మనం ఇంట్లో కూర్చుని ఒక క్లిక్ చేయగానే వేడివేడి ఆహారాన్ని లేదా కిరాణా సామాగ్రిని మన ముంగిట ఉంచే డెలివరీ బాయ్స్ (గిగ్ వర్కర్లు) నేడు రోడ్డెక్కారు. తమ సమస్యలను పరిష్కరించాలని కోరుతూ దేశవ్యాప్తంగా సమ్మెకు పిలుపునిచ్చారు. పండుగల సీజన్, కొత్త ఏడాది వేడుకల సమయంలో ఈ సమ్మె జరగడం గమనార్హం.
ముఖ్యంగా డిసెంబర్ 25 (క్రిస్మస్) మరియు డిసెంబర్ 31 (న్యూ ఇయర్ ఈవ్) తేదీల్లో ఈ ఆందోళన చేపట్టాలని యూనియన్లు నిర్ణయించాయి. అసలు గిగ్ వర్కర్లు ఎందుకు సమ్మె చేస్తున్నారు? వారి డిమాండ్లు ఏమిటి? సామాన్య ప్రజలపై దీని ప్రభావం ఎలా ఉండబోతుందో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఇండియన్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ యాప్ బేస్డ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ వర్కర్స్ (IFAT), తెలంగాణ గిగ్ మరియు ప్లాట్ఫామ్ వర్కర్ల యూనియన్ (TGPWU) సంయుక్తంగా ఈ సమ్మెకు పిలుపునిచ్చాయి. వీరి ప్రధాన ఆందోళన 'న్యాయం, గౌరవం, జవాబుదారీతనం'.
పెట్రోల్ ధరలు, నిత్యావసరాల ధరలు పెరుగుతున్నా.. డెలివరీ బాయ్స్కు వచ్చే కమీషన్ లేదా వేతనం మాత్రం పెరగడం లేదని వారు వాపోతున్నారు. ఎండనక, వాననక రోడ్లపై తిరిగే తమకు ఎటువంటి ఆరోగ్య బీమా లేదా ప్రమాద బీమా సరిగా ఉండటం లేదని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
క్విక్ కామర్స్ కంపెనీలు ప్రవేశపెట్టిన '10 నిమిషాల్లో డెలివరీ' మోడల్ వల్ల వర్కర్లపై విపరీతమైన ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ప్రాణాలకు తెగించి ట్రాఫిక్లో వేగంగా వెళ్లాల్సి వస్తోందని, ఇది ప్రమాదాలకు దారితీస్తోందని వారు ఈ మోడల్ను తక్షణమే రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
ఈ రెండు రోజుల్లో మీరు కింది యాప్స్ ద్వారా ఆర్డర్ చేయాలనుకుంటే ఆలస్యం కావచ్చు లేదా సేవలు అందుబాటులో లేకపోవచ్చు:
ఫుడ్ డెలివరీ: స్విగ్గీ (Swiggy), జొమాటో (Zomato).
ఇ-కామర్స్: అమెజాన్ (Amazon), ఫ్లిప్కార్ట్ (Flipkart).
క్విక్ కామర్స్: బ్లింకిట్ (Blinkit), ఇన్స్టామార్ట్, జెప్టో.
తెలంగాణ గిగ్ వర్కర్ల యూనియన్ నేత షేక్ సలావుద్దీన్ మాట్లాడుతూ.. "కంపెనీలు లాభాలు గడిస్తున్నా, వాటికి వెన్నెముకలా ఉన్న వర్కర్ల పరిస్థితి దారుణంగా ఉంది. ప్రభుత్వం ఇకనైనా ప్రేక్షక పాత్ర వీడి మాకు సామాజిక భద్రత కల్పించాలి" అని డిమాండ్ చేశారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల కొత్త లేబర్ కోడ్లలో గిగ్ వర్కర్ల కోసం కొన్ని కీలక నిబంధనలను చేర్చింది. అగ్రిగేటర్లు (కంపెనీలు) తమ వార్షిక టర్నోవర్లో 1-2% మొత్తాన్ని కార్మికుల సామాజిక భద్రత నిధికి కేటాయించడం తప్పనిసరి. స్విగ్గీ, జొమాటో వంటి సంస్థలు కొత్త ప్రభుత్వ నిబంధనలను తాము అమలు చేస్తామని, దీనివల్ల తమ వ్యాపారంపై పెద్దగా ఆర్థిక ప్రభావం ఉండదని పేర్కొన్నాయి. అయినప్పటికీ, గ్రౌండ్ లెవల్లో వర్కర్లు ఇంకా తమకు ఆ ప్రయోజనాలు అందడం లేదని ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు.
గిగ్ వర్కర్లు మన ఆధునిక జీవనశైలిలో ఒక ముఖ్య భాగం. వారి కష్టానికి తగిన ప్రతిఫలం, పని చేసే చోట భద్రత లభించినప్పుడే ఈ 'డిజిటల్ ఎకానమీ' అర్థవంతంగా ఉంటుంది. ప్రభుత్వం, కంపెనీలు మరియు వర్కర్ల మధ్య చర్చలు సఫలమై, సమస్యలు త్వరగా పరిష్కారం కావాలని ఆశిద్దాం.
