ఇరాన్ దేశంలో ప్రస్తుతం నెలకొన్న తీవ్రమైన అంతర్గత ఉద్రిక్తతలు మరియు ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నిరసనల కారణంగా ఆ ప్రాంతం యుద్ధ వాతావరణాన్ని తలపిస్తోంది. ఈ విపత్కర పరిస్థితుల నేపథ్యంలో, భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా ఇరాన్ ప్రభుత్వం గురువారం తెల్లవారుజామున ఎటువంటి ముందస్తు నోటీసు లేకుండానే అకస్మాత్తుగా తన గగనతలాన్ని (Airspace) మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. దీన్నే అంతర్జాతీయ పరిభాషలో 'నో ఫ్లై జోన్' (No-Fly Zone) గా వ్యవహరిస్తారు. ఇటువంటి అకస్మాత్తు నిర్ణయాలు అంతర్జాతీయ విమానయాన రంగాన్ని ఒక్కసారిగా గందరగోళానికి గురిచేస్తాయి. ముఖ్యంగా ఆ సమయంలో గాలిలో ఉన్న విమానాలకు ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి.
ఇరాన్ గగనతలం గుండా ప్రయాణించే విమానాలు క్షిపణి దాడులకు లేదా ఇతర సాంకేతిక ఇబ్బందులకు గురయ్యే అవకాశం ఉన్నందున, భద్రతా ప్రమాణాల దృష్ట్యా ఈ మూసివేత నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ ఉత్కంఠభరితమైన పరిస్థితుల మధ్య, భారతీయ విమానయాన సంస్థ ఇండిగో (IndiGo) కు చెందిన ఒక విమానం తృటిలో పెద్ద ప్రమాదం నుండి బయటపడింది. జార్జియా నుండి దేశ రాజధాని ఢిల్లీకి వస్తున్న ఈ విమానం, ఇరాన్ గగనతలం మూతపడటానికి సరిగ్గా కొన్ని నిమిషాల ముందే ఆ ప్రాంతాన్ని దాటి సురక్షితంగా బయటపడింది. ఆకాశంలో నిమిషాల వ్యవధి ప్రాణాపాయాన్ని లేదా సురక్షిత ప్రయాణాన్ని నిర్ణయిస్తుంది అనడానికి ఈ ఘటనే నిదర్శనం. ఇరాన్ తన గగనతలాన్ని మూసివేసిన తర్వాత ఆ ప్రాంతం నుండి క్షేమంగా బయటకు వచ్చిన చివరి విదేశీ ప్యాసింజర్ విమానం ఇదే కావడం గమనార్హం.
ఒకవేళ మరికొన్ని నిమిషాలు ఆలస్యమై ఉంటే, ఆ విమానం ఇరాన్ లోపలే చిక్కుకుపోయేది లేదా దారి మళ్లించి ఇతర దేశాల్లో అత్యవసరంగా ల్యాండ్ చేయాల్సి వచ్చేది. ఇది ప్రయాణికులలో మరియు విమాన సిబ్బందిలో తీవ్ర ఆందోళన కలిగించినప్పటికీ, పైలట్ల సమయస్ఫూర్తి మరియు అదృష్టం వల్ల విమానం సురక్షితంగా ఢిల్లీ చేరుకుంది. ఇండిగో విమానం బయటపడినప్పటికీ, ఇతర విమానాలకు ఆ అదృష్టం దక్కలేదు. ఇరాన్ నిర్ణయం వెలువడిన వెంటనే గాలిలో ఉన్న ఎయిర్ ఇండియా సహా పలు అంతర్జాతీయ విమానయాన సంస్థలకు చెందిన విమానాలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాయి.
చాలా విమానాలు తమ ప్రయాణ మార్గాన్ని (Route) మధ్యలోనే మార్చుకోవాల్సి వచ్చింది. యూరప్ నుండి భారత్ వస్తున్న విమానాలు మరియు భారత్ నుండి పశ్చిమ దేశాలకు వెళ్లే విమానాలు సాధారణంగా ఇరాన్ మీదుగానే ప్రయాణిస్తుంటాయి. ఇప్పుడు ఆ మార్గం మూతపడటంతో, విమానాలు చుట్టుతిరిగి ప్రయాణించాల్సి వస్తోంది. దీనివల్ల ప్రయాణ సమయం గంటల కొద్దీ పెరగడమే కాకుండా, ఇంధన వినియోగం కూడా విపరీతంగా పెరుగుతుంది. ఇది విమానయాన సంస్థలపై అదనపు ఆర్థిక భారాన్ని మోపడమే కాకుండా, ప్రయాణికులకు కూడా తీవ్ర అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తోంది. దుబాయ్, టర్కీ వంటి దేశాల్లోని విమానాశ్రయాల్లో అనేక విమానాలు అత్యవసరంగా ల్యాండ్ అయ్యాయి.
విమానయాన భద్రత పరంగా చూస్తే, ఇటువంటి 'నో ఫ్లై జోన్' ప్రకటించినప్పుడు ఆ మార్గంలో ప్రయాణించడం అత్యంత ప్రమాదకరం. గతంలో యుద్ధ సమయంలో లేదా అంతర్గత కలహాల సమయంలో వాణిజ్య విమానాలు క్షిపణి దాడులకు గురైన చేదు జ్ఞాపకాలు ఉన్నాయి. అందుకే, ఇరాన్ లో నెలకొన్న హింసాత్మక పరిస్థితులు విమానాలకు ముప్పుగా మారతాయని భద్రతా సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. విమానయాన సంస్థలు ఇప్పుడు ఇరాన్ మార్గాన్ని పూర్తిగా వదిలేసి, అరేబియా సముద్రం లేదా ఇతర ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా విమానాలను నడుపుతున్నాయి. ఈ అస్థిరత ఎంతకాలం కొనసాగుతుందో తెలియకపోవడంతో, విమాన టిక్కెట్ల ధరలు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ప్రయాణికుల రక్షణే ప్రథమ ప్రాధాన్యతగా భారత విదేశాంగ శాఖ మరియు పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ (DGCA) నిరంతరం పరిస్థితులను సమీక్షిస్తున్నాయి. ఇండిగో విమానం తృటిలో ప్రమాదం తప్పించుకోవడం అనేది ఒక పెద్ద ఊరటనిచ్చే అంశం అయినప్పటికీ, అంతర్జాతీయ సరిహద్దుల్లోని ఉద్రిక్తతలు సామాన్య ప్రయాణికుల ప్రాణాలను పణంగా పెడుతున్నాయి. ప్రయాణికులు తమ విమాన ప్రయాణాలకు ముందు విమానయాన సంస్థల నుండి తాజా అప్డేట్స్ తెలుసుకోవడం మంచిది. అంతర్జాతీయ విమానయాన రంగం ఇటువంటి భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితిని ఎదుర్కోవడానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండాలని ఈ ఘటన మరోసారి గుర్తు చేసింది.
