ప్రతి భారతీయుడికి సమాన హక్కులు, స్వేచ్ఛ, అవకాశాలు, న్యాయం, సమానత్వం కల్పించేందుకు మార్గం చూపిన గొప్ప పత్రం భారత రాజ్యాంగం. దేశ ప్రజల జీవన విధానాన్ని గౌరవించే, రక్షించే, సమాజంలో ఉన్న అన్ని వర్గాల మనుగడ, upliftment కోసం రూపొందించిన అందమైన వ్యవస్థ ఇదే. శతాబ్దాలుగా విదేశీ పాలనలో అణగారిన ప్రజలకు స్వతంత్ర భారత నిర్మాణానికి మార్గదర్శకంగా నిలిచి, అసలైన శక్తిని అందించింది రాజ్యాంగమే. ప్రతి పౌరుడు సమానంగా ఎదగాలన్న దృక్పథంతో రచించిన ఈ పత్రం ప్రపంచంలోనే అత్యంత విస్తృతమైన రాజ్యాంగంగా గుర్తింపు పొందింది.
భారత రాజ్యాంగాన్ని రచించడానికి 1946లో ఏర్పాటైన రాజ్యాంగ సభలో డాక్టర్ బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్ డ్రాఫ్టింగ్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన దృక్పథం, అనుభవం, దూరదృష్టి భారత భవిష్యత్తును నిర్మించడంలో ప్రధానంగా నిలిచాయి. 1949 నవంబర్ 26న రాజ్యాంగం సభ ఆమోదించగా, 1950 జనవరి 26న అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ అమలు దినాన్ని ప్రజలు గణతంత్ర దినోత్సవంగా ప్రతి సంవత్సరమూ ఘనంగా జరుపుకుంటారు. రాజ్యాంగం భారత పౌరులకు మౌలిక హక్కులు, ఆచరణ స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, ధర్మ స్వాతంత్ర్యం, అభివృద్ధి అవకాశాలు అందిస్తుంది. ముఖ్యంగా అణగారిన, వెనుకబడిన, సామాజికంగా దుర్భల వర్గాల uplift కోసం రిజర్వేషన్ల రూపంలో చారిత్రక పరిరక్షణను అందించింది.
డాక్టర్ అంబేడ్కర్ 125వ జయంతి సందర్భంగా, 2015లో కేంద్ర ప్రభుత్వం నవంబర్ 26ను ‘రాజ్యాంగ దినోత్సవం’గా అధికారికంగా ప్రకటించింది. అప్పటి నుంచి దేశవ్యాప్తంగా పాఠశాలలు, కళాశాలలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, చట్టసభలు ఈ దినాన్ని ప్రతీ ఏటా నిర్వహిస్తూ, రాజ్యాంగ విలువలను ప్రజల్లో విస్తృతంగా ప్రచారం చేస్తున్నారు. రాజ్యాంగంలోని ప్రతి పదం ప్రజల హక్కులను కాపాడే పరిరక్షణ కవచం. ఇది కేవలం ఒక చట్టపర పత్రం కాదని, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు మూలస్తంభమని గుర్తు చేస్తుంది.
భారత రాజ్యాంగం ద్వారా ప్రజలకు లభ్యమైన మౌలిక హక్కులు, బాధ్యతలు, సమాన అవకాశాలు సామాజిక మార్పుకు బాటలు వేశాయి. స్వాతంత్రం అందుకున్న దేశం ముందుకు సాగేందుకు అవసరమైన చట్ట సంస్కరణ శక్తి ఇందులో నిక్షిప్తమై ఉంది. అందుకే భారత రాజ్యాంగం ‘ప్రజల మహోన్నత శక్తి’గా భావించబడుతోంది. మనమందరం దానిని గౌరవిస్తూ, సంరక్షిస్తూ, అమలు చేయాల్సిన బాధ్యత కలిగి ఉన్నాం.
