పాత మొబైల్ ఫోన్లతో కోట్ల వ్యాపారం.. మనకు తెలియని ఆసక్తికర విషయాలివే!
From Refurbished Phones to Gold Extraction: కొత్త స్మార్ట్ఫోన్ కొనుగోలు చేసినప్పుడు చాలామంది తమ పాత ఫోన్ను ఎక్స్ఛేంజ్లో ఇచ్చేస్తుంటారు. మరికొందరు ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫామ్స్లో విక్రయిస్తారు. ఇంకొందరు పనిచేయడం లేదని పాత ఫోన్లను ఇంట్లో ఓ మూలన పడేస్తుంటారు. అయితే అసలు విషయం ఏమిటంటే.. మనకు పనికిరాని ఆ పాత ఫోన్తో కూడా కొందరు లక్షలు, కోట్ల రూపాయల వ్యాపారం చేస్తున్నారు. ఫోన్ బాగుంటే దాన్ని కొత్త రూపంలో మార్చి మళ్లీ విక్రయిస్తారు. పూర్తిగా పాడైపోయినా అందులోని పనిచేసే విడిభాగాలను వేరు చేసి అమ్ముతారు. ఇక ఉపయోగించడానికి వీల్లేని ఫోన్ల నుంచి బంగారం, వెండి వంటి విలువైన లోహాలను వెలికితీస్తారు. ఇలా పాత మొబైల్ ఫోన్ల చుట్టూ రిఫర్బిష్డ్ ఫోన్లు, స్పేర్ పార్ట్స్, ఈ-వేస్ట్ రీసైక్లింగ్తో కూడిన భారీ వ్యాపారం నడుస్తోంది.
మీ పాత ఫోన్ను ఎందుకు కొంటున్నారు? అందులో బంగారం నుంచి స్పేర్ పార్ట్స్ వరకు.. కోట్ల వ్యాపారం వెనుక అసలు కథ..
మీరు అమ్మేసిన పాత ఫోన్ ఏం అవుతుంది? మళ్లీ కొత్తగా మార్చి ఎలా అమ్ముతారో తెలుసా?..
కొత్త స్మార్ట్ఫోన్ కొనుగోలు చేసినప్పుడు చాలామంది తమ పాత ఫోన్ను ఎక్స్ఛేంజ్లో ఇచ్చేస్తుంటారు. మరికొందరు ఆన్లైన్ ప్లాట్ఫామ్స్లో విక్రయిస్తారు. ఇంకొందరు పనిచేయడం లేదని పాత ఫోన్లను ఇంట్లో ఓ మూలన పడేస్తుంటారు. అయితే అసలు విషయం ఏమిటంటే.. మనకు పనికిరాని ఆ పాత ఫోన్తో కూడా కొందరు లక్షలు, కోట్ల రూపాయల వ్యాపారం చేస్తున్నారు. ఫోన్ బాగుంటే దాన్ని కొత్త రూపంలో మార్చి మళ్లీ విక్రయిస్తారు. పూర్తిగా పాడైపోయినా అందులోని పనిచేసే విడిభాగాలను వేరు చేసి అమ్ముతారు. ఇక ఉపయోగించడానికి వీల్లేని ఫోన్ల నుంచి బంగారం, వెండి వంటి విలువైన లోహాలను వెలికితీస్తారు. ఇలా పాత మొబైల్ ఫోన్ల చుట్టూ రిఫర్బిష్డ్ ఫోన్లు, స్పేర్ పార్ట్స్, ఈ-వేస్ట్ రీసైక్లింగ్తో కూడిన భారీ వ్యాపారం నడుస్తోంది.
పాత ఫోన్లతో రిఫర్బిష్డ్ మొబైళ్ల వ్యాపారం
ప్రస్తుతం స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగం పెరగడంతో పాత మొబైళ్లకు కూడా మంచి డిమాండ్ ఏర్పడింది. వినియోగదారులు కొత్త ఫోన్ కొనుగోలు చేసినప్పుడు పాత ఫోన్లను క్యాషిఫై (Cashify), అమెజాన్ రీన్యూడ్ (Amazon Renewed), ఫ్లిప్కార్ట్ వంటి ప్లాట్ఫామ్స్తో పాటు స్థానిక హోల్సేల్ వ్యాపారులకు విక్రయిస్తుంటారు. ఈ సంస్థలు, వ్యాపారులు వినియోగదారుల నుంచి తక్కువ ధరకు పాత ఫోన్లను కొనుగోలు చేస్తారు.
ఆ తర్వాత వాటిని నిపుణులైన టెక్నీషియన్లకు పంపిస్తారు. వారు ఫోన్లోని ప్రతి భాగాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలిస్తారు. డిస్ప్లే, కెమెరా, స్పీకర్లు, బ్యాటరీ, ఇతర హార్డ్వేర్ భాగాలు సక్రమంగా పనిచేస్తున్నాయో లేదో పరీక్షిస్తారు. ఫోన్పై ఉన్న చిన్న చిన్న గీతలను పాలిష్ చేసి తొలగిస్తారు. బ్యాటరీ సామర్థ్యం తగ్గిపోయి ఉంటే నాణ్యమైన కొత్త బ్యాటరీని అమర్చుతారు. అవసరమైన మరమ్మతులు పూర్తయ్యాక మరోసారి అన్ని ఫీచర్లను పరీక్షిస్తారు. అనంతరం ఫోన్ను కొత్తదానిలా ప్యాక్ చేసి రిఫర్బిష్డ్ మొబైల్ పేరుతో తిరిగి మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు.
కొత్త స్మార్ట్ఫోన్ కొనుగోలు చేయలేని మధ్యతరగతి, బడ్జెట్ వినియోగదారులకు తక్కువ ధరకు ప్రముఖ బ్రాండ్ల ఫోన్లు లభిస్తుండటంతో ఈ మార్కెట్కు డిమాండ్ పెరుగుతోంది. కొనుగోలు చేసే ముందు ఫోన్ పరిస్థితి, వారంటీ, రిటర్న్ పాలసీ వంటి వివరాలను పరిశీలించడం వినియోగదారులకు మంచిది.
పూర్తిగా పాడైనా ఫోన్కు విలువ తగ్గదు.. స్పేర్ పార్ట్స్ వ్యాపారం
కొన్ని ఫోన్లు పూర్తిగా పాడైపోతాయి. మరికొన్ని ప్రమాదవశాత్తూ కిందపడి డిస్ప్లే పగిలిపోవడం, మదర్బోర్డు కాలిపోవడం వంటి సమస్యలతో పనిచేయకుండా పోతాయి. ఇలాంటి ఫోన్లను చాలామంది పనికిరానివిగా భావిస్తారు. కానీ మొబైల్ రిపేర్ షాపులు, విడిభాగాల హోల్సేల్ వ్యాపారులకు ఇవి కూడా విలువైనవే.
టెక్నీషియన్లు పాడైన ఫోన్లను విడదీసి వాటిలో పనిచేస్తున్న భాగాలను జాగ్రత్తగా వేరు చేస్తారు. కెమెరా లెన్స్లు, స్పీకర్లు, ఇయర్పీస్లు, వైబ్రేటర్ మోటార్లు, మదర్బోర్డులోని చిప్స్, డిస్ప్లే కనెక్టర్లు, సిమ్ ట్రేలు వంటి విడిభాగాలను సేకరిస్తారు. వీటిని పరీక్షించి మళ్లీ ఉపయోగించేందుకు సిద్ధం చేస్తారు.
కొత్త స్పేర్ పార్ట్స్ ధరలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు లేదా మార్కెట్లో అందుబాటులో లేనప్పుడు ఈ ఒరిజినల్ సెకండ్హ్యాండ్ విడిభాగాలు ఉపయోగపడతాయి. దీంతో వినియోగదారులు తక్కువ ఖర్చుతో తమ ఫోన్లను రిపేర్ చేయించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే పూర్తిగా పాడైపోయిన ఫోన్లో కూడా పనిచేసే ప్రతి విడిభాగానికి ఒక మార్కెట్ ఉంటుందన్నమాట.
పాత మొబైల్ ఫోన్లలో బంగారం కూడా ఉంటుందా?
పాత మొబైల్ ఫోన్ల వ్యాపారంలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం విలువైన లోహాల వెలికితీత. స్మార్ట్ఫోన్లోని సర్క్యూట్ బోర్డులు, ఎలక్ట్రానిక్ కనెక్షన్లలో బంగారం, వెండి, రాగి, పల్లాడియం, ప్లాటినం వంటి విలువైన లోహాలను ఉపయోగిస్తారు. విద్యుత్ ప్రసరణ సక్రమంగా జరగడానికి, తుప్పు పట్టకుండా ఉండటానికి వీటిని కొన్ని భాగాల్లో వినియోగిస్తారు.
ఒక మొబైల్ ఫోన్లో ఉండే బంగారం పరిమాణం చాలా తక్కువ. అది కేవలం మిల్లీగ్రాముల స్థాయిలోనే ఉంటుంది. అయితే లక్షలాది, కోట్లాది పాత ఫోన్లను ఒకేచోట సేకరించి రీసైక్లింగ్ చేస్తే గణనీయమైన మొత్తంలో బంగారం, ఇతర విలువైన లోహాలను వెలికితీయవచ్చు. అందుకే పాత ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల రీసైక్లింగ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా లాభదాయకమైన పరిశ్రమగా అభివృద్ధి చెందుతోంది.
ఈ పనిని సాధారణంగా ఎవరైనా చేయలేరు. ప్రత్యేక రీసైక్లింగ్ కేంద్రాల్లో ఆధునిక యంత్రాలు, ప్రత్యేక రసాయన ప్రక్రియలను ఉపయోగించి సర్క్యూట్ బోర్డుల నుంచి విలువైన లోహాలను వేరు చేస్తారు. పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా ఈ ప్రక్రియలను నిర్వహించేందుకు తగిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవసరం. ఇలా మనకు పనికిరాని ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాల నుంచి విలువైన ముడి పదార్థాలను తిరిగి పొందుతున్నారు.
పాత ఫోన్ అమ్మే ముందు ఈ తప్పు చేయకండి.. మీ వ్యక్తిగత డేటా ప్రమాదంలో పడొచ్చు!
పాత ఫోన్ను విక్రయించే సమయంలో చాలామంది చేసే అతిపెద్ద పొరపాటు డేటా భద్రతను పట్టించుకోకపోవడం. ఫోన్లోని ఫొటోలు, వీడియోలు, కాంటాక్టులు, వాట్సాప్ చాట్స్ తొలగించామని లేదా సాధారణంగా ఫ్యాక్టరీ రీసెట్ చేశామని నిశ్చింతగా ఉంటారు. అయితే డేటాను సాధారణంగా డిలీట్ చేయడం మాత్రమే పూర్తి భద్రతకు సరిపోదు. కొన్ని పరిస్థితుల్లో డేటా రికవరీ సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా తొలగించిన సమాచారాన్ని తిరిగి పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
దీంతో పాత ఫోన్ను కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తులు లేదా సైబర్ నేరగాళ్లు వ్యక్తిగత ఫొటోలు, వీడియోలు, ప్రైవేట్ చాట్స్, బ్యాంకింగ్ వివరాలు వంటి సున్నితమైన సమాచారాన్ని తిరిగి పొందే ప్రమాదం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఆర్థిక లావాదేవీలకు సంబంధించిన వివరాలు, యూపీఐ పిన్లు ఇతరుల చేతుల్లోకి వెళ్లకుండా జాగ్రత్తపడాలి. యూపీఐ పిన్ వంటి రహస్య వివరాలను ఫోన్లో ఎక్కడైనా భద్రపరిచి ఉంటే వాటిని తొలగించాలి. బ్యాంకింగ్ యాప్స్ నుంచి లాగ్అవుట్ కావడం, అవసరమైన ఖాతాలను తొలగించడం కూడా మంచిది.
ఫోన్ను విక్రయించే ముందు మెమరీ ఎన్క్రిప్షన్ సక్రమంగా ఉందో లేదో నిర్ధారించుకోవాలి. ఆధునిక స్మార్ట్ఫోన్లలో సాధారణంగా ఎన్క్రిప్షన్ అందుబాటులో ఉంటుంది. అనంతరం పూర్తి ఫ్యాక్టరీ రీసెట్ చేయాలి. ఫ్యాక్టరీ రీసెట్ విధానం ఫోన్ మోడల్, ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ను బట్టి మారవచ్చు. కాబట్టి తయారీ సంస్థ సూచించిన అధికారిక విధానాన్ని అనుసరించడం మంచిది. ముఖ్యంగా ఫోన్లోని డేటా బ్యాకప్ తీసుకున్న తర్వాతే ఈ ప్రక్రియ చేపట్టాలి. సిమ్ కార్డు, మెమరీ కార్డు ఉంటే వాటిని కూడా ఫోన్ నుంచి తొలగించాలి.
పాత ఫోన్లను చెత్తలో పడేస్తే పర్యావరణానికి ప్రమాదం
పాడైపోయిన మొబైల్ ఫోన్లను సాధారణ చెత్తతో కలిపి పడేయడం పర్యావరణానికి హానికరం. ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాల్లో సీసం (Lead), కాడ్మియం (Cadmium), పాదరసం (Mercury) వంటి ప్రమాదకర పదార్థాలు ఉంటాయి. వీటిని చెత్త కుప్పల్లో లేదా సాధారణ ల్యాండ్ఫిల్స్లో పడేస్తే కాలక్రమేణా ఈ విషపదార్థాలు నేలలోకి, భూగర్భ జలాల్లోకి చేరే అవకాశం ఉంది.
దీంతో నేల, నీరు కలుషితం కావడమే కాకుండా మనుషుల ఆరోగ్యానికి, పర్యావరణ వ్యవస్థలకు కూడా ముప్పు ఏర్పడుతుంది. అందుకే పాడైన మొబైల్ ఫోన్లను ఇంట్లో ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉంచడం లేదా సాధారణ చెత్తలో పడేయడం కాకుండా అధికారిక ఈ-వేస్ట్ కలెక్షన్ కేంద్రాలు, ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొందిన రీసైక్లింగ్ యూనిట్లకు అందించాలి. ఆయా కేంద్రాలు వాటిని నిబంధనలకు అనుగుణంగా సేకరించి, విడదీసి, రీసైక్లింగ్ చేస్తాయి.
పాత ఫోన్ అమ్మేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలు
మొబైల్ ఫోన్ను అమ్మినా, ఎక్స్ఛేంజ్ చేసినా ముందుగా దానిలోని ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని మరో సురక్షితమైన పరికరం లేదా క్లౌడ్లో బ్యాకప్ తీసుకోవాలి. ఆ తర్వాత వ్యక్తిగత ఖాతాల నుంచి సైన్ అవుట్ అయి, మెమరీ ఎన్క్రిప్షన్ స్థితిని నిర్ధారించుకుని పూర్తి ఫ్యాక్టరీ రీసెట్ చేయాలి. ఫోన్తో పాటు సిమ్, మెమరీ కార్డులను కూడా ఇవ్వకూడదు. రిఫర్బిష్డ్ ఫోన్ కొనుగోలు చేసేవారు దాని పరిస్థితి, బ్యాటరీ నాణ్యత, వారంటీ వివరాలు తెలుసుకోవాలి. ఇక పనిచేయని ఫోన్లను అధికారిక ఈ-వేస్ట్ సేకరణ కేంద్రాలకే అందించాలి.
మొత్తంగా చూస్తే.. మనకు పాతబడిపోయిన ఒక స్మార్ట్ఫోన్ మరొకరికి ఉపయోగపడే పరికరంగా మారవచ్చు. అందులోని విడిభాగాలు ఇతర ఫోన్లకు ప్రాణం పోయవచ్చు. చివరకు పూర్తిగా పనికిరాని ఫోన్లోని లోహాలు కూడా తిరిగి వినియోగంలోకి రావచ్చు. అయితే ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో వినియోగదారులు మర్చిపోకూడని విషయం డేటా భద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ. పాత ఫోన్ను విక్రయించే ముందు వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని సురక్షితంగా తొలగించి, పనికిరాని ఫోన్లను సరైన రీసైక్లింగ్ కేంద్రాలకు అందించడం ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత.
Tags
Be the first to react