తోక భాగం దెబ్బతిన్నా.. ఆ విమానం లాండింగ్ మిరాకిల్! ఇన్వెస్టిగేషన్ అప్ డేట్!

39 డిగ్రీల కోణంలో భూమివైపు దూసుకెళ్లిన విమానం.. FZ1073లో అసలు ఏం జరిగింది?..

గాల్లోనే భారీ మలుపు.. రడ్డర్ దెబ్బతిన్నా తబుక్‌లో సురక్షితంగా ల్యాండ్..

ఫ్లైదుబాయ్‌ విమానం FZ1073 సురక్షితంగా ల్యాండ్ కావడం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏవియేషన్ రంగంలో తీవ్ర చర్చకు కారణమవుతోంది. సెప్టెంబర్‌ 30న దుబాయ్‌ నుంచి టెల్ అవీవ్‌కు వెళ్తున్న ఈ బోయింగ్‌ 737 మ్యాక్స్‌ 8 విమానంలో కోపైలట్‌ హమామ్ అల్-హమ్మామీ కెప్టెన్‌ స్మిత్ మచ్చర్‌పై అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఉపయోగించే ‘క్రాష్ యాక్స్‌’తో దాడి చేసినట్లు అధికారులు, దర్యాప్తు వర్గాలు వెల్లడించాయి. తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ కెప్టెన్‌ కాక్‌పిట్‌ తలుపు తెరవగలిగాడు. దీంతో ప్రయాణికులు, సిబ్బంది, విమానంలో ఉన్న మరో జంట పైలట్లు కలిసి పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకొచ్చారు. అనంతరం విమానాన్ని సౌదీ అరేబియాలోని తబుక్‌కు మళ్లించి సురక్షితంగా ల్యాండ్ చేశారు.

అయితే ఈ విమానం సురక్షితంగా నేలపైకి రావడానికి ముందు ఆకాశంలో ఎదుర్కొన్న పరిస్థితి ఎంత ప్రమాదకరంగా ఉందన్నది ఇప్పుడు వెలుగులోకి వస్తోంది. వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్‌ నివేదికను ఉటంకిస్తూ ‘జెరూసలెం పోస్ట్‌’ వెల్లడించిన శాటిలైట్ ట్రాకింగ్ విశ్లేషణ ప్రకారం.. విమానం సుమారు 17,400 అడుగుల ఎత్తును కేవలం 92 సెకన్లలో కోల్పోయింది. ఆ సమయంలో విమానం ముక్కుభాగం దాదాపు 39 డిగ్రీల కోణంలో భూమివైపు ఉన్నట్లు అంచనా. సాధారణంగా ప్రయాణికుల విమానాలు దిగేటప్పుడు కనిపించే కోణం సుమారు 3 డిగ్రీల చుట్టూ ఉంటుంది.

దాదాపు శబ్ద వేగానికి చేరిందా?

ట్రాకింగ్ డేటా విశ్లేషణలో మరో సంచలన విషయం బయటపడింది. విమానం గరిష్ఠంగా సుమారు మ్యాక్‌ 0.96 వేగాన్ని అందుకున్నట్లు అంచనా వేశారు. మ్యాక్‌ 1 అంటే ఆ ఎత్తు, వాతావరణ పరిస్థితుల్లో శబ్ద వేగానికి సమీప స్థాయి. బోయింగ్‌ 737 మ్యాక్స్‌కు గరిష్ఠ ఆపరేటింగ్ మ్యాక్‌ సంఖ్య (MMO) 0.82గా పేర్కొనబడింది. అంటే నివేదికలో అంచనా వేసిన వేగం సాధారణ ఆపరేటింగ్ పరిమితికి గణనీయంగా మించిన స్థాయిలో ఉంది.

ఇక్కడ ఒక కీలక జాగ్రత్త అవసరం. ఫ్లైట్ ట్రాకింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల డేటా బయట నుంచి అందుబాటులో ఉండే ADS-B/శాటిలైట్ సమాచారంపై ఆధారపడుతుంది. గాలి వేగం, గాలి దిశ, ఉష్ణోగ్రత, వాయు పీడనం వంటి అంశాలను పూర్తిగా పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవచ్చు. అందువల్ల విమానం అసలు ఎదుర్కొన్న వేగాన్ని ఫ్లైట్ డేటా రికార్డర్‌ (బ్లాక్‌బాక్స్‌) నుంచి వచ్చే సమాచారం మరింత ఖచ్చితంగా నిర్ధారించనుంది.

రాయిటర్స్‌ కోసం నిర్వహించిన ఫ్లైట్ సిమ్యులేషన్‌లో కూడా విమానం దాదాపు 16,000 అడుగులు సుమారు 30 సెకన్లలో కోల్పోయిన దృశ్యాన్ని పునర్నిర్మించారు. విమానంలో ఆటోపైలట్ డిస్కనెక్ట్ కావడంతో విమానం వేగంగా వేగం పెంచుకుని తీవ్ర దిగువ గమనంలోకి వెళ్లినట్టు సిమ్యులేషన్ సూచించింది. ట్రాకింగ్ విశ్లేషణలు ఉపయోగించిన సమయ పరిధి, గణన విధానంలో తేడా ఉండటంతో గణాంకాల్లో కొంత వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. తుది నిర్ణయానికి బ్లాక్‌బాక్స్‌, అధికారిక దర్యాప్తు వివరాలే కీలకం.

విమానం కంట్రోల్‌ అంత సులభంగా తిరిగి రాలేదు

విమానం ఒక్కసారిగా అంత తీవ్రంగా దిగజారినప్పుడు దానిపై పడే ఒత్తిడి భారీగా ఉంటుంది. నివేదికల ప్రకారం FZ1073లోని విమానం తోక భాగంలోని రడ్డర్‌ దెబ్బతింది. రడ్డర్‌ అనేది విమానం ఎడమ, కుడి దిశల్లో మలుపులు తీసుకోవడంలో కీలకమైన నియంత్రణ ఉపరితలం. విమానం తీవ్ర వేగం, కోణం, G-ఫోర్స్‌లను ఎదుర్కొన్న సమయంలో రడ్డర్‌లో పెద్ద భాగం తెగిపోయినట్లు ల్యాండింగ్‌ అనంతరం గుర్తించారు.

విమానాన్ని తిరిగి సమాంతర స్థితిలోకి తీసుకొచ్చే సమయంలోనూ అదనపు ఒత్తిడి ఏర్పడిందని విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ సమయంలో సుమారు 3G వరకు బలం ఏర్పడి ఉండొచ్చని అంచనా ఉంది. 737 మ్యాక్స్‌కు అధికారిక పరిమితులు 2.5 పాజిటివ్ G వరకు ఉన్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. అయితే వాస్తవంగా విమానం ఎంత G-ఫోర్స్‌ను ఎదుర్కొందో తుది ఫ్లైట్ డేటా ఆధారంగా మాత్రమే చెప్పగలరు.

230 నాట్స్‌కంటే ఎక్కువ వేగం.. మరో సవాలు

విమానం ఆకస్మికంగా దిశ మార్చుకునే సమయంలో కూడా వేగం కీలక అంశంగా మారుతుంది. బోయింగ్‌ 737 మ్యాక్స్‌ వేరియంట్‌ను బట్టి గరిష్ఠ మానీవరింగ్ వేగం సుమారు 210 నుంచి 230 నాట్స్‌ మధ్య ఉంటుందని నివేదిక పేర్కొంది. మ్యాక్‌ 0.96 వంటి అంచనా వేగం ఈ పరిధితో పోలిస్తే చాలా ఎక్కువ. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఒక్కసారిగా కంట్రోల్ ఇన్‌పుట్లు ఇవ్వడం విమాన నిర్మాణంపై మరింత ఒత్తిడి కలిగించే అవకాశం ఉంటుంది.

ఇదే కారణంగా పైలట్లు విమానాన్ని అదుపులోకి తీసుకున్న తర్వాత కూడా దానిని సాధారణ స్థితిలో నడపడం మరో సవాలుగా మారింది. ట్రాకింగ్ డేటా ప్రకారం విమానం సుమారు 15,000 అడుగుల ఎత్తు చుట్టూ ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో కూడా దాని ఎత్తులో దాదాపు 500 అడుగుల మేర మార్పులు కనిపించాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. రడ్డర్‌ దెబ్బతిన్న విమానం సూటిగా, స్థిరంగా ప్రయాణించడం సులభం కాదని ఇది సూచిస్తుంది.

మరో గంటకుపైగా ప్రయాణించి తబుక్‌లో ల్యాండింగ్

కాక్‌పిట్‌లో జరిగిన దాడి తర్వాత ప్రయాణికులు, సిబ్బంది దుండగుడిని అదుపులోకి తీసుకురావడంతో మరో ఇద్దరు ఫ్లైదుబాయ్ పైలట్లు విమాన నియంత్రణను చేపట్టారు. తీవ్రంగా దెబ్బతిన్న విమానంతో వారు తబుక్ వైపు మళ్లారు. FZ1073 చివరకు తబుక్ విమానాశ్రయంలో అత్యవసరంగా ల్యాండ్ అయింది. ఫ్లైట్ ట్రాకింగ్ రికార్డులు ఈ విమానం దుబాయ్ నుంచి బయలుదేరిన తర్వాత నాలుగు గంటల పాటు తీవ్రమైన ఒడిదుడుకులతో ప్రయాణించినట్లు చూపుతున్నాయి.

ఫ్లైట్‌రాడార్24 ప్రకారం FZ1073 బోయింగ్‌ 737-8 మ్యాక్స్‌ (రిజిస్ట్రేషన్ A6-FKF) విమానం. ఈ విమానం 2022లో ఫ్లైదుబాయ్‌ ఫ్లీట్‌లోకి వచ్చింది. ఘటన అనంతరం ఇది తబుక్‌ విమానాశ్రయంలోనే నిలిపివేయబడింది.

మళ్లీ ఈ విమానం ఎగురుతుందా?

ఇది ఇప్పుడు మరో కీలక ప్రశ్న. రడ్డర్‌కు జరిగిన నష్టం, విమానం ఎదుర్కొన్న అసాధారణ వేగం, దిగజారిన కోణం, G-ఫోర్స్‌ వంటి అంశాలన్నింటినీ నిపుణులు పరిశీలించాల్సి ఉంది. విమానం ప్రస్తుతం తబుక్‌లోనే ఉండగా, దాని పూర్తి ఎయిర్‌ఫ్రేమ్‌, తోక భాగం, నియంత్రణ వ్యవస్థలు, ఇతర కీలక భాగాలను సమగ్రంగా తనిఖీ చేసిన తర్వాతే దాన్ని మళ్లీ సేవల్లోకి తీసుకురావచ్చా లేదా అన్నది నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది. ఎంబ్రీ-రిడిల్ ఏరోనాటికల్ యూనివర్సిటీకి చెందిన ఏరోడైనమిక్స్ నిపుణుడు టోనీ ఫరీనా.. కనీసం పూర్తి స్థాయి సమగ్ర తనిఖీ అవసరమని పేర్కొన్నట్లు జెరూసలెం పోస్ట్ వెల్లడించింది.

మరోవైపు, ఈ ఘటనపై యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, ఇజ్రాయెల్ తదితర దేశాల అధికారులు దర్యాప్తు కొనసాగిస్తున్నారు. యూఏఈ ప్రాసిక్యూటర్ జనరల్ ఈ ఘటనను ‘టెర్రరిస్ట్ అటాక్’గా అభివర్ణించినట్లు రాయిటర్స్ తెలిపింది. అయితే దాడి వెనుక పూర్తి ఉద్దేశం, ప్రేరణ, నేపథ్యం వంటి అంశాలపై దర్యాప్తు ఇంకా కొనసాగుతోంది.

మొత్తంగా చూస్తే.. FZ1073లో జరిగిన ఘటన కేవలం కాక్‌పిట్‌ దాడితో ముగిసిన ప్రమాదం కాదు. దాడి తర్వాత విమానం తీవ్రమైన వేగం, అసాధారణ దిగువ గమనకోణం, భారీ G-ఫోర్స్‌ను ఎదుర్కొంటూ కూడా గాల్లోనే తిరిగి నియంత్రణలోకి రావడం, రడ్డర్‌ దెబ్బతిన్న స్థితిలో తబుక్‌లో సురక్షితంగా ల్యాండ్ కావడం ఈ ఘటనను ఏవియేషన్ రంగంలో అత్యంత అసాధారణ సంఘటనగా నిలిపాయి. అయితే ప్రస్తుతం బయటకు వచ్చిన వేగం, G-ఫోర్స్‌, దిగజారిన ఎత్తు వంటి సంఖ్యలను తుది దర్యాప్తు పూర్తయ్యే వరకు అంచనాలుగానే చూడాల్సి ఉంటుంది.