాన్సాక్షన్ ఛార్జీ లేదు. భవిష్యత్తులో MDRను ప్రవేశపెట్టే నిర్ణయం తీసుకున్నా, అది అన్ని లావాదేవీలపై కాకుండా నిర్దిష్ట పరిమితికి మించిన కొన్ని వ్యాపారి లావాదేవీలకే పరిమితం కానుంది. ముఖ్యంగా వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి జరిగే UPI చెల్లింపులు ఉచితంగానే కొనసాగుతాయని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.