పాదరసంతో మేలిమి బంగారం.. అమెరికా స్టార్టప్ సంచలనం!

• అణు సంలీన (Fusion) టెక్నాలజీతో నిజమైన రసవాదం.. ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచిన ‘హై-రేట్ ఆల్కెమీ’!

• ప్రఖ్యాత ‘సెర్న్’ (CERN) రికార్డును 10 రెట్లు అధిగమించామన్న శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కో స్టార్టప్!

• డ్యూటీరియం-ట్రిటియం న్యూట్రాన్ల ద్వారా ‘మెర్క్యురీ-198’ నుంచి స్థిరమైన ‘గోల్డ్-197’గా మార్పు!

USA: శతాబ్దాలుగా రసవాదులు (Alchemists) కన్న కలను, సైన్స్ ఫిక్షన్ కథల్లో చదివిన అద్భుతాన్ని తాము నిజం చేసి చూపించామని శాన్‌ఫ్రాన్సిస్కోకు చెందిన 'మ్యారథాన్ ఫ్యూజన్' (Marathon Fusion) అనే అమెరికన్ స్టార్టప్ ప్రకటించింది. అత్యాధునిక న్యూక్లియర్ ఫ్యూజన్ (అణు సంలీన) సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి పాదరసాన్ని (మెర్క్యురీని) స్థిరమైన మేలిమి బంగారంగా మార్చినట్లు సంచలన ప్రకటన చేసింది. తాము సాధించిన ఈ సరికొత్త ప్రక్రియను 'హై-రేట్ ఆల్కెమీ'గా అభివర్ణించింది.

సైన్స్ పనిచేసిన విధానం – న్యూక్లియర్ ట్రాన్స్‌మ్యూటేషన్

సాధారణ రసాయనిక చర్యల ద్వారా ఒక మూలకాన్ని మరొక మూలకంగా మార్చడం సాధ్యం కాదు. కానీ పరమాణు కేంద్రకంలో (న్యూక్లియస్‌లో) మార్పులు తీసుకురావడం ద్వారా మూలకాన్ని మార్చే ప్రక్రియను 'న్యూక్లియర్ ట్రాన్స్‌మ్యూటేషన్' అంటారు. మ్యారథాన్ ఫ్యూజన్ సరిగ్గా ఇదే పద్ధతిని అనుసరించింది. డ్యూటీరియం-ట్రిటియం ఇంధనాలతో అణు సంలీన చర్యను చేపట్టి అత్యధిక శక్తి కలిగిన న్యూట్రాన్లను ఉత్పత్తి చేసింది. ఈ న్యూట్రాన్లను పాదరసానికి చెందిన ప్రత్యేక ఐసోటోప్ అయిన 'మెర్క్యురీ-198' పైకి ప్రసరింపజేయడంతో అది తాత్కాలిక రేడియోధార్మిక ఐసోటోప్ అయిన 'మెర్క్యురీ-197'గా మారింది. ఇది సుమారు 64 గంటల వ్యవధిలో సహజంగా రేడియోధార్మికతను క్షీణింపజేసుకుని (Decay), సంపూర్ణ స్థిరత్వంతో కూడిన 'గోల్డ్-197' (మేలిమి బంగారం)గా రూపాంతరం చెందింది.

సెర్న్ రికార్డు అధిగమించినా.. లోపించిన కీలక వివరాలు

గతంలోనూ మూలకాలను మార్చే ప్రయోగాలు జరిగాయి. 2025లో ఐరోపాకు చెందిన ప్రఖ్యాత 'సెర్న్' (CERN) పరిశోధనా సంస్థ లార్జ్ హాడ్రాన్ కొల్లైడర్‌లో సీసం (Lead) నుంచి దాదాపు 29 పికోగ్రాముల (గ్రాములో లక్ష కోట్ల వంతు) బంగారాన్ని తయారుచేసింది. అయితే, తాము సెర్న్ కంటే 10 రెట్లు ఎక్కువ ఉత్పత్తి రేటును సాధించామని మ్యారథాన్ ఫ్యూజన్ తెలిపింది. అయినప్పటికీ, ఈ ప్రయోగంలో అసలు ఎంత మోతాదులో బంగారం లభించింది? దాని స్వచ్ఛత ఎంత? ఈ ప్రయోగానికి అయిన వాస్తవ ఖర్చు ఎంత? అనే వివరాలను మాత్రం కంపెనీ అధికారికంగా వెల్లడించలేదు. కేవలం సోషల్ మీడియాలో కొన్ని గ్రాఫ్‌లను మాత్రమే పంచుకోవడంతో శాస్త్రవేత్తల్లో కొన్ని అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

భవిష్యత్తు అంచనాలు & రేడియోధార్మిక సవాళ్లు

వాణిజ్య స్థాయిలో ఒక గిగావాట్ సామర్థ్యం గల ఫ్యూజన్ పవర్ ప్లాంట్ అందుబాటులోకి వస్తే, దాని ద్వారా ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు 2 టన్నుల బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేయవచ్చని మ్యారథాన్ ఫ్యూజన్ సిమ్యులేషన్ల ద్వారా లెక్కగట్టింది. ఒకవేళ ఇది నిజమైతే ప్రపంచ బంగారం విపణిలో పెను సంచలనం రేగడం ఖాయం. అయితే, వాణిజ్య స్థాయి ఫ్యూజన్ రియాక్టర్లు కార్యరూపం దాల్చడానికి ఇంకా దశాబ్దాల కాలం పడుతుందని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఈ ప్రక్రియలో తయారైన బంగారంలో రేడియోధార్మిక అవశేషాలు ఉండే ప్రమాదం ఉందని, అది సురక్షితంగా మారడానికి 14 నుంచి 18 ఏళ్ల పాటు నిల్వ ఉంచాల్సి రావచ్చని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మరోవైపు, ఈ ప్రయోగంలో కేవలం బంగారమే కాకుండా క్యాన్సర్ నిర్ధారణ, చికిత్సలో ఎంతో కీలకమైన కాపర్-64, కాపర్-67 వంటి అత్యంత విలువైన వైద్య ఐసోటోపులను సైతం జింక్ నుంచి ఉత్పత్తి చేసినట్లు సంస్థ ప్రకటించింది.