విశాఖకు నీరు ఎలా వస్తుంది? నీటి కొరత రాకుండా భవిష్యత్తు ప్రణాళిక?

విశాఖకు నీటి భద్రత ఎలా? గోదావరి నుంచి శబరి, శీలేరు వరకు కొత్త నీటి వనరులపై దృష్టి..

విశాఖ నీటి అవసరాలకు గోదావరి జలాలు.. పోలవరం నుంచి నగరానికి ఎలా చేరుతాయి?..

విశాఖపట్నం నగరం వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఐటీ రంగం, పారిశ్రామిక సంస్థలు, నివాస ప్రాంతాలు పెరుగుతున్న కొద్దీ తాగునీటి అవసరాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా భవిష్యత్తులో డేటా సెంటర్లు వంటి అధిక నీటి వినియోగం ఉండే పరిశ్రమలు అందుబాటులోకి వస్తే నగరానికి నిరంతర నీటి సరఫరా మరింత కీలకంగా మారుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం విశాఖకు నీరు ఎక్కడి నుంచి వస్తోంది? గోదావరి జలాలు నగరానికి ఎలా చేరుతున్నాయి? భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం శబరి, శీలేరు నదుల నీటిని వినియోగించుకునే అవకాశాలు ఏమిటి? అనే అంశాలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటున్నాయి.

పోలవరం నుంచి విశాఖకు గోదావరి జలాలు ఎలా వస్తాయి?

విశాఖపట్నం నీటి అవసరాలను తీర్చడంలో గోదావరి నదీ జలాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. పోలవరం ప్రాంతం నుంచి మళ్లించే గోదావరి నీటిని ఏలేరు జలాశయానికి తరలించి, అక్కడి నుంచి విశాఖపట్నంలోని కణితి బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్‌కు సరఫరా చేసే వ్యవస్థ ఉంది. సముద్రంలో కలిసిపోయే నీటిలో కొంత భాగాన్ని వినియోగంలోకి తీసుకురావడం ద్వారా తాగునీటి అవసరాలను తీర్చుకోవాలన్నది ఈ నీటి మళ్లింపు వ్యవస్థలోని ముఖ్య ఉద్దేశం.

ఏలేరు నుంచి కణితి రిజర్వాయర్‌కు చేరిన నీటిని అక్కడి నుంచి నరవ తాగునీటి శుద్ధి కేంద్రానికి తరలిస్తారు. నరవలో నీటిని శుద్ధి చేసి, క్లోరినేషన్ ప్రక్రియ ద్వారా తాగునీటి సరఫరాకు అనుకూలంగా మారుస్తారు. అనంతరం నగరంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు పంపిణీ చేస్తారు. ఈ విధంగా నది నుంచి వచ్చే నీటిని నేరుగా సరఫరా చేయకుండా, శుద్ధి ప్రక్రియ అనంతరం ప్రజలకు అందించడం ద్వారా తాగునీటి నాణ్యతను కాపాడే ప్రయత్నం జరుగుతుంది.

కణితి, నరవతో పాటు ఇతర జలాశయాల పాత్ర

విశాఖపట్నం నీటి సరఫరా వ్యవస్థ గోదావరి జలాలపైనే పూర్తిగా ఆధారపడదు. శారదా నదిపై ఉన్న రైవాడ జలాశయం నుంచి కూడా నరవ శుద్ధి కేంద్రానికి నీటి సరఫరా మార్గాలు ఉన్నట్లు అందించిన సమాచారం సూచిస్తోంది. అదేవిధంగా మేఘాద్రిగెడ్డ నుంచి వచ్చే నీరు కూడా నగర అవసరాలను తీర్చడంలో తోడ్పడుతుంది.

కైలాసగిరి సమీపంలోని కంబాలకొండ జలాశయం, గంభీరం గెడ్డ జలాశయం వంటి స్థానిక నీటి వనరులు కూడా ప్రాంతీయ అవసరాలకు ఉపయోగపడుతున్నాయి. వేర్వేరు వనరుల నుంచి నీటిని సమీకరించడం వల్ల నగరానికి నీటి సరఫరాను కొనసాగించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు అందుబాటులో ఉంటాయి. అయితే ఈ వనరుల నుంచి ప్రస్తుతం ఎంత పరిమాణంలో నీరు సరఫరా అవుతోంది, వాటి నిల్వ సామర్థ్యం ఎంత అనే వివరాలకు అధికారిక గణాంకాలు అవసరం.

గోస్తనీ నది.. భీమిలి, తగరపువలస ప్రాంతాలకు నీటి ఆధారం

విశాఖపట్నం పరిసర ప్రాంతాల నీటి అవసరాల్లో గోస్తనీ నదికి కూడా ప్రాధాన్యం ఉంది. అరకు ప్రాంతంలోని కటిక జలపాతం పరిసరాల నుంచి ప్రవహించే ఈ నది, బొర్రా గుహల ప్రాంతం గుండా సాగుతుంది. గోస్తనీ నది ప్రవాహం, నీటి చర్యలు బొర్రా గుహల సహజ భౌగోళిక నిర్మాణంతో కూడా సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.

ఈ నది జలాలను తాడిపూడి జలాశయంతో అనుసంధానించి ప్రాంతీయ అవసరాలకు వినియోగిస్తున్నట్లు అందించిన వివరాలు చెబుతున్నాయి. తగరపువలస, భీమిలి ప్రాంతాలకు నీటి సరఫరాలో ఈ నదీ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది. తీరప్రాంతాల్లో పెరుగుతున్న జనాభా, నివాస ప్రాంతాల అవసరాలను తీర్చేందుకు ఇటువంటి స్థానిక నీటి వనరుల నిర్వహణ కూడా కీలకమే.

భవిష్యత్తులో శబరి, శీలేరు నదులపై దృష్టి

విశాఖపట్నంలో పారిశ్రామిక, పట్టణ అభివృద్ధి మరింత వేగం పుంజుకుంటే ప్రస్తుత నీటి వనరులపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా డేటా సెంటర్లు వంటి సాంకేతిక రంగానికి చెందిన భారీ ప్రాజెక్టులకు నీరు, విద్యుత్, ఇతర మౌలిక సదుపాయాలు నిరంతరాయంగా అందుబాటులో ఉండాలి. ఈ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని శబరి, శీలేరు నదీ వ్యవస్థల నుంచి నీటిని వినియోగించుకునే అవకాశాలను పరిశీలించవచ్చనే ప్రతిపాదన ముందుకు వస్తోంది.

శబరి నది గోదావరి నదికి ఉపనది. శీలేరు నది శబరి నదీ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో ఎగువ శీలేరు, ఒడిశా సరిహద్దు సమీపంలోని బాలిమెల, అరకు ప్రాంతానికి సమీపంలోని జలపుట జలాశయం వంటి నీటి వనరులు ఉన్నాయి. వీటిని సమగ్రంగా పరిశీలించి, విశాఖ భవిష్యత్తు అవసరాలకు అనుగుణంగా నీటిని తరలించే అవకాశాలను అధ్యయనం చేయవచ్చన్నది ప్రతిపాదనలోని ప్రధాన అంశం.

శీలేరు ఎగువ ప్రాంతంలో లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదన

శబరి, శీలేరు నదీ వ్యవస్థ నుంచి విశాఖకు నీటిని అందించేందుకు ఎగువ ప్రాంతంలో కొత్త లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్టును నిర్మించే ఆలోచనను కూడా అందించిన సమాచారం ప్రస్తావిస్తోంది. సాధారణంగా లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ విధానంలో పంపుల సహాయంతో నీటిని ఎత్తైన ప్రాంతాలకు లేదా నీరు అవసరమైన ప్రాంతాలకు తరలిస్తారు. భౌగోళిక పరిస్థితులు, నీటి లభ్యత, పంపింగ్‌కు అవసరమైన విద్యుత్, నిర్మాణ వ్యయం వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేసిన తర్వాతే ఇలాంటి ప్రాజెక్టు సాధ్యాసాధ్యాలపై స్పష్టత వస్తుంది.

ఈ ప్రతిపాదన అమలులోకి వస్తే భవిష్యత్తులో విశాఖపట్నం పట్టణ విస్తరణ, పరిశ్రమలు, సాంకేతిక సంస్థల అవసరాలకు అదనపు నీటి వనరును సమకూర్చే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఇది ప్రస్తుతం అందించిన సమాచారంలో ప్రతిపాదన స్థాయిలోనే ఉంది. ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అధికారిక ఆమోదం, నిర్మాణ వ్యయం, నీటి తరలింపు పరిమాణం, పనుల ప్రారంభ తేదీ వంటి వివరాలు వెల్లడైనట్లు సమాచారం లేదు.

విశాఖలో ఎన్ని డేటా సెంటర్లు రానున్నాయి?

విశాఖపట్నాన్ని సాంకేతిక, పారిశ్రామిక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేసే ప్రయత్నాల్లో డేటా సెంటర్లు ముఖ్యమైన అంశంగా మారుతున్నాయి. అయితే అందించిన సమాచారం ప్రకారం, విశాఖలో భవిష్యత్తులో ఎన్ని డేటా సెంటర్లు ఏర్పాటు కానున్నాయనే నిర్దిష్ట సంఖ్య వెల్లడించలేదు. ప్రస్తుతం భారత్‌లో 305 డేటా సెంటర్లు, అమెరికాలో 476 డేటా సెంటర్లు ఉన్నాయనే సంఖ్యలను కూడా ఈ సమాచారంలో ప్రస్తావించారు. అయితే ఈ గణాంకాల సంవత్సరం, నిర్వచనం, మూలం నిర్ధారించాల్సి ఉంది.

డేటా సెంటర్లకు విద్యుత్తుతో పాటు శీతలీకరణ వ్యవస్థల నిర్వహణకు నీరు అవసరమయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రతి డేటా సెంటర్ నీటి వినియోగం దాని సాంకేతిక రూపకల్పన, శీతలీకరణ పద్ధతి, సామర్థ్యం ఆధారంగా మారుతుంది. అందువల్ల ఎన్ని డేటా సెంటర్లు వస్తాయనే అంచనాతో పాటు, ఒక్కో ప్రాజెక్టుకు ఎంత నీరు అవసరమవుతుంది, నీటి పునర్వినియోగానికి ఎలాంటి ఏర్పాట్లు ఉంటాయి అనే అంశాలను కూడా ప్రణాళికలో భాగం చేయాలి.

కణితి రిజర్వాయర్ సామర్థ్యంపై స్పష్టత అవసరం

విశాఖకు గోదావరి జలాలను అందించే వ్యవస్థలో కణితి బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ కీలకంగా పనిచేస్తోంది. ఏలేరు నుంచి వచ్చిన నీటిని స్వీకరించి నరవ శుద్ధి కేంద్రానికి పంపించే మధ్యంతర నిల్వ, సరఫరా కేంద్రంగా దీనికి ప్రాధాన్యం ఉంది. అయితే కణితి రిజర్వాయర్ మొత్తం నిల్వ సామర్థ్యం ఎంత అనే సంఖ్య అందించిన సమాచారంలో లేదు. కాబట్టి దాని సామర్థ్యాన్ని టీఎంసీలు లేదా ఇతర ప్రమాణాల్లో నిర్దిష్టంగా పేర్కొనడానికి అధికారిక నీటిపారుదల లేదా తాగునీటి సరఫరా శాఖ గణాంకాలు అవసరం.

దీర్ఘకాలిక నీటి భద్రతే కీలకం

విశాఖపట్నం భవిష్యత్తు అభివృద్ధికి రహదారులు, రవాణా, విద్యుత్, పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు నీటి భద్రత కూడా అంతే ముఖ్యం. ప్రస్తుతం గోదావరి, ఏలేరు, రైవాడ, మేఘాద్రిగెడ్డ, గోస్తనీ నదీ వ్యవస్థల ద్వారా వివిధ ప్రాంతాల అవసరాలను తీర్చే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. రాబోయే సంవత్సరాల్లో నగర అవసరాలు పెరిగే అవకాశం ఉన్నందున నీటి వనరుల సంరక్షణ, సమర్థవంతమైన పంపిణీ, వర్షపు నీటి నిల్వ, మురుగునీటి శుద్ధి చేసి పునర్వినియోగం వంటి చర్యలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.

శబరి, శీలేరు నదుల నుంచి నీటిని తరలించే ప్రతిపాదనను అమలు చేయాలంటే పర్యావరణ ప్రభావం, అంతర్రాష్ట్ర జలాల అంశాలు, స్థానిక ప్రజల అవసరాలు, నిర్మాణ వ్యయం, విద్యుత్ వినియోగం వంటి అంశాలపై సమగ్ర అధ్యయనం అవసరం. ఈ అంశాలన్నింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రణాళికలు రూపొందిస్తేనే విశాఖపట్నం పెరుగుతున్న జనాభా, పరిశ్రమలు, సాంకేతిక రంగాల అవసరాలకు దీర్ఘకాలిక నీటి భద్రత కల్పించే అవకాశం ఉంటుంది.