భారతదేశం ప్రస్తుతం డిజిటల్ విప్లవంలో మరో కీలకమైన మైలురాయిని అధిగమించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) అనేది కేవలం బహుళజాతి కంపెనీలకు లేదా నగరాల్లోని టెక్ నిపుణులకు మాత్రమే పరిమితం కాకూడదని, అది దేశంలోని మారుమూల గ్రామాల్లోని సామాన్యుడికి కూడా అందుబాటులోకి రావాలని భారత ప్రభుత్వం ఒక బృహత్తర ప్రణాళికను సిద్ధం చేసింది. దీనిలో భాగంగానే 'AI ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్'పై ఒక సమగ్ర శ్వేతపత్రాన్ని (White Paper) విడుదల చేసింది. ఈ ప్రణాళిక యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశం ఏమిటంటే, దేశంలో ఒక ప్రజాస్వామ్యయుతమైన AI వ్యవస్థను నిర్మించడం. అంటే, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అనేది కొందరి గుత్తాధిపత్యం కాకుండా, ప్రతి పౌరుడు తన దైనందిన జీవితాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి దీనిని ఒక సాధనంగా వాడుకునేలా చేయడం. ప్రభుత్వం ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా 'సార్వభౌమ AI' (Sovereign AI) సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఈ ప్లాన్ లోని అతిముఖ్యమైన అంశం 'కంప్యూటింగ్ పవర్' (Computing Power) అందరికీ అందుబాటులో ఉంచడం. సాధారణంగా ఒక శక్తివంతమైన AI మోడల్ను అభివృద్ధి చేయాలంటే వేల సంఖ్యలో గ్రాఫిక్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు (GPUs) మరియు భారీ క్లౌడ్ స్టోరేజ్ అవసరం అవుతాయి. వీటిని కొనుగోలు చేయడం లేదా నిర్వహించడం చిన్న స్టార్టప్లకు లేదా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ఆవిష్కర్తలకు అసాధ్యం. దీనిని పరిష్కరించడానికి, ప్రభుత్వం 'ఇండియా AI మిషన్' కింద భారీ కంప్యూటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మిస్తోంది. దీని ద్వారా పరిశోధకులు, విద్యార్థులు మరియు చిన్న వ్యాపారస్తులు ప్రభుత్వ రాయితీలతో ఈ కంప్యూటింగ్ పవర్ను వాడుకుని తమ స్వంత AI టూల్స్ను అభివృద్ధి చేసుకోవచ్చు. ఇది ఒక రకమైన 'సాంకేతిక ప్రజాస్వామ్యం' అని చెప్పవచ్చు, ఇక్కడ వనరుల కొరత వల్ల ఏ ఒక్క ప్రతిభావంతుడూ వెనుకబడకూడదనేదే ప్రభుత్వ సంకల్పం.
మరో విప్లవాత్మకమైన మార్పు ఏమిటంటే, స్థానిక భాషల్లో (Regional Languages) AI టూల్స్ తయారీకి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న మెజారిటీ AI అప్లికేషన్లు ఇంగ్లీష్ భాషలోనే ఉన్నాయి, దీనివల్ల గ్రామీణ ప్రజలకు వీటిని వాడటం కొంత కష్టమవుతోంది. ప్రభుత్వం తన 'భాషిణి' (Bhashini) వంటి ప్రాజెక్టుల ద్వారా సేకరించిన డేటాను AI డెవలపర్లతో పంచుకోనుంది. దీనివల్ల ఒక రైతు తన స్వంత తెలుగు భాషలో అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇచ్చే AI బాట్లు, లేదా మారుమూల గ్రామంలోని విద్యార్థికి తన మాతృభాషలో పాఠాలు బోధించే AI ట్యూటర్లు అందుబాటులోకి వస్తాయి. డేటా అనేది AIకి ఇంధనం వంటిది, అందుకే నాణ్యమైన మరియు వైవిధ్యమైన భారతీయ భాషా డేటాసెట్లను అందరికీ షేర్ చేయడం ద్వారా లోకల్ సొల్యూషన్స్ (Local Solutions) తయారీకి ప్రభుత్వం బాటలు వేస్తోంది.
ఈ వ్యూహం వల్ల కేవలం ఐటీ రంగమే కాకుండా, వ్యవసాయం, విద్య మరియు ఆరోగ్య రంగాలు సమూలంగా మారబోతున్నాయి. ఉదాహరణకు, ఒక రైతు తన పొలంలోని పంట ఫోటోను తీసి AI యాప్లో అప్లోడ్ చేస్తే, అది ఏ రకమైన తెగులో గుర్తించి, స్థానిక భాషలోనే చికిత్సను సూచిస్తుంది. అలాగే, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లోని విద్యార్థులకు వారి స్థాయికి తగినట్లుగా వ్యక్తిగతీకరించిన శిక్షణ (Personalized Learning) అందించడానికి AI తోడ్పడుతుంది. ఆరోగ్య రంగంలో, చిన్న పట్టణాల్లోని డాక్టర్లకు కష్టమైన రోగనిర్ధారణలు చేయడంలో AI ఒక సహాయకుడిలా పనిచేస్తుంది. దీనివల్ల సేవల నాణ్యత పెరగడమే కాకుండా, ఖర్చు కూడా గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
చివరగా, ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన ఈ శ్వేతపత్రం కేవలం సాంకేతికత గురించి మాత్రమే కాదు, అది భవిష్యత్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి మాట్లాడుతోంది. AI రంగంలో భారత్ ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహించాలంటే, మన జనాభాకు తగ్గట్లుగా మనమే సొంత AI వ్యవస్థలను నిర్మించుకోవాలి. ప్రభుత్వం అందిస్తున్న ఈ 'AI ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్' ఒక పునాది వంటిది. ఇది గ్రామీణ యువతలో నూతన ఆవిష్కరణలకు బీజం వేస్తుంది. అందరికీ సమానమైన అవకాశాలు కల్పించడం ద్వారా, డిజిటల్ విభజనను (Digital Divide) తొలగించి, వికసిత్ భారత్ నిర్మాణంలో ప్రతి ఒక్కరినీ భాగస్వాములను చేయడమే ఈ ప్లాన్ యొక్క అంతిమ లక్ష్యం.
