ఆఖరుకు బంగారం కూడా కల్తీ! హాల్ మార్క్ టెస్ట్ లో కూడా దొరక్కుండా! మీ నగలు కూడా చెక్ చేసుకోండి!
Gold Adulteration: బంగారం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు స్వచ్ఛతకు హామీగా వినియోగదారులు హాల్మార్క్ను నమ్ముతారు. నగల దుకాణాల్లో పరీక్షలు చేయించి, యంత్రాల ద్వారా ప్యూరిటీ నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే కొనుగోలు చేస్తారు. అయితే, బంగారం పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణత సాధించి, 22 క్యారెట్ల హాల్మార్క్ కూడా పొందిన నగల్లో అసలు బంగారం శాతం తక్కువగా ఉంటే? రాజస్థాన్లో వెలుగుచూసిన ఒక కొత్త కల్తీ విధానం ఇప్పుడు బంగారు ఆభరణాల స్వచ్ఛతపై అనేక సందేహాలను లేవనెత్తుతోంది. సాధారణ పరీక్షల్లో గుర్తించలేని విధంగా బంగారంలో రీనియం (Rhenium) అనే భారీ లోహపు పొడిని కలిపి బరువు పెంచుతున్నట్లు దైనిక్ భాస్కర్ నిర్వహించిన పరిశోధనలో వెల్లడైంది.
బంగారంలో రీనియం కల్తీ.. 22 క్యారెట్ల హాల్మార్క్ ఉన్నా అసలు బంగారం 20 క్యారెట్లేనా..
బంగారం బరువు పెంచేందుకు చైనా నుంచి రీనియం పొడి? రాజస్థాన్లో బయటపడిన కల్తీ వ్యవహారం..
బంగారం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు స్వచ్ఛతకు హామీగా వినియోగదారులు హాల్మార్క్ను నమ్ముతారు. నగల దుకాణాల్లో పరీక్షలు చేయించి, యంత్రాల ద్వారా ప్యూరిటీ నిర్ధారించుకున్న తర్వాతే కొనుగోలు చేస్తారు. అయితే, బంగారం పరీక్షల్లో ఉత్తీర్ణత సాధించి, 22 క్యారెట్ల హాల్మార్క్ కూడా పొందిన నగల్లో అసలు బంగారం శాతం తక్కువగా ఉంటే? రాజస్థాన్లో వెలుగుచూసిన ఒక కొత్త కల్తీ విధానం ఇప్పుడు బంగారు ఆభరణాల స్వచ్ఛతపై అనేక సందేహాలను లేవనెత్తుతోంది. సాధారణ పరీక్షల్లో గుర్తించలేని విధంగా బంగారంలో రీనియం (Rhenium) అనే భారీ లోహపు పొడిని కలిపి బరువు పెంచుతున్నట్లు దైనిక్ భాస్కర్ నిర్వహించిన పరిశోధనలో వెల్లడైంది.
జోధ్పూర్లో బయటపడిన కొత్త కల్తీ పద్ధతి
రాజస్థాన్లోని జోధ్పూర్లో స్థానిక నగల వ్యాపారి సహకారంతో దైనిక్ భాస్కర్ పరిశోధనా బృందం ఈ కల్తీ విధానాన్ని ప్రయోగాత్మకంగా పరిశీలించింది. ఇందుకోసం 7.830 గ్రాముల 24 క్యారెట్ల స్వచ్ఛమైన బంగారంలో ఒక గ్రాము రీనియం పొడిని కలిపారు. దీంతో ఆ మిశ్రమం మొత్తం బరువు 8.830 గ్రాములకు చేరింది. అనంతరం ఈ మిశ్రమంతో సంప్రదాయ రాజస్థానీ ఆభరణాన్ని తయారు చేశారు. నగ తయారీ సమయంలో మరో 0.75 గ్రాముల ఇతర మిశ్రమ లోహాన్ని కూడా కలపడంతో తుది ఆభరణం బరువు 9.580 గ్రాములుగా నమోదైంది.
ఆ తర్వాత ఈ ఆభరణాన్ని జోధ్పూర్లోని వివిధ పరీక్షా కేంద్రాలు, నగల షోరూమ్లకు తీసుకెళ్లారు. అక్కడ నిర్వహించిన సాధారణ పరీక్షల్లో రీనియం ఉనికిని గుర్తించలేకపోయినట్లు పరిశోధనలో వెల్లడైంది. న్యూ రోడ్డులోని ఒక నగల షోరూమ్లో ఉన్న పరీక్షా యంత్రం ఆ ఆభరణంలో 93.70 శాతం బంగారం, 5.39 శాతం వెండి, 0.90 శాతం రాగి ఉన్నట్లు చూపించింది. కానీ అందులో రీనియం ఉన్న విషయాన్ని గుర్తించలేకపోయింది. మరో ప్రముఖ బ్రాండ్కు చెందిన నగల షోరూమ్లోనూ ఆ ఆభరణాన్ని 22 క్యారెట్ల బంగారంగా గుర్తించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.
ఇక హాల్మార్కింగ్ కేంద్రంలోనూ ఆ ఆభరణానికి 92K916 అనే గుర్తింపు లభించినట్లు దైనిక్ భాస్కర్ పరిశోధన తెలిపింది. సాధారణంగా 916 గుర్తు అంటే 91.6 శాతం స్వచ్ఛమైన బంగారం, అంటే 22 క్యారెట్ల బంగారం అని అర్థం. అయితే, ఆభరణం తయారీకి మొదట ఉపయోగించిన అసలు బంగారం పరిమాణాన్ని బట్టి లెక్కిస్తే అందులో వాస్తవ బంగారం శాతం కేవలం 81.7 శాతంగా ఉన్నట్లు పరిశోధన అంచనా వేసింది. ఇది సుమారు 20 క్యారెట్ల స్వచ్ఛతకు సమానం. అంటే 22 క్యారెట్లుగా గుర్తింపు పొందిన నగలో వాస్తవంగా అంతకంటే తక్కువ బంగారం ఉండే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
కొనుగోలుదారులకు ఎంత నష్టం?
నగల ధరను నిర్ణయించేటప్పుడు వాటి బరువుతో పాటు ప్రకటించిన బంగారం స్వచ్ఛత కూడా కీలకంగా ఉంటుంది. అందువల్ల ఆభరణంలో అసలు బంగారం శాతం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, దాన్ని 22 క్యారెట్లుగా విక్రయిస్తే వినియోగదారులు ఎక్కువ మొత్తాన్ని చెల్లించాల్సి వస్తుంది. దైనిక్ భాస్కర్ అంచనా ప్రకారం, తులం అంటే సుమారు 11.66 గ్రాముల బంగారం ధర రూ.1.5 లక్షలుగా ఉన్న పరిస్థితిలో ఇలాంటి కల్తీ వల్ల కొనుగోలుదారుడికి సుమారు రూ.14,700 వరకు నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉంది. బంగారం ధరలు భారీగా ఉన్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఇలాంటి మోసాలు సామాన్య వినియోగదారులపై తీవ్ర ఆర్థిక భారాన్ని మోపవచ్చు.
చైనా నుంచి రీనియం పొడి సరఫరా?
ఈ కల్తీ పదార్థం ఎక్కడి నుంచి వస్తోందనే కోణంలోనూ పరిశోధనా బృందం వివరాలు సేకరించింది. చైనాలోని షెన్జెన్ ప్రాంతానికి చెందిన ఒక ఏజెంట్ను సంప్రదించగా, అతని సంస్థ బంగారంలో కలపడానికి ఉపయోగించే రీనియం పొడిని తయారు చేస్తుందని చెప్పినట్లు నివేదిక వెల్లడించింది. సాధారణ పరీక్షల్లో ఈ పొడిని గుర్తించడం కష్టమని, భారతదేశంలోని పలు నగరాల్లో తమకు డీలర్లు ఉన్నారని కూడా ఆ ఏజెంట్ చెప్పినట్లు దైనిక్ భాస్కర్ పేర్కొంది.
అనంతరం ముంబైకి చెందిన ఒక ఏజెంట్ ద్వారా ఒక గ్రాము రీనియం నమూనాను పరిశోధనా బృందం తెప్పించింది. ఇందుకోసం రూ.5,000 చెల్లించడంతో పాటు కొరియర్ ఖర్చుల కింద మరో రూ.300 ఖర్చు చేసినట్లు నివేదిక తెలిపింది. అయితే, ఈ సరఫరా వ్యవస్థపై వచ్చిన వివరాలు పరిశోధనలో భాగంగా వెల్లడైన ఆరోపణలు మాత్రమే. వాటి ఆధారంగా దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి అక్రమ వ్యాపారం జరుగుతోందని నిర్ధారించలేం.
రీనియంతో కల్తీని గుర్తించడం ఎందుకు కష్టం?
రీనియం అరుదుగా లభించే భారీ లోహం. దీనిని ప్రధానంగా పారిశ్రామిక అవసరాల్లో ఉపయోగిస్తారు. ఈ లోహం సాంద్రత ఒక క్యూబిక్ సెంటీమీటర్కు సుమారు 21 గ్రాములు కాగా, స్వచ్ఛమైన బంగారం సాంద్రత 19.3 గ్రాములు. అంటే రీనియం బంగారం కంటే ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల బంగారంలో దీన్ని కలిపితే ఆభరణం బరువు పెరుగుతుంది. అదే సమయంలో మిశ్రమం మొత్తం సాంద్రతలో పెద్దగా మార్పు కనిపించకపోవచ్చు. ఈ లక్షణాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని కల్తీకి పాల్పడుతున్నారనే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
సాధారణంగా బంగారం స్వచ్ఛతను పరీక్షించడానికి యాసిడ్ టెస్ట్, టచ్స్టోన్ టెస్ట్, ఎక్స్ఆర్ఎఫ్ (XRF) యంత్రాలను ఉపయోగిస్తారు. యాసిడ్ పరీక్షలో నిర్దిష్ట ఆమ్లాలతో బంగారం ఎలా స్పందిస్తుందో పరిశీలిస్తారు. అయితే, బంగారంలో కలిసిన ఇతర భారీ లోహాల ఉనికిని ఈ పరీక్ష తప్పనిసరిగా గుర్తించలేకపోవచ్చు. టచ్స్టోన్ పరీక్షలో ఆభరణం ఉపరితలంపై ఉన్న లోహ లక్షణాలను పరిశీలిస్తారు. దీంతో లోపల కలిపిన కల్తీ పదార్థాలు గుర్తించబడకుండా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఎక్స్ఆర్ఎఫ్ యంత్రాలు ఎక్స్రే ఫ్లోరోసెన్స్ సాంకేతికత ఆధారంగా లోహాల కూర్పును విశ్లేషిస్తాయి. అయితే, వాటి ద్వారా లభించే ఫలితాలు యంత్రం సామర్థ్యం, కాలిబ్రేషన్, పరీక్షించే విధానంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా ఉపరితలంపై ఉన్న లోహాల వివరాలనే పరిశీలించే సందర్భాల్లో ఆభరణం లోపల ఉన్న కల్తీ పదార్థాలను గుర్తించడం కష్టమవుతుంది. మరింత సమగ్రంగా నిర్వహించే ఎక్స్ఆర్ఎఫ్ విశ్లేషణ, ఎలక్ట్రాన్ మైక్రోస్కోపీ వంటి అధునాతన పరీక్షలు విదేశీ లోహాల ఉనికిని గుర్తించడంలో సహాయపడవచ్చు. అలాగే ఫైర్ అసే (Fire Assay) వంటి నమూనాను కరిగించి పరీక్షించే విధానాలు అసలు బంగారం శాతాన్ని మరింత విశ్వసనీయంగా నిర్ధారించగలవు.
ఇతర భారీ లోహాలతోనూ కల్తీ అనుమానాలు
బంగారంలో భారీ లోహాలను కలిపి బరువు పెంచుతున్నారనే ఆందోళనలు గతంలోనూ వ్యక్తమయ్యాయి. ఇండోర్లోని సర్ఫా మార్కెట్కు చెందిన నగల తయారీదారులు రుథేనియం, ఇరిడియం, ఓస్మియం వంటి లోహాలతో బంగారంలో కల్తీ జరుగుతోందని అనుమానాలు వ్యక్తం చేసినట్లు మింట్ గతంలో ఒక కథనాన్ని ప్రచురించింది. ఈ లోహాలు కూడా బంగారం కంటే ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉండటంతో ఆభరణాల బరువును పెంచేందుకు ఉపయోగపడతాయని వ్యాపారులు పేర్కొన్నట్లు ఆ నివేదిక తెలిపింది. సాధారణ యాసిడ్, టచ్స్టోన్ పరీక్షల్లో వీటిని గుర్తించడం కష్టమవుతుందని కూడా ఆందోళన వ్యక్తమైంది.
కొన్ని వ్యాపార వర్గాల్లో ఈ పదార్థాలను 'గోల్డ్ పౌడర్' అని పిలుస్తున్నట్లు సమాచారం. మహారాష్ట్ర, పశ్చిమ బెంగాల్ మార్గాల ద్వారా ఈ పదార్థాలు భారత మార్కెట్లలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయనే అనుమానాలు ఉన్నాయి. వీటి తయారీ చైనాలో జరుగుతుండవచ్చనే ప్రచారం కూడా ఉన్నప్పటికీ, వాటి అసలు మూలాన్ని స్వతంత్రంగా నిర్ధారించలేదు.
హాల్మార్క్పై నమ్మకం.. పరీక్షా విధానాలపై ప్రశ్నలు
బంగారం కొనుగోలుదారులకు హాల్మార్క్ అనేది స్వచ్ఛతకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన భరోసా. అయితే, సాధారణ పరీక్షలను దాటుకుని కల్తీ ఆభరణం హాల్మార్క్ పొందినట్లు వచ్చిన ఈ పరిశోధన వివరాలు పరీక్షా విధానాల సమర్థతపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. అయితే, ఒక పరిశోధనలో వెల్లడైన ఫలితాల ఆధారంగా అన్ని హాల్మార్కింగ్ కేంద్రాలు లేదా పరీక్షా యంత్రాలు నమ్మదగినవి కావని భావించకూడదు. రీనియం వంటి భారీ లోహాల కల్తీని గుర్తించేందుకు పరీక్షా పద్ధతులను మరింత సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ ఘటన సూచిస్తోంది.
వినియోగదారులు బంగారు ఆభరణాలు కొనుగోలు చేసేటప్పుడు హాల్మార్క్, స్వచ్ఛత గుర్తులతో పాటు కొనుగోలు బిల్లు, నగ బరువు, క్యారెట్ల వివరాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. అనుమానం కలిగితే గుర్తింపు పొందిన పరీక్షా కేంద్రంలో మరింత సమగ్రంగా స్వచ్ఛతను నిర్ధారించుకోవడం మంచిది. బంగారం ధరలు పెరుగుతున్న సమయంలో ప్రతి గ్రాము విలువైనదే. అందుకే ఆభరణం బరువుతో పాటు అందులో నిజంగా ఎంత బంగారం ఉందన్న విషయాన్ని నిర్ధారించే పరీక్షా విధానాలు కూడా అంతే కీలకం.
Tags
Be the first to react