తెలుగు రాష్ట్రాల్లో గత కొద్ది రోజులుగా సాధారణ ప్రజల వంటింటి బడ్జెట్ను టమాటా ధరలు తలకిందులు చేస్తున్నాయి. సామాన్యుడి కూరలో ప్రధాన భాగమైన టమాటా ధరలు ఆకాశాన్నంటుతుండటంతో వినియోగదారులు బెంబేలెత్తిపోతున్నారు. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో నెలకొన్న ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులే ఈ ధరల పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ శీతాకాలంలో కురుస్తున్న విపరీతమైన పొగమంచు (Fog) కారణంగా టమాటా తోటలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. పొగమంచు వల్ల గాలిలో తేమ శాతం పెరిగి, టమాటా మొక్కలకు రకరకాల ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు తెగుళ్లు సోకుతున్నాయి. దీనివల్ల కాయలు సరిగ్గా పక్వానికి రాకపోవడం, వచ్చిన కాయలు కుళ్లిపోవడం వంటి సమస్యలతో దిగుబడి గణనీయంగా పడిపోయింది. మార్కెట్కు వచ్చే సరుకు తగ్గడంతో సహజంగానే ధరలు పెరిగాయి.
ఆసియాలోనే అతిపెద్ద టమాటా మార్కెట్గా పేరుగాంచిన ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అన్నమయ్య జిల్లా మదనపల్లె మార్కెట్లో ధరల పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా ఉంది. నిన్నటి ట్రేడింగ్లో మొదటి రకం (A-Grade) టమాటా కిలో ధర రూ. 50 పలికింది. ఈ ఏడాది కాలంలో ఇది రెండో అత్యధిక ధర కావడం గమనార్హం. గత నవంబరు నెలలో అత్యధికంగా కేజీ రూ. 66 వరకు విక్రయించగా, మళ్లీ ఇప్పుడు అదే స్థాయికి ధరలు చేరువవుతున్నాయి. సాధారణంగా శీతాకాలంలో టమాటా దిగుబడి ఎక్కువగా ఉండి ధరలు తక్కువగా ఉండాలి, కానీ ఈసారి వాతావరణం అనుకూలించకపోవడంతో పరిస్థితి తలకిందులైంది. రైతులకు దిగుబడి తగ్గినా, పెరిగిన ధరల వల్ల కొంత ఉపశమనం లభిస్తున్నప్పటికీ, పంట మొత్తం దెబ్బతిన్న రైతులు మాత్రం తీవ్ర నష్టాల్లో కూరుకుపోయారు.
తెలంగాణ రాష్ట్రంలో కూడా టమాటా ధరల సెగ తగులుతోంది. రాజధాని హైదరాబాద్లోని ప్రధాన మార్కెట్లైన బోయిన్పల్లి, ఎల్బీనగర్ వంటి ప్రాంతాల్లో సరుకు రాక తగ్గింది. బహిరంగ మార్కెట్లలో నాణ్యతను బట్టి మరియు ఏరియాను బట్టి కిలో టమాటా రూ. 50 నుండి రూ. 60 వరకు విక్రయిస్తున్నారు. కొన్ని సూపర్ మార్కెట్లలో ఈ ధర ఇంకా ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. కేవలం టమాటా మాత్రమే కాకుండా, మిర్చి మరియు ఇతర పచ్చి కూరగాయల ధరలు కూడా మంచు ప్రభావం వల్ల స్వల్పంగా పెరిగాయి. హోటళ్లు మరియు క్యాటరింగ్ వ్యాపారులు ఈ ధరల పెరుగుదల వల్ల తమ ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగిపోతున్నాయని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. సామాన్య కుటుంబాలు కిలోలు కొనాల్సిన చోట అరకిలోతో సరిపెట్టుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పొగమంచు వల్ల వచ్చే 'లేట్ బ్లైట్' (Late Blight) వంటి తెగుళ్ల కారణంగా మొక్కలు ఎండిపోతున్నాయని వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. ఈ తెగులు వ్యాపిస్తే పంటను కాపాడుకోవడం రైతులకు కష్టతరంగా మారుతుంది. దీనివల్ల సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) దెబ్బతిని ధరల స్థిరీకరణ కష్టమవుతోంది. రాబోయే రోజుల్లో వాతావరణం కాస్త మెరుగుపడి, ఎండలు పెరిగితే తప్ప దిగుబడి పెరిగే అవకాశం లేదు. అప్పటివరకు వినియోగదారులకు ఈ ధరల భారం తప్పదనిపిస్తోంది. నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలపై ప్రభుత్వాలు దృష్టి సారించి, రైతు బజార్ల ద్వారా తక్కువ ధరకే టమాటాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ప్రజలు కోరుతున్నారు.
మదనపల్లె మార్కెట్తో పాటు చిత్తూరు, పలమనేరు వంటి ప్రాంతాల నుండి కూడా ఇతర రాష్ట్రాలకు టమాటా ఎగుమతి అవుతుంటుంది. అక్కడ కూడా ధరలు పెరగడంతో పొరుగు రాష్ట్రాలైన కర్ణాటక, తమిళనాడులోనూ దీని ప్రభావం కనిపిస్తోంది. వాతావరణ మార్పులు వ్యవసాయ రంగంపై ఏ స్థాయిలో ప్రభావం చూపుతాయో అనడానికి ఈ టమాటా ధరల పెరుగుదలే ఒక తాజా ఉదాహరణ. ప్రజలు కూరగాయల కొనుగోలు విషయంలో ఆచితూచి అడుగు వేయాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.
