ఏసీ రైళ్లలో భారీ మార్పులు! భారీ ఆదా దిశగా అడుగులు!
Indian Railways: ఎండ్ ఆన్ జనరేషన్ (EOG) నుంచి హెడ్ ఆన్ జనరేషన్ (HOG) కు మారడం భారతీయ రైల్వే చరిత్రలో అత్యంత లాభదాయకమైన గ్రీన్ ఇనిషియేటివ్. ఒక్కో డీజిల్ పవర్ కారు గంటకు సుమారు 40–50 లీటర్ల డీజిల్ వినియోగిస్తుంది; HOG ద్వారా ఈ ఖర్చు పూర్తిగా తగ్గడమే కాకుండా, 24 కోచ్ల రైలులో రెండు పవర్ కార్ల స్థానంలో రెండు అదనపు LHB ప్రయాణికుల కోచ్లను (దాదాపు 140–160 మంది అదనపు ప్రయాణికులు) చేర్చడం వల్ల రైల్వే ఆదాయం మరియు ప్రయాణికుల సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరుగుతాయి.
1958లో డీలక్స్ ఎక్స్ప్రెస్, 1969లో తొలి హౌరా – న్యూఢిల్లీ రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్లో EOG వ్యవస్థ వినియోగం!
డీజిల్ జనరేటర్ కార్ల వల్ల రైల్వే శాఖకు వేల కోట్ల రూపాయల ఇంధన ఖర్చు, తీవ్రమైన శబ్ద మరియు వాయు కాలుష్యం!
2010 జూలైలో చిత్తరంజన్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్ (CLW) ప్రవేశపెట్టిన 'హెడ్ ఆన్ జనరేషన్' (HOG) విప్లవం!
Business: గతంలో భారతీయ రైల్వేలోని పాత ఐసీఎఫ్ (ICF) సెల్ఫ్-జనరేటింగ్ కోచ్లలో విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఒక ప్రత్యేకమైన పద్ధతి ఉండేది. కోచ్ చక్రాల యాక్సెల్ (Axle) మరియు ఆల్టర్నేటర్ మధ్య ఒక బెల్ట్ అనుసంధానించబడి ఉండేది. రైలు కదులుతున్నప్పుడు చక్రాలతో పాటు ఆల్టర్నేటర్ తిరిగి విద్యుత్ ఉత్పత్తి అయ్యేది; ఆ కరెంటు కోచ్ కింద ఉండే బ్యాటరీలలో నిల్వ ఉండి, రైలు ఆగినప్పుడు కూడా ఫ్యాన్లు, లైట్లు, ఛార్జింగ్ సాకెట్లకు విద్యుత్ అందించేది. అయితే రైలు వేగం తగ్గినప్పుడు కరెంటు ఉత్పత్తి తగ్గడం, బెల్ట్ వల్ల కోచ్లపై రివర్స్ టార్క్ (వ్యతిరేక ఒత్తిడి) పడటం మరియు ఏసీ కోచ్ల భారీ విద్యుత్ అవసరాలను ఇది తీర్చలేకపోవడం ప్రధాన లోపాలుగా మారాయి.
ఎల్హెచ్బీ (LHB) కోచ్లు & డీజిల్ జనరేటర్ కార్ల (EOG) ప్రవేశం
ఆధునిక ఎల్హెచ్బీ (LHB) కోచ్లు మరియు పూర్తిస్థాయి ఏసీ (AC) రైళ్లు అందుబాటులోకి వచ్చాక విద్యుత్ అవసరం భారీగా పెరిగింది. దీనికోసం రైల్వే శాఖ 'ఎండ్ ఆన్ జనరేషన్' (EOG) పద్ధతిని తీసుకొచ్చింది; ఇందులో రైలు ముందు, వెనుక భాగాలలో భారీ డీజిల్ జనరేటర్ కార్లను (Power Cars) అమర్చి వాటి ద్వారా మొత్తం రైలుకు కరెంటు ఇచ్చేవారు. 1958లో డీలక్స్ ఎక్స్ప్రెస్తో ప్రారంభమై, 1969లో దేశంలోనే తొలి రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్ అయిన హౌరా – న్యూఢిల్లీ రాజధాని రైలులో ఈ EOG వ్యవస్థను విస్తృతంగా వాడారు.
EOG వ్యవస్థ వల్ల వేల కోట్ల డీజిల్ ఖర్చు & కాలుష్యం
డీజిల్ జనరేటర్ కార్లు ఏసీ రైళ్లకు సరిపడా విద్యుత్ అందించినప్పటికీ, వీటి నిర్వహణ రైల్వే శాఖకు పెద్ద భారంగా మారింది. జనరేటర్లను నడపడానికి ఏటా వేల కోట్ల రూపాయల విలువైన డీజిల్ ఖర్చయ్యేది. అంతేకాకుండా, స్టేషన్లలో రైలు ఆగినప్పుడు కూడా ఈ జనరేటర్ల వల్ల విపరీతమైన శబ్ద కాలుష్యం (Noise Pollution) మరియు పొగ వల్ల వాయు కాలుష్యం ఏర్పడేది.
'హెడ్ ఆన్ జనరేషన్' (HOG) టెక్నాలజీతో సరికొత్త విప్లవం
డీజిల్ ఖర్చు మరియు కాలుష్యానికి చెక్ పెట్టేందుకు 2010 జూలైలో చిత్తరంజన్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్ (CLW) 'హెడ్ ఆన్ జనరేషన్' (HOG) టెక్నాలజీని రూపొందించింది (తొలి HOG ఇంజిన్ WP7 నంబర్ 3027). ఈ విధానంలో ప్రత్యేక డీజిల్ జనరేటర్లతో పనిలేకుండా, రైలు పైభాగంలో ఉండే 25 KV ఓవర్హెడ్ ఎలక్ట్రిక్ (OHE) లైన్ నుంచే ఇంజిన్ (లోకోమోటివ్) విద్యుత్ను స్వీకరించి, దానిని కన్వర్ట్ చేసి రైలులోని అన్ని ఏసీ కోచ్లకు సరఫరా చేస్తుంది.
జనరేటర్ కార్ల తొలగింపు & ప్రయాణికులకు కలిగే భారీ లాభం
నేడు భారతీయ రైల్వే నెట్వర్క్ దాదాపు 99–100 శాతం విద్యుదీకరణ (Electrification) పూర్తి చేసుకోవడంతో, దాదాపు అన్ని రైళ్లను HOG టెక్నాలజీలోకి మారుస్తున్నారు. దీనివల్ల రైలుకు రెండు వైపులా ఉండే డీజిల్ జనరేటర్ కార్లను తొలగించి, వాటి స్థానంలో అదనపు ప్రయాణికుల కోచ్లను (Passenger Coaches) జతచేసే అవకాశం లభించింది. ఫలితంగా ఇంధన ఖర్చు తగ్గడం, పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు ఎక్కువ మంది ప్రయాణికులకు సీట్లు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి.