Hormuz: హార్ముజ్‌లో ఉద్రిక్తతలు.. ట్యాంకర్‌పై ఇరాన్ దాడి చేసిందంటూ యూఏఈ ఆరోపణలు!

పశ్చిమాసియాలో తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు.. హార్ముజ్‌పై ఇరాన్ కీలక డిమాండ్లు..

అమెరికా వైఖరి మారే వరకు హార్ముజ్ తెరవం.. ఇరాన్ కీలక ప్రకటన..

దుబాయ్/టెహ్రాన్: పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. యూఏఈ ప్రభుత్వ చమురు సంస్థకు చెందిన ట్యాంకర్‌ను ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకుందని యూఏఈ ఆరోపించింది. మరోవైపు హార్ముజ్ జలసంధి నిర్వహణపై ఇరాన్, ఒమన్ మధ్య జరుగుతున్న చర్చల్లో పురోగతి కనిపిస్తోందని ఇరు దేశాలు సంకేతాలు ఇచ్చాయి.

హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి. పర్షియన్ గల్ఫ్‌ను ఒమన్ గల్ఫ్, అరేబియా సముద్రంతో అనుసంధానించే ఈ జలమార్గం ద్వారా భారీగా చమురు, ఇతర ఇంధన సరఫరాలు జరుగుతాయి. దీంతో ఇక్కడ ఏర్పడే ఏ చిన్న అంతరాయం అయినా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

ఇరాన్‌కు చెందిన అత్యున్నత భద్రతా మండలి హార్ముజ్ జలసంధిపై కీలక ప్రకటన చేసింది. అమెరికా తన వైఖరిని సరిదిద్దే వరకు జలసంధిని తెరవబోమని స్పష్టం చేసింది.

అంతేకాకుండా హార్ముజ్‌లో నౌకల రాకపోకల కోసం రుసుములు వసూలు చేయాలన్న ప్రతిపాదనను ఇరాన్ ముందుకు తెచ్చింది. తమకు అనుకూలమైన మార్గాన్ని తప్పించుకుని వెళ్లేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయని భావించిన నౌకలపై ఇరాన్ పలుమార్లు దాడులు చేసినట్లు సమాచారం. అయితే హార్ముజ్ జలసంధిలో ఇరాన్ ఎలాంటి టోల్ వసూలు చేయడాన్ని అమెరికా తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది.

హార్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్ నిర్వహణపై ఇరాన్, ఒమన్ మధ్య చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ చర్చల్లో పురోగతి సాధిస్తున్నట్లు ఇరాన్, ఒమన్ వర్గాలు సూచించాయి. జూన్‌లో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం హార్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్ నిర్వహణకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లపై ఇరాన్, ఒమన్ కలిసి చర్చించుకునే అవకాశం ఉంది.

అయితే జలసంధిలో కొనసాగుతున్న దాడుల కారణంగా పరిస్థితి సంక్లిష్టంగా మారింది. యుద్ధానికి ముందు హార్ముజ్‌లో నౌకల రాకపోకలు సాధారణంగానే సాగేవి. కానీ ఇటీవలి దాడులు ఏప్రిల్‌లో కుదిరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుప్పకూలడానికి కూడా కారణమయ్యాయి. దీంతో మధ్యవర్తులు జూన్‌లో కుదిరిన అవగాహనకు ఇరుపక్షాలు తిరిగి కట్టుబడాలని కోరుతున్నారు.

మరోవైపు పశ్చిమాసియాలో మారుతున్న భద్రతా పరిస్థితుల మధ్య సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్, టర్కీ మధ్య రక్షణ ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ఒప్పందం ఇరాన్‌కు లేదా మరే ఇతర దేశానికి వ్యతిరేకంగా కాదని టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి హకాన్ ఫిదాన్ స్పష్టం చేశారు. ప్రాంతీయ స్థిరత్వాన్ని పెంచేందుకు ఇది కీలకమైన ముందడుగు అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య యుద్ధం కొనసాగుతున్న సమయంలో ఈ ఒప్పందం కుదరడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఈ యుద్ధ ప్రభావంతో చుట్టుపక్కల దేశాలు కూడా సంక్షోభంలో చిక్కుకోవడంతో పాటు హార్ముజ్, ఎర్ర సముద్రంలోని నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడింది.

టర్కీ విదేశాంగ మంత్రి హకాన్ ఫిదాన్ మరో కీలక విషయాన్ని వెల్లడించారు. ఈజిప్టు కూడా ‘మక్కా జాయింట్ డిఫెన్స్ అగ్రిమెంట్’లో చేరుతుందని ఆశిస్తున్నట్లు చెప్పారు. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం కోసం ఏర్పాటైన ఈ రక్షణ ఒప్పందంలో ఈజిప్టు సహజ భాగస్వామి అని ఆయన అభివర్ణించారు. ప్రాంతంలోని ప్రస్తుత యుద్ధ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో ఈ ఒప్పందం ప్రాధాన్యం పెరిగిందని తెలిపారు.

ఇరాన్, యెమెన్‌లోని హౌతీ మిత్ర బలగాల దాడులతో సౌదీ అరేబియాపై కూడా ఒత్తిడి పెరిగింది. గత నెలలో మధ్యధరా సముద్రంలోని ఈజిప్టు ఓడరేవులో అమెరికా స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని డ్రోన్ దాడి జరిగినట్లు సమాచారం.

ఇదిలా ఉండగా, లెబనాన్‌లోని ఓ గ్రామంలోకి ఇజ్రాయెల్ సైనికులు చొరబడ్డారని లెబనాన్ అధికారులు ఆరోపించారు. జూన్‌లో కుదిరిన ఒప్పందంలో భాగంగా ఈ గ్రామం లెబనాన్ సైన్యం ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అయితే రాత్రికి రాత్రే ఇజ్రాయెల్ సైనికులు గ్రామంలోకి ప్రవేశించి మట్టితో ఓ రక్షణ గోడను నిర్మించారని స్థానిక అధికారులు తెలిపారు.

ఆ గోడ గ్రామానికి తూర్పు వైపున ఉన్న ప్రవేశ మార్గాన్ని అడ్డుకుంటోందని స్థానిక మీడియా పేర్కొంది. అక్కడ ఇజ్రాయెల్ సైనికులు ఇంకా ఉన్నారా లేదా అనే విషయం స్పష్టంగా తెలియలేదని స్థానిక అధికారులు తెలిపారు.

హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల భద్రత, ఇరాన్-అమెరికా మధ్య విభేదాలు, ఇరాన్-ఒమన్ చర్చలు, కొత్త రక్షణ కూటములు, లెబనాన్‌లో ఇజ్రాయెల్ చర్యలు.. ఇలా వరుస పరిణామాలు పశ్చిమాసియా పరిస్థితి ఎంత సంక్లిష్టంగా మారిందో స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

ప్రత్యేకంగా హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం కొనసాగితే ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. దీంతో అంతర్జాతీయ సమాజం ఈ ప్రాంత పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తోంది. మధ్యవర్తులు కాల్పుల విరమణ, సముద్ర రవాణా సురక్షితంగా కొనసాగేందుకు ఇరుపక్షాల మధ్య మళ్లీ చర్చలు జరగాలని కోరుతున్నారు.