గడచిన పదేళ్లలో దేశంలోని ప్రముఖ ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (IITలు)లో కోర్ ఇంజనీరింగ్ బ్రాంచ్లకు చెందిన వందలాది బీటెక్ సీట్లు రద్దయ్యాయి. కెమికల్, టెక్స్టైల్, మైనింగ్, మెటలర్జీ, మెటీరియల్స్ వంటి సంప్రదాయ బ్రాంచ్లలో సీట్ల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గింది. JEE అడ్వాన్స్డ్ సీట్ మ్యాట్రిక్స్ ఆధారంగా రూపొందించిన JIC (Joint Implementation Committee) నివేదికలు ఈ విషయాన్ని వెల్లడించాయి. కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన బ్రాంచ్లు, విద్యార్థుల అభిరుచుల్లో మార్పులు, ఉపాధి అవకాశాలపై మారుతున్న అంచనాలే ఈ తగ్గుదలకు ప్రధాన కారణాలుగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఉదాహరణకు, IIT ఢిల్లీలో 2015తో పోలిస్తే 2025 నాటికి బీటెక్ టెక్స్టైల్ ఇంజనీరింగ్ సీట్లు 48 శాతం కంటే ఎక్కువగా తగ్గాయి. అదే విధంగా IIT రూర్కీలో మెటలర్జికల్ అండ్ మెటీరియల్స్ ఇంజనీరింగ్ విభాగంలో దాదాపు 54.5 శాతం సీట్లు కోల్పోయాయి. అంతేకాదు, IIT రూర్కీ బయోటెక్నాలజీ, పాలిమర్ సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ వంటి అండర్గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సులను పూర్తిగా నిలిపివేసింది. 2015లో బయోటెక్నాలజీలో 45 సీట్లు ఉండగా, వాటిలో సగానికి పైగా ఖాళీగా మిగిలిపోవడంతో క్రమంగా సీట్లు తగ్గిస్తూ 2021 నాటికి ఆ కోర్సును తొలగించింది. ఇదే పరిస్థితి పాలిమర్ సైన్స్ బ్రాంచ్కూ ఎదురైంది.
ఈ మార్పులను ట్రాక్ చేసేందుకు Careers360 సంస్థ, ప్రతి ఏడాది JEE అడ్వాన్స్డ్ నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే IITలు విడుదల చేసే JIC నివేదికలను విశ్లేషించింది. ఇందులో IIT బొంబాయి, ఢిల్లీ, మద్రాస్, ఖరగ్పూర్, కాన్పూర్, రూర్కీ, BHU–వారణాసి, ISM ధన్బాద్లలోని ఓపెన్ (అన్రిజర్వ్డ్) సీట్లను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. 2019లో 10 శాతం EWS కోటా అమల్లోకి రావడంతో మొత్తం సీట్ల సంఖ్య పెరిగినా, ఓపెన్ కేటగిరీ సీట్ల వాటా శాతం పరంగా తగ్గింది. అయితే మొత్తం సంఖ్యలో మాత్రం తగ్గుదల కనిపించలేదు. 2015 నుంచి 2025 మధ్య IITల మొత్తం సీట్లు 10,006 నుంచి 18,160కి పెరగడం గమనార్హం.
అయితే, ఈ విస్తరణ మధ్యలో కోర్ బ్రాంచ్లకు చోటు తగ్గడం ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. అంతర్జాతీయ ర్యాంకింగ్లలో మెరుగైన స్థానాల కోసం ఒత్తిడి, పాఠ్యాంశాల సవరణ, స్టూడెంట్-టీచర్ నిష్పత్తి హేతుబద్ధీకరణ, బడ్జెట్ పరిమితులు వంటి కారణాలు దీనికి దారితీసినట్లు విశ్వవిద్యాలయ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. 2014–16 మధ్య IITలు, NITలలో అనేక సీట్లు ఖాళీగా ఉండటాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం గమనించడంతో, IIT ఖరగ్పూర్ డైరెక్టర్ నేతృత్వంలోని కమిటీ డిమాండ్ లేని కోర్సులను నిలిపివేయాలని, అవసరమైన చోట సీట్లను తగ్గించాలని సిఫార్సు చేసింది. ఈ విధాన నిర్ణయాల ప్రభావమే ఇప్పుడు కోర్ ఇంజనీరింగ్ బ్రాంచ్లపై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
